X
تبلیغات
شهاب

شهاب

هیچ...هیچ

 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:24  توسط می می  | 

دستگاه پیسیار

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:19  توسط می می  | 

Scorpion Anatomy

Exoskeleton

The scorpion's body is covered with a hard layer of chitin, which forms an armor to protect against desiccation and predators. The scorpion's exoskeleton contains a number of raised ridges and valleys, called "apodemes", which serve as attachment spots for the internal muscles. These muscles are attached in such a manner that they can curl the limbs and pull them inwards, but cannot pull them outward. To straighten its appendages, a scorpion must force blood into them, using hydraulic pressure to push them into a straightened position.

Like all arthropods, scorpions must molt their exoskeleton occasionally in order to grow.

One unique property of the scorpion's exoskeleton is the fact that it fluouresces under ultraviolet light. The fluourescence comes from the hyaline layer in the cuticle, which is secreted shortly after the scorpion molts. Even the fossilized remains of ancient scorpions that still have bits of intact hyaline cuticle will still fluouresce.

The purpose of this fluouresence is unknown. It may give the scorpion an ability to sense ultraviolet wavelengths, allowing it to hide more effectively during the day. Arachnologists and collectors, however, take advantage of the fluourescent properties of scorpion cuticle by using portable "black lights" to search for them at night, locating them by their eerie green glow.

Prosoma

The scorpion's "head"; this is the equivilent of the cephalothorax in most other arachnid species. It is covered by a hard one-piece carapace. The prosoma is the section of the body that contains the eyes, chelicerae and the claws (which are modified pedipalps) as well as all of the scorpion's walking legs. Internally, the prosoma contains the scorpion's brain, esophagus, and the muscles which control the legs.

Ophisthosoma

The abdomen. The long multi-segmented abdomen is usually divided into two sections, the mesosoma and metasoma. The mesosoma is usually known as the "preabdomen". It contains all four pairs of the scorpion's booklungs as well as most of the digestive and reproductive organs.

The metasoma, or "postabdomen", forms the scorpion’s tail. It is long and thin and is usually carried arched over the back. The tip of the metasoma contains the stinger and venom apparatus.

Eyes

Scorpions have a number of eyes, although, being largely nocturnal, their vision is not very good and they depend heavily on their sensory hairs for much of their information. A pair of large median eyes are located at the top of the carapace. These consist of two large compound eyes that have been broken up into a number of smaller groups, each with its own lens.

A number of smaller eyes, known as lateral ocelli, are also found at the corners of the carapace. The number of pairs varies from species to species, but ranges from two to five. The lateral ocelli are not as visually acute as the median eyes, and are believed to be the degenerate remains of more complex ancestral eyes.

All scorpions are nocturnal and do not need good vision. They depend on their sensory hairs for most of their information about their surroundings.

Pecten

These comblike sensory organs are unique to scorpions. They protrude to either side of the scorpion's body from the first segment of the mesosoma, between the third and fourth pairs of legs, just behind the genital opening. Each pecten is covered with an array of sensory hairs, which give the scorpion chemical clues as well as sensing vibrations and motion. Male scorpions tend to have proportionately larger pectens than the females.

Claws

A scorpion's claws, known technically as "chelae", are modified versions of the pedipalps found in all arachnids. The fixed immovable half of the chelae is formed from the tibia of the modified limb. The movable "finger" is the tarsus. The swollen heavy area at the base of the claw is known as the manus.

The chelae are used in mating and for prey capture. Prey is grasped in the chelae and torn apart by the chelicerae for feeding. In many species, particularly those with only a weak venom, the chelae are the primary means of defense. (A rough rule of thumb that can be applied to scorpions indicates that species with thick and heavy "fingers" on their claws are not likely to have potent venom, while those with long and narrow "fingers" probably have powerful venom.)

The femur, patella and tibia of the scorpion's pedipalps also contain specialized sensory organs known as "trichobothria", which consist of long sensory hairs set inside cuplike hollows. These detect air movement and vibrations.

Legs

Scorpions have eight walking legs. Each leg contains eight jointed segments, known, in order from body to toe, as the coxa, trochanter, femur, patella, tibia, basitarsus, telotarsus, and pretarsus. A number of muscles attach at each of the joints, and these act to pull the legs inwards towards the body. There are no extensor muscles to straighten the legs--the scorpion accomplishes this instead by using blood pressure to force the joints open.

The scorpion’s claws are not legs, but are modified appendages called pedipalps, which are found on scorpions and spiders. In spiders, the pedipalps consist of two appendages on either side of the jaws, and they are used to feel the spider’s way as it moves along. In scorpions, they have been modified to act as claws.

Scorpions are rather slow in their movements, although they are capable of short bursts of speed. They can move forward, backwards or even sideways with equal ease. Claws in their feet help them grip surfaces, allowing them to easily climb tree branches, rocks and the silicon molding at the sides of aquarium tanks.

Chelicerae

Located at the front of the scorpion's head, the chelicerae are powerfully muscled appendages which are used as mouthparts to tear at prey during feeding. Like spiders, scorpions can only ingest liquid food. As the powerful chelicerae tear the prey apart, digestive fluids are vomited onto the food and the liquified products are sucked into the mouthparts. Once the liquid food is drawn into the digestive tube, it is broken down by enzymes until it is reduced to molecules small enough to pass directly through the walls of the gut and into the bloodstream. These nutritive chemicals are then carried to all of the body tissues. Waste products are collected and carried by the Malphigian tubes to the anus, at the rear of the abdomen, where they are expelled.

Sting

The scorpion's sting, located at the tip of the metasoma, is built in two parts. At the base of the sting is a swollen area known as the telson. This contains the two venom glands. The rear part of the telson forms a sharp stinger called the aculeus.

The sting apparatus functions like a hypodermic needle. Two ducts run from the venom glands to openings in the tip of the aculeus. When the scorpion stings, muscles press the venom glands against the wall of the telson, squeezing venom through the hollow aculeus into the wound. This process is under the voluntary control of the scorpion, and the scorpion is capable of stinging without injecting any venom if it so chooses.

Booklungs

Scorpions do not have lungs or trachea. Instead, they breathe through structures in the cuticle formed from a cavity within the body wall. Inside these chambers, the cuticle is very thin and is folded into a series of pleats, called "lamellae". Because these pleated structures somewhat resemble the pages of a book, this type of breathing apparatus is known as a "booklung". Air diffuses into this chamber through a spiracle in the body wall and passes between the pleated folds in the booklung, where gas is exchanged through the thin cuticle. Oxygen is then picked up by the blood and is distributed to the other body tissues.

Primitive scorpions had five pairs of booklungs, located on the underside of the mesosoma. Modern scorpions have only four pairs, each of which is enclosed in a chamber known as an "atrium", which is connected to the outside through a spiracle. Air diffuses through the spiracle to the booklungs.

Heart

The circulatory system of a scorpion is "open". There are no blood vessels. Instead, the blood fills the entire body cavity. The heart consists of a hollow tube which runs almost the length of the prosoma. The squeezing action of the heart forces blood to circulate from one end of the body to the other, carrying nutritional substances and oxygen with it. The blood then seeps back into the heart through a series of inlet holes along the sides, to be pumped out again.

Brain

The nervous system of a scorpion is not as primitive as that of some other athropods. A large nerve cord runs along the prosoma and mesosoma, underneath the cuticle. Unlike most arthropods, which have a number of ganglia scattered throughout the body, in scorpions the brain consists of a single large mass of nerve tissue near the eyes. Nerve fibers from the sensory hairs run to the brain, and provide the scorpion with much of its information. Nerves also run from the brain to the muscles, eyes and other organs.

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:17  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:4  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:3  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 10:1  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم اردیبهشت 1388ساعت 9:58  توسط می می  | 

Iran



Iran

61 species / subspecies

 

BU Androctonus baluchicus

BU Androctonus crassicauda

BU Androctonus finitimus

BU Apistobuthus susanae

BU Buthacus leptochelys leptochelys ?

BU Buthacus macrocentrus

BU Compsobuthus garyi

BU Compsobuthus kafkai

BU Compsobuthus matthiesseni

BU Compsobuthus petriolii

BU Compsobuthus plutenkoi

BU Compsobuthus rugosulus

BU Compsobuthus sobotniki

BU Hottentotta alticola

BU Hottentotta jayakari jayakari

BU Hottentotta saulcyi

BU Hottentotta schach

BU Hottentotta zagrosensis

BU Iranobuthus krali

BU Kraepelinia palpator

BU Liobuthus kessleri

BU Mesobuthus agnetis

BU Mesobuthus caucasicus intermedius

BU Mesobuthus caucasicus parthorum

BU Mesobuthus eupeus afghanus

BU Mesobuthus eupeus eupeus

BU Mesobuthus eupeus iranus

BU Mesobuthus eupeus kirmanensis

BU Mesobuthus eupeus pachysoma

BU Mesobuthus eupeus persicus

BU Mesobuthus eupeus philippovitschi

BU Mesobuthus eupeus phillipsii

BU Mesobuthus eupeus thersites

BU Mesobuthus macmahoni

BU Mesobuthus vesiculatus

BU Odontobuthus doriae

BU Odontobuthus odonturus

BU Orthochirus farzanpayi

BU Orthochirus fuscipes

BU Orthochirus gruberi

BU Orthochirus iranus

BU Orthochirus scrobiculosus dentatus

BU Orthochirus scrobiculosus melanurus ?

BU Orthochirus scrobiculosus persa

BU Orthochirus varius

BU Orthochirus zagrosensis

BU Paraorthochirus glabrifrons ?

BU Paraorthochirus goyffoni

BU Paraorthochirus stockwelli

BU Polisius persicus

BU Razianus zarundnyi

BU Sassanidothus gracilis

BU Sassanidothus zarudnyi

HE Hemiscorpius acanthocercus

HE Hemiscorpius enischnochela

HE Hemiscorpius gaillardi

HE Hemiscorpius lepturus

HE Hemiscorpius persicus

SCN Scorpio maurus kruglovi

SCN Scorpio maurus townsendi

 

BO = Bothriuridae, BU= Buthidae, CA = Caraboctonidae, CHC = Chactidae, CHE = Chaerilidae,
EU = Euscorpiidae, HE = Hemiscorpiidae, IU = Iuridae, MI = Microcharmidae,
PS = Pseudochactidae, SCN = Scorpionidae, SU = Superstitioniidae, VA = Vaejovidae

+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 12:59  توسط می می  | 

عقربها



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Scorpions of Asia & the Middle East ...



... Heterometrus

 

Heterometrus longimanus female (Indonesia)

 

Heterometrus longimanus female (Indonesia)

 

Heterometrus longimanus juveniles (Indonesia)

 

 

Heterometrus longimanus molting (Indonesia)

 

 

Heterometrus fulvipes 2nd instar (India)

 

 

Heterometrus fulvipes 2nd instar (India)

 

 

Heterometrus spinifer female (Thailand)

 

Heterometrus spinifer with 1st instars (Thailand)

 

Heterometrus spinifer with 1st instars (Thailand)

 

 

Heterometrus spinifer 2nd instars (Thailand)

 

 

Heterometrus laoticus female (Vietnam)

 

Heterometrus laoticus male (Vietnam)

 

Heterometrus laoticus mating couple (Vietnam)

 

 

Heterometrus laoticus mating couple (Vietnam)

 

 

Heterometrus xanthopus female (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus male (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus couple (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus couple (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus 2nd instar (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus juvenile (Pakistan)

 

Heterometrus xanthopus juvenile (Pakistan)

 

 

Heterometrus xanthopus after moult (Pakistan)

 

 

Heterometrus swammerdami juvenile (India)

 

 

Heterometrus swammerdami juvenile (India)

 

 

... Chaerilus

 

Chaerilus variegatus 2nd instar (Borneo)

 

 

Chaerilus variegatus juvenile (Borneo)

 

 

Chaerilus celebensis female (Philippines)

 

Chaerilus celebensis male (Philippines)

 

Chaerilus celebensis group (Philippines)

 

Chaerilus celebensis with 1st instars (Philippines)

 

Chaerilus celebensis with 1st instars (Philippines)

 

 

Chaerilus celebensis 2nd instar (Philippines)

 

 

... Lychas

 

Lychas mucronatus female (Thailand)

 

Lychas mucronatus males (Thailand)

 

Lychas mucronatus with 1st instars (Thailand)

 

L. mucronatus female, male and 2nd instars (Thailand)

 

Lychas mucronatus juvenile (Thailand)

 

 

Lychas mucronatus juvenile (Thailand)

 

 

Lychas nigristernis female (India)

 

Lychas nigristernis male (India)

 

Lychas nigristernis male (India)

 

 

Lychas nigristernis male (India)

 

 

Lychas scutilus female (Singapore)

 

 

Lychas scutilus male (Singapore)

 

 

Lychas infuscatus female (Singapore)

 

Lychas infuscatus female (Singapore)

 

Lychas infuscatus female (Singapore)

 

 

Lychas infuscatus juvenile (Singapore)

 

 

... Liocheles

 

Liocheles australasiae juvenile (Borneo)

 

 

Liocheles australasiae juvenile (Borneo)

 

 

Liocheles waigiensis female (Philippines)

 

Liocheles waigiensis with 1st instars (Philippines)

 

Liocheles waigiensis with 1st and 2nd instars (Philippines)

 

 

Liocheles waigiensis 2nd instar (Philippines)

 

 

... Hottentotta

 

Hottentotta jayakari salei female (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei male (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei mating couple (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei with 1st instars (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei with 2nd instars (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei juvenile (Oman)

 

Hottentotta jayakari salei group (Oman)

 

 

Hottentotta jayakari salei group (Oman)

 

 

Hottentotta jayakari jayakari male (Oman)

 

Hottentotta jayakari jayakari male (Oman)

 

H. j. salei female and H. j. jayakari male (Oman)

 

 

H. j. jayakari male and H. j. salei female (Oman)

 

 

Hottentotta judaicus female (Israel)

 

Hottentotta judaicus female (Israel)

 

Hottentotta judaicus male (Israel)

 

 

Hottentotta judaicus male (Israel)

 

 

Hottentotta species 2nd instar (Pakistan)

 

 

Hottentotta species juvenile (Pakistan)

 

 

... Mesobuthus

 

Mesobuthus tamulus gangeticus female (India)

 

Mesobuthus tamulus gangeticus couple (India)

 

Mesobuthus tamulus gangeticus mating couple (India)

 

Mesobuthus t. gangeticus spermatophore (India)

 

Mesobuthus tamulus g. female with 2nd instars (India)

 

 

Mesobuthus tamulus gangeticus juvenile (India)

 

 

Mesobuthus martensii juvenile (China)

 

 

Mesobuthus martensii juvenile (China)

 

 

... Androctonus

 

Androctonus australis female (Israel)

 

 

Androctonus australis juvenile (Israel)

 

 

Androctonus amoreuxi male (Pakistan)

 

Androctonus amoreuxi male (Pakistan)

 

A.amoreuxi male (Pakistan) x A.amoreuxi female (Egypt)

 

A.amoreuxi male (Pakistan) x A.amoreuxi female (Egypt)

 

A.amoreuxi (Pakistan) x A.amoreuxi (Egypt) 2nd instars

 

 

A.amoreuxi (Pakistan) x A.amoreuxi (Egypt) 2nd instars

 

 

Androctonus bicolor female (Israel)

 

Androctonus bicolor male (Israel)

 

Androctonus bicolor couple (Israel)

 

Androctonus bicolor mating couple (Israel)

 

Androctonus bicolor 2nd instar (Israel)

 

 

Androctonus bicolor juvenile (Israel)

 

 

... Odontobuthus

 

Odontobuthus odonturus female (Pakistan)

 

Odontobuthus odonturus female (Pakistan)

 

Odontobuthus odonturus freshly molted (Pakistan)

 

 

Odontobuthus odonturus 2nd instar (Pakistan)

 

 

... Apistobuthus

 

Apistobuthus pterygocercus male (Saudi Arabia)

 

Apistobuthus pterygocercus male (Saudi Arabia)

 

Apistobuthus pterygocercus male (Saudi Arabia)

 

 

Apistobuthus pterygocercus male (Saudi Arabia)

 

 

... Scorpio

 

Scorpio maurus palmatus female (Israel)

 

Scorpio maurus palmatus female (Israel)

 

Scorpio maurus palmatus mating couple (Israel)

 

 

Scorpio maurus palmatus mating couple (Israel)

 

 

... Compsobuthus

 

C. werneri schmiedeknechti juvenile (Israel)

 

 

C. werneri schmiedeknechti 2nd instar (Israel)

 

 

... Nebo

 

Nebo hierichonticus female (Israel)

 

Nebo hierichonticus male (Israel)

 

Nebo hierichonticus mating couple (Israel)

 

Nebo hierichonticus spermatophore (Israel)

 

Nebo hierichonticus with 1st instars (Israel)

 

Nebo hierichonticus with 2nd instars (Israel)

 

Nebo hierichonticus 2nd instar (Israel)

 

 

Nebo hierichonticus molting (Israel)

 

 

... Buthacus

 

Buthacus leptochelys 2nd instar (Israel)

 

 

Buthacus leptochelys 2nd instar (Israel)

 

 

... Orthochirus

 

Orthochirus scrobiculosus female (Pakistan)

 

Orthochirus scrobiculosus female (Pakistan)

 

Orthochirus scrobiculosus female (Pakistan)

 

Orthochirus scrobiculosus female (Pakistan)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis female (Jordan)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis female (Jordan)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis with 1st instars (Israel)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis with 1st instars (Israel)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis 2nd instar (Israel)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis 2nd instar (Israel)

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis female (Israel)

 

 

Orthochirus scrobiculosus negebensis female (Israel)

 

 

Orthochirus innesi 2nd instar (Oman)

 

 

Orthochirus innesi 2nd instar (Oman)

 

 

... Butheolus

 

Butheolus gallagheri female (Oman)

 

 

Butheolus gallagheri female (Oman)

 

 

... Iurus

 

Iurus dufoureius asiaticus male (Turkey)

 

Iurus dufoureius asiaticus male (Turkey)

 

Iurus dufoureius asiaticus male (Turkey)

Iurus dufoureius asiaticus juvenile (Turkey)

Back

 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 12:52  توسط می می  | 

عکس عقرب



Desert hairy scorpion

 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 12:42  توسط می می  | 

5-1-      مباني الکتروفورز

الكتروفورز روشي است كه در آن نمونه هايي که بار الکتريکي دارند، تحت تأثير يك ميدان الكتريكي از ميان شبکه اي متخلخل حركت مي کنند. سرعت حرکت مولکولها در اين شرايط نه تنهاتحت تاثير بار الکتريکي اشان است بلکه عواملي ديگري نظير اندازه و شکل مولکول نيز در اين امر دخيل هستند. به همين دليل الکتروفورز روشي مناسب و کارآمد در جداسازي مولکول مورد استفاده قرار مي گيرد. معمولا" الکتروفورز براي جداسازي مولکولهاي بزرگي چون پروتئين ها و اسيدهاي نوکلئيک به کار برده مي شود, اما در مواردي نيز براي جداسازي مولکولهاي باردار کوچکتري نظير قندها, اسيدهاي آمينه, پپتيدها و حتي يونهاي ساده مورد استفاده قرار مي گيرد.

معمولا" براي الکتروفورز يک مخلوط مولکولي, لايه نازکي از آن, بر روي شبکه اي متخلخل که محلولي را درون خود محبوس کرده است, قرار داده مي شود. پس از برقراي ميدان الکتريکي با اِعمال اختلاف پتانسيل در دو سوي اين شبکه, مولکولهاي موجود در نمونه با سرعت هاي متفاوتي درون شبکه متخلخل شروع به حرکت مي کنند. اين اختلاف سرعت مبناي جداسازي در الکتروفورز است. در پايان, مولکولهاي پروتئيني مختلف به صورت باند هايي مجزا در قسمت هاي مختلف شبکه آشکار مي شوند. شبکه متخلخل در ممانعت از انتشار مولکولها در اثر گرماي ايجاد شده به خاطر جريان الکتريکي نقش مهمي دارد. علاوه بر اين در مواردي که از ژل هاي آگاروز و پلي آکريل آميد استفاده مي شود, شبکه متخلخل نقش يک الک غربال کننده بر اساس اندازه مولکولها را نيز ايفا مي کند.

در اغلب دستگا ه هاي الکتروفورز, ژل مابين دو محفظه ي بافري قرار مي گيرد به طوريکه ژل تنها واسطه در عبور جريان الکتريسيته بين اين دو محفظه باشد (شکل 5-1).

شکل 5-1- شمايي از سيستم الکتروفورز

جداسازي توسط الکتروفورز تحت تاثير عوامل متعددي قرار دارد. ماهيت مولکولهاي نمونه نظير بار الکتريکي و اندازه آنها و شدت جريان و ميدان الکتريکي و بالاخره اثرات محيطي نظير نوع و نحوه ي استفاده از بافرها و حرارت ايجاد شده در حين کار عواملي هستند که بر نحوه ي جداسازي مولکولهاي نمونه اثر مي گذارند.

5-1-1-1-  اثر عوامل الکتريکي

در الکتروفورز سرعت حرکت مولکول ها تناسب مستقيم با اختلاف پتانسيل اِعمال شده دارد. قانون اُهم  Ohm در الکتروفورز از اهميت زيادي برخوردار است (معادله 5-1)

V=IR

معادله 5-1- قانون اهم؛ V ولتاژ يا اختلاف پتانسيل برحسب ولت, I شدت جريان بر حسب آمپر و R مقاومت بر حسب اُهم است

معادله فيزيکي ديگر که از آهميت برخوردار است, معادله توان است. اين معادله مقدار حرارت ايجاد شده در حين الکتروفورز را مشخص مي کند.

P=V2/R يا P=I2R يا P=VI

معادله 5-2- معادله توان که در آن P توان بر حسب وات است.

اين حرارت ايجاد شده بر اثر مقاومتي است که الکترودها, بافر مورد استفاده, و ژل دارند و به گرماي ژول Joule heat موسوم است. منابع الکتريکي Power supply مورد استفاده در الکتروفورز ايجاد جريان مستقيم مي کنند و معمولا" يکي از پارامترهاي الکتريکي,يعني ياجريان يا اختلاف پتاتسيل يا توان را ثابت نگاه مي دارند. بايد توجه داشت که مقاومت مدار مورد استفاده در الکتروفورز را به هر حال نمي توان ثابت نگاه داشت. براي مثال در حين الکتروفورز, مقاومت بافر بر اثر گرماي ژول, کاهش مي يابد. بنا بر نوع بافر بکار رفته و پارامتر الکتريکي که ثابت نگاه داشته مي شود, گرماي ژول در حين انجام الکتروفورز ممکن است کاهش يا افزايش يابد (جدول 5-1). براي مثال در "SDS-PAGE" ناپيوسته ثابت نگاه داشتن شدت جريان منجر به افزايش دما مي شود که نياز به سيستم خنک کننده را در چنين وضعيتي الزامي مي کند.

جدول 5-1- تاٍثير ثابت نگاه داشتن پارامترهاي الکتريکي در سيستم هاي بافري مختلف

 

انتخاب نوع پارامتر ثابت در منبع الکتريکي در حين الکتروفورز, با در نظر گرفتن متغير هاي مختلفي صورت مي پذيرد. براي مثال مدت زمان مورد نظر براي انجام الکتروفورز, الزام به حداقل رساندن انتشار نمونه و مقدار از دست دادن فعاليت نمونه که بر اثر حرارت و در طول زمان رخ مي دهد, و نياز به حفظ دماي خاص براي انجام الکتروفورز. معمولا" پروتئين ها با جريان ثابت الکتروفورز مي شوند, در حاليکه الکتروفورز اسيد هاي نوکلئيک با ولتاژ ثابت انجام مي شود.

5-1-1-1- اثر سيستم هاي بافري و pH

پروتئين ها به علت خصوصيت آمفوتري خود تحت تاثير pH  محيطي که در آن قرار داشته باشند بارالکتريکي خاص خود را نشان مي دهند. بدين ترتيب در جداسازي توسط الکتروفورز بايد pH  محلول هاي  مورد استفاده ثابت باقي بماند از آنجا که الکتروليز آب در آنود يونهاي "H+" و در کاتود يونهاي "OH-" ايجاد مي کند, براي ثابت نگاه داشتن pH محلولهاي مورد استفاده, آنها بايد بافر شوند.

5-1-1-2- اثر حرارت

براي حفظ تکرار پذيري, ثابت نگاه داشتن حرارت در تمام مراحل الکتروفورز بسيار مهم است. براي مثال پلي مريزه شدن آکريل آميد يک واکنش گرمازا است, از اينرو گرماي ايجاد شده در حين پلي مريزاسيون, به خصوص در مورد ژل هاي غليظ تر, ممکن است با انتقال گرما باعث بروز بي نظمي در اندازه ي منافذ ژل گردد. انتقال گرما معمولا" مشکلي در ژل هايي با غلظت کمتر از 15% T نمي کند. به هر حال گرماي زياد در حينالکتروفورز مشکلات ديگري را نيز پديد مي آورد؛ شکستن شيشه هاي الکتروفورز, آسيب به دستگاه. وقتيکه حرارت بصورت يک دست در تمام نقاط ژل نباشد شکل باندهاي جدا شده نامنظم » شود و در اصطلاح باندها خندان مي شوند چون نمونه ها در رديف هاي وسط سريع تر از رديف هاي کناري حرکت خواهند کرد.

5-2-      الکتروفورز با ژل پلي آکريل آميد

اكثر روش هاي مربوط به تفكيك پروتئين ها كه امروزه از آنها استفاده مي شود بر مبناي الكتروفورز منطقه اي يا ناپيوسته ژل هاي پلي آكريل آميد استوار است . الكتروفورز منطقه اي  روي ژل پلي آكريل آميد تحت عنوان "PAGE" شناخته مي شود. در اين روش از تفاوت وزن مولكولي و بارالکتريکي پروتئين ها به طور همزمان براي تفکيک آنها از يکديگر استفاده مي شود.

اساس اين روش بر مبناي حركت مولکولهاي باردار در يك ميدان الكتريكي مشخص است. مشخصات ميدان الکتريکي نظير اختلاف پتانسيل، فاصلة بين الكترودها ، مشخصات مولکول نظير بار الکتريکي, اندازه و شكل مولكول ، و عوامل ديگري نظير دما و زمان بر نحوه ي انجام اين روش تاثير مي گذارند.

درسيستم ناپيوسته "Laemmli" دو نوع ژل وجود دارد: ژل رديف کننده و ژل تفکيک کننده Resolving  ژل رديف کننده ژلي با طول کم و با منافذ بزرگ است كه در بالاي ژل بلند و با منافذ كوچك تفکيک کننده قرار مي گيرد. در سيستم "Laemmli" ژلهاي رديف کننده و تفکيک کننده با تو جه به تركيب بافريشان نيز ناپيوسته اند.

اين دو پارامتر ; بافرهاي متفاوت و تركيب آكريل آميد متفاوت به نمونه هايي با حجم نسبتاً بزرگ اين اجازه را مي دهد كه در بخش بالاي ژل رديف کننده متمركز شوند پيش از آنكه بواسطة ورود به ژل پائيني تفکيک کننده عمل جداسازي رويشان انجام گيرد.

مزيت مهم ژل رديف کننده توانايي آن در تمركز پروتئين نمونه هاي بسيار رقيق است . اين كار بطور مؤثري تفكيك مراحل بعدي را بهبود مي بخشد چراكه نمونة اصلي در ناحية خيلي باريك و بسيار متمركزي جمع مي شود و همة مولكولهاي پروتئيني جداسازي الكتروفورتيك خود را تقريباً از يك نقطه شروع مي كنند.

رديف شدن  ناشي از ايجاد يك گراديان محدودو با ولتاژ بالا است كه در آن پروتئين ها مقيد به يك ناحية باريك كاملاً متمركز بين يونهاي كلرايد پيشتاز و گلايسين دنباله رو مي شوند. وقتي جريان الكتريكي از نمونه عبور مي كند، يون كرايد از ساير يونها كه حركت آرامتري دارند ( مثلاً گلايسين ) سريعتر مهاجرت مي كند. يون هاي نمونه با حركت حد واسط خود بين يونهاي كلريد و گلايسين كمپرس شده و در نتيجه  يك ناحية باريك يا باندي شكل بسيار متمركز ايجاد مي شود. بنابراين ژل رديف کننده قادر است  پروتئين ها را بصورت باندي باريك ساندويچ كند. براي انجام جداسازي الكتروفورتيك، پروتئين ها بعد از انباشته شدن روي يكديگر از آن محدوده جدا شوند. تفكيك بدون رديف کردن و با با افزايش ناگهاني pH و كاهش قطرحفرات ژل نيز امكان پذير است . تحت اين شرايط ، يونهاي نمونه به ژل تفکيک كننده مهاجرت كرده و يونهاي عقب دنباله رو ( گلايسين ) متناوباً از يونهاي نمونه پيشي گرفته و جلو مي زنند. بنابراين گراديان ولتاژ نسبتاً ثابتي ايجاد مي شود كه در آن جداسازي الكتروفورتيك نمونه رخ مي دهد.

5-2-1-     نحوه ي ايجاد منافذ با اندازه هاي متفاوت

ژل پلي آكريل آميد محدودة گسترده اي از اندازه هاي حفرات ژلي را دربر مي گيرد .

 


ژل پلي آكريل آميد با پليمريزاسيون آكريل آميد مونومريك و مونومر ايجاد كنندة پيوند متقاطع  Cross linker, بيس آکريل آميد شكل مي گيرند( شکل 5-2).

 

شکل 5-2- نحوه ي پلي مريزاسيون آکريل آميد

پليمريزاسيون آكريل آميد و بيس آكريل آميد مي تواند به صورت شيميايي, با  تترامتيل اتيلن ديامين N,N,N',N'-tetramethylethylenediamine (TEMED) و آمونيوم پرسولفات, يا سيستم فتوشيميايي باشد.

راديكالهاي آزاد پرسولفات كه با حل آمونيوم پرسولفات در آب ايجاد مي شوند مونومر آكريل آميد را فعال كرده و "TEMED" در اين واكنش با انتقال الكترون اين واكنش را كاتاليز مي كند . در عين حال ريبوفلاوين مي تواند در حضور اكسيژن و اشعة UV راديكال آزاد توليد كند . بعضي مواقع از ريبوفلاوين و آمونيوم پرسولفات براي ايجاد راديكالهاي آزاد استفاده مي شود.

اندازة منافذ ژل عامل اصلي در تعيين قدرت تفكيك پروتئين ها و پلي پپتيدها در ژلهاي پلي آكريل آميد است. اندازه ي منافذ با دو پارامتر مشخص مي شوند: محتواي کل ماده ي جامد يا %T ونسبت مونومر ايجاد کننده ي پيوند متقاطع به مونومر آکريل آميد يا %C.

 

شکل 5-3- تعيين %T و %C در ژلهاي پلي آکريل آميد

بدين ترتيب پليمرهاي آكريل آميد مي توانند منافذي با اندازه هاي بسيار متفاوتي را ايجاد کنند. با تغيير در غلظت آكريل آميد و نسبت اتصالات متقاطع کنترل اندازه ي منافذ امکان پذير است. براي مثال، با افزايش نسبت پيوندهاي متقاطع ، اندازه ي منافذ كاهش مي يابد. انتخاب دقيق و درست غلظت ژل آكريل آميد براي جداسازي بهينه پروتئين ها در الكتروفورز ضروري است(جدول 5-2(.

محدوده اندازه ي مولکولي قابل تفکيک (kD)

درصد آکريل آميد در ژل

205-36

5%

205-24

5/7%

205-14

10%

66-14

12%

45-14

15%

جدول 5-2- در صد آکريل آميد براي جداساژط پروتئين هايي با اندازه هاي مختلف

نکات ديگري نيز در نحوه ي پلي مريزه شدن موثرند, براي مثال با افزايش دماي پليمريزاسيون، ميزان پليمريزاسيون افزايش مي يابدو اندازه ي منافذ ژل كوچك مي شود. درحاليكه كاهش دماي پليمريزاسيون مي تواند ژلهايي با منافذ بزرگ توليد كند. عواملي كه كارايي تبديل مونومر به پلي مر را تحت تأثير قرار مي دهند نيز مي توانند اندازة حفرة ژل را تحت تأثير قرار دهند. براي مثال ، استفاده از آكريل آميد كيفيت پائين و نيز pH بسيار بالا يا پايين سبب تبديل ناكامل مونومر به پلي مر شده و سبب ايجاد منافذ بزرگي در ژل شود. مواد افزودني ژل نيز مي تواند بطور قابل توجهي ساختار منافذ ژل را تحت تأثير قرار دهدمثلاً اوره 8 مولار سبب ايجاد ژلهايي با منافذ کوچک مي شود, چون سبب تسهيل پليمريزاسيون كامل مي شود.

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم فروردین 1388ساعت 12:44  توسط می می  | 

5-1-      مباني الکتروفورز

الكتروفورز روشي است كه در آن نمونه هايي که بار الکتريکي دارند، تحت تأثير يك ميدان الكتريكي از ميان شبکه اي متخلخل حركت مي کنند. سرعت حرکت مولکولها در اين شرايط نه تنهاتحت تاثير بار الکتريکي اشان است بلکه عواملي ديگري نظير اندازه و شکل مولکول نيز در اين امر دخيل هستند. به همين دليل الکتروفورز روشي مناسب و کارآمد در جداسازي مولکول مورد استفاده قرار مي گيرد. معمولا" الکتروفورز براي جداسازي مولکولهاي بزرگي چون پروتئين ها و اسيدهاي نوکلئيک به کار برده مي شود, اما در مواردي نيز براي جداسازي مولکولهاي باردار کوچکتري نظير قندها, اسيدهاي آمينه, پپتيدها و حتي يونهاي ساده مورد استفاده قرار مي گيرد.

معمولا" براي الکتروفورز يک مخلوط مولکولي, لايه نازکي از آن, بر روي شبکه اي متخلخل که محلولي را درون خود محبوس کرده است, قرار داده مي شود. پس از برقراي ميدان الکتريکي با اِعمال اختلاف پتانسيل در دو سوي اين شبکه, مولکولهاي موجود در نمونه با سرعت هاي متفاوتي درون شبکه متخلخل شروع به حرکت مي کنند. اين اختلاف سرعت مبناي جداسازي در الکتروفورز است. در پايان, مولکولهاي پروتئيني مختلف به صورت باند هايي مجزا در قسمت هاي مختلف شبکه آشکار مي شوند. شبکه متخلخل در ممانعت از انتشار مولکولها در اثر گرماي ايجاد شده به خاطر جريان الکتريکي نقش مهمي دارد. علاوه بر اين در مواردي که از ژل هاي آگاروز و پلي آکريل آميد استفاده مي شود, شبکه متخلخل نقش يک الک غربال کننده بر اساس اندازه مولکولها را نيز ايفا مي کند.

در اغلب دستگا ه هاي الکتروفورز, ژل مابين دو محفظه ي بافري قرار مي گيرد به طوريکه ژل تنها واسطه در عبور جريان الکتريسيته بين اين دو محفظه باشد (شکل 5-1).

شکل 5-1- شمايي از سيستم الکتروفورز

جداسازي توسط الکتروفورز تحت تاثير عوامل متعددي قرار دارد. ماهيت مولکولهاي نمونه نظير بار الکتريکي و اندازه آنها و شدت جريان و ميدان الکتريکي و بالاخره اثرات محيطي نظير نوع و نحوه ي استفاده از بافرها و حرارت ايجاد شده در حين کار عواملي هستند که بر نحوه ي جداسازي مولکولهاي نمونه اثر مي گذارند.

5-1-1-1-  اثر عوامل الکتريکي

در الکتروفورز سرعت حرکت مولکول ها تناسب مستقيم با اختلاف پتانسيل اِعمال شده دارد. قانون اُهم  Ohm در الکتروفورز از اهميت زيادي برخوردار است (معادله 5-1)

V=IR

معادله 5-1- قانون اهم؛ V ولتاژ يا اختلاف پتانسيل برحسب ولت, I شدت جريان بر حسب آمپر و R مقاومت بر حسب اُهم است

معادله فيزيکي ديگر که از آهميت برخوردار است, معادله توان است. اين معادله مقدار حرارت ايجاد شده در حين الکتروفورز را مشخص مي کند.

P=V2/R يا P=I2R يا P=VI

معادله 5-2- معادله توان که در آن P توان بر حسب وات است.

اين حرارت ايجاد شده بر اثر مقاومتي است که الکترودها, بافر مورد استفاده, و ژل دارند و به گرماي ژول Joule heat موسوم است. منابع الکتريکي Power supply مورد استفاده در الکتروفورز ايجاد جريان مستقيم مي کنند و معمولا" يکي از پارامترهاي الکتريکي,يعني ياجريان يا اختلاف پتاتسيل يا توان را ثابت نگاه مي دارند. بايد توجه داشت که مقاومت مدار مورد استفاده در الکتروفورز را به هر حال نمي توان ثابت نگاه داشت. براي مثال در حين الکتروفورز, مقاومت بافر بر اثر گرماي ژول, کاهش مي يابد. بنا بر نوع بافر بکار رفته و پارامتر الکتريکي که ثابت نگاه داشته مي شود, گرماي ژول در حين انجام الکتروفورز ممکن است کاهش يا افزايش يابد (جدول 5-1). براي مثال در "SDS-PAGE" ناپيوسته ثابت نگاه داشتن شدت جريان منجر به افزايش دما مي شود که نياز به سيستم خنک کننده را در چنين وضعيتي الزامي مي کند.

جدول 5-1- تاٍثير ثابت نگاه داشتن پارامترهاي الکتريکي در سيستم هاي بافري مختلف

 

انتخاب نوع پارامتر ثابت در منبع الکتريکي در حين الکتروفورز, با در نظر گرفتن متغير هاي مختلفي صورت مي پذيرد. براي مثال مدت زمان مورد نظر براي انجام الکتروفورز, الزام به حداقل رساندن انتشار نمونه و مقدار از دست دادن فعاليت نمونه که بر اثر حرارت و در طول زمان رخ مي دهد, و نياز به حفظ دماي خاص براي انجام الکتروفورز. معمولا" پروتئين ها با جريان ثابت الکتروفورز مي شوند, در حاليکه الکتروفورز اسيد هاي نوکلئيک با ولتاژ ثابت انجام مي شود.

5-1-1-1- اثر سيستم هاي بافري و pH

پروتئين ها به علت خصوصيت آمفوتري خود تحت تاثير pH  محيطي که در آن قرار داشته باشند بارالکتريکي خاص خود را نشان مي دهند. بدين ترتيب در جداسازي توسط الکتروفورز بايد pH  محلول هاي  مورد استفاده ثابت باقي بماند از آنجا که الکتروليز آب در آنود يونهاي "H+" و در کاتود يونهاي "OH-" ايجاد مي کند, براي ثابت نگاه داشتن pH محلولهاي مورد استفاده, آنها بايد بافر شوند.

5-1-1-2- اثر حرارت

براي حفظ تکرار پذيري, ثابت نگاه داشتن حرارت در تمام مراحل الکتروفورز بسيار مهم است. براي مثال پلي مريزه شدن آکريل آميد يک واکنش گرمازا است, از اينرو گرماي ايجاد شده در حين پلي مريزاسيون, به خصوص در مورد ژل هاي غليظ تر, ممکن است با انتقال گرما باعث بروز بي نظمي در اندازه ي منافذ ژل گردد. انتقال گرما معمولا" مشکلي در ژل هايي با غلظت کمتر از 15% T نمي کند. به هر حال گرماي زياد در حينالکتروفورز مشکلات ديگري را نيز پديد مي آورد؛ شکستن شيشه هاي الکتروفورز, آسيب به دستگاه. وقتيکه حرارت بصورت يک دست در تمام نقاط ژل نباشد شکل باندهاي جدا شده نامنظم » شود و در اصطلاح باندها خندان مي شوند چون نمونه ها در رديف هاي وسط سريع تر از رديف هاي کناري حرکت خواهند کرد.

5-2-      الکتروفورز با ژل پلي آکريل آميد

اكثر روش هاي مربوط به تفكيك پروتئين ها كه امروزه از آنها استفاده مي شود بر مبناي الكتروفورز منطقه اي يا ناپيوسته ژل هاي پلي آكريل آميد استوار است . الكتروفورز منطقه اي  روي ژل پلي آكريل آميد تحت عنوان "PAGE" شناخته مي شود. در اين روش از تفاوت وزن مولكولي و بارالکتريکي پروتئين ها به طور همزمان براي تفکيک آنها از يکديگر استفاده مي شود.

اساس اين روش بر مبناي حركت مولکولهاي باردار در يك ميدان الكتريكي مشخص است. مشخصات ميدان الکتريکي نظير اختلاف پتانسيل، فاصلة بين الكترودها ، مشخصات مولکول نظير بار الکتريکي, اندازه و شكل مولكول ، و عوامل ديگري نظير دما و زمان بر نحوه ي انجام اين روش تاثير مي گذارند.

درسيستم ناپيوسته "Laemmli" دو نوع ژل وجود دارد: ژل رديف کننده و ژل تفکيک کننده Resolving  ژل رديف کننده ژلي با طول کم و با منافذ بزرگ است كه در بالاي ژل بلند و با منافذ كوچك تفکيک کننده قرار مي گيرد. در سيستم "Laemmli" ژلهاي رديف کننده و تفکيک کننده با تو جه به تركيب بافريشان نيز ناپيوسته اند.

اين دو پارامتر ; بافرهاي متفاوت و تركيب آكريل آميد متفاوت به نمونه هايي با حجم نسبتاً بزرگ اين اجازه را مي دهد كه در بخش بالاي ژل رديف کننده متمركز شوند پيش از آنكه بواسطة ورود به ژل پائيني تفکيک کننده عمل جداسازي رويشان انجام گيرد.

مزيت مهم ژل رديف کننده توانايي آن در تمركز پروتئين نمونه هاي بسيار رقيق است . اين كار بطور مؤثري تفكيك مراحل بعدي را بهبود مي بخشد چراكه نمونة اصلي در ناحية خيلي باريك و بسيار متمركزي جمع مي شود و همة مولكولهاي پروتئيني جداسازي الكتروفورتيك خود را تقريباً از يك نقطه شروع مي كنند.

رديف شدن  ناشي از ايجاد يك گراديان محدودو با ولتاژ بالا است كه در آن پروتئين ها مقيد به يك ناحية باريك كاملاً متمركز بين يونهاي كلرايد پيشتاز و گلايسين دنباله رو مي شوند. وقتي جريان الكتريكي از نمونه عبور مي كند، يون كرايد از ساير يونها كه حركت آرامتري دارند ( مثلاً گلايسين ) سريعتر مهاجرت مي كند. يون هاي نمونه با حركت حد واسط خود بين يونهاي كلريد و گلايسين كمپرس شده و در نتيجه  يك ناحية باريك يا باندي شكل بسيار متمركز ايجاد مي شود. بنابراين ژل رديف کننده قادر است  پروتئين ها را بصورت باندي باريك ساندويچ كند. براي انجام جداسازي الكتروفورتيك، پروتئين ها بعد از انباشته شدن روي يكديگر از آن محدوده جدا شوند. تفكيك بدون رديف کردن و با با افزايش ناگهاني pH و كاهش قطرحفرات ژل نيز امكان پذير است . تحت اين شرايط ، يونهاي نمونه به ژل تفکيک كننده مهاجرت كرده و يونهاي عقب دنباله رو ( گلايسين ) متناوباً از يونهاي نمونه پيشي گرفته و جلو مي زنند. بنابراين گراديان ولتاژ نسبتاً ثابتي ايجاد مي شود كه در آن جداسازي الكتروفورتيك نمونه رخ مي دهد.

5-2-1-     نحوه ي ايجاد منافذ با اندازه هاي متفاوت

ژل پلي آكريل آميد محدودة گسترده اي از اندازه هاي حفرات ژلي را دربر مي گيرد .

 


ژل پلي آكريل آميد با پليمريزاسيون آكريل آميد مونومريك و مونومر ايجاد كنندة پيوند متقاطع  Cross linker, بيس آکريل آميد شكل مي گيرند( شکل 5-2).

 

شکل 5-2- نحوه ي پلي مريزاسيون آکريل آميد

پليمريزاسيون آكريل آميد و بيس آكريل آميد مي تواند به صورت شيميايي, با  تترامتيل اتيلن ديامين N,N,N',N'-tetramethylethylenediamine (TEMED) و آمونيوم پرسولفات, يا سيستم فتوشيميايي باشد.

راديكالهاي آزاد پرسولفات كه با حل آمونيوم پرسولفات در آب ايجاد مي شوند مونومر آكريل آميد را فعال كرده و "TEMED" در اين واكنش با انتقال الكترون اين واكنش را كاتاليز مي كند . در عين حال ريبوفلاوين مي تواند در حضور اكسيژن و اشعة UV راديكال آزاد توليد كند . بعضي مواقع از ريبوفلاوين و آمونيوم پرسولفات براي ايجاد راديكالهاي آزاد استفاده مي شود.

اندازة منافذ ژل عامل اصلي در تعيين قدرت تفكيك پروتئين ها و پلي پپتيدها در ژلهاي پلي آكريل آميد است. اندازه ي منافذ با دو پارامتر مشخص مي شوند: محتواي کل ماده ي جامد يا %T ونسبت مونومر ايجاد کننده ي پيوند متقاطع به مونومر آکريل آميد يا %C.

 

شکل 5-3- تعيين %T و %C در ژلهاي پلي آکريل آميد

بدين ترتيب پليمرهاي آكريل آميد مي توانند منافذي با اندازه هاي بسيار متفاوتي را ايجاد کنند. با تغيير در غلظت آكريل آميد و نسبت اتصالات متقاطع کنترل اندازه ي منافذ امکان پذير است. براي مثال، با افزايش نسبت پيوندهاي متقاطع ، اندازه ي منافذ كاهش مي يابد. انتخاب دقيق و درست غلظت ژل آكريل آميد براي جداسازي بهينه پروتئين ها در الكتروفورز ضروري است(جدول 5-2(.

محدوده اندازه ي مولکولي قابل تفکيک (kD)

درصد آکريل آميد در ژل

205-36

5%

205-24

5/7%

205-14

10%

66-14

12%

45-14

15%

جدول 5-2- در صد آکريل آميد براي جداساژط پروتئين هايي با اندازه هاي مختلف

نکات ديگري نيز در نحوه ي پلي مريزه شدن موثرند, براي مثال با افزايش دماي پليمريزاسيون، ميزان پليمريزاسيون افزايش مي يابدو اندازه ي منافذ ژل كوچك مي شود. درحاليكه كاهش دماي پليمريزاسيون مي تواند ژلهايي با منافذ بزرگ توليد كند. عواملي كه كارايي تبديل مونومر به پلي مر را تحت تأثير قرار مي دهند نيز مي توانند اندازة حفرة ژل را تحت تأثير قرار دهند. براي مثال ، استفاده از آكريل آميد كيفيت پائين و نيز pH بسيار بالا يا پايين سبب تبديل ناكامل مونومر به پلي مر شده و سبب ايجاد منافذ بزرگي در ژل شود. مواد افزودني ژل نيز مي تواند بطور قابل توجهي ساختار منافذ ژل را تحت تأثير قرار دهدمثلاً اوره 8 مولار سبب ايجاد ژلهايي با منافذ کوچک مي شود, چون سبب تسهيل پليمريزاسيون كامل مي شود.

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم فروردین 1388ساعت 12:44  توسط می می  | 

http://www.med-labjour.com/med-lab/index.phpبه سايت پزشك و آزمايشگاه خوش آمديد

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388ساعت 14:39  توسط می می  | 

http://www.med-labjour.com/med-lab/index.phpبه سايت پزشك و آزمايشگاه خوش آمديد

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388ساعت 14:39  توسط می می  | 

 
 
 
         
 
       تمام اخبار  
  همايشها
  دوره هاي آموزشي
  مقالات
  اخبار
  اطلاعيه ها
  كتابخانه آن لاين
  درباره ما
  تماس با ما
  آلبوم تصاوير
  دكتر عباس دوستي
  پيوندهاي مفيد
  انجمن بيوتكنولوژي ايران
  تبليغات
  دانستنيها
  كارشناسي ارشد
 
 
 
دانستنيها
 

واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR)
یک شنبه, 02.01.2009, 07:30pm



واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR)

PCR یا واکنش زنجیره ای پلیمراز (Polymerase chain reactions) یک تکنیک آزمایشگاهی است که بوسیله آن می توان ناحیه ای از DNA که بین دو توالی مشخص DNA دیگر قرار گرفته است را تکثیر نمود (تکثیر یک ژن خاص). PCR در سال 1985 توسط Kary mullis، از پژوهشگران شرکت Cetus در کالیفرنیا ابداع گردید. در حقیقت کری مولیس با ارائه مقاله اش در Scientific American مبحث جالبی را در بیولوژی مولکولی گشود و به مناسبت این کشف در سال 1993 جایزه نوبل در شیمی به وی اعطا گردید.
در واقع PCR همان همانند سازی DNA به صورت مصنوعی و در آزمایشگاه است با این تفاوت که در همانند سازی DNA کل ژنوم (کل محتوای ژنی) یک جاندار تکثیر می شود ولی در PCR قطعه ای از DNA که توسط آغازگر ها (Primers) شناسایی می شوند تکثیر می گردد. لازم به ذکر است که آغازکر ها با توجه به نیاز برای تکثیر ژن خاص، طراحی و ساخته می شوند.
در تکنیک PCR، تکثیر DNA با استفاده از آغازکر های الیگونوکلئوتید (چند نوکلئوتیدی) که به آن آمپلمر نیز گویند، صورت می گیرد. آغازگرها، مولکولهای تک رشته ای و کوتاهی از DNA هستند که مکمل دو پایانه یک توالی مشخص بر روی DNA الگو می باشند. آغازگرها در حضور دئوکسی نوکلئوزیدتری فسفات ها (dNTPs) و تحت شرایت واکنشی مناسب و همچنین با کمک یک آنزیم DNA پلی مراز، باعث سنتز قسمتی از یک DNA واسرشته شده (Denature) می گردد. این امر منجر به سنتز رشته های جدید DNA می شود که مکمل رشته های الگو می باشد. سپس این رشته ها بصورت مولکول های DNA دو رشته ای در می آیند. حال این سنتز می تواند تکرار شود، به این ترتیب که مولکول های DNA دو رشته ای توسط گرما دوباره واسرشته می شوند، آغازگرها در نتیجه سرد نمودن محلول، بار دیگر به الگو و رشته های DNA متصل می گردند و در نهایت عمل سنتز DNA توسط آنزیم DNA پلیمراز Taq با رسیدن محلول به درجه حرارت مناسب برای فعالیت آنزیم صورت می گیرد. به هر بار تکرار نمودن عمل سنتز رشته های DNA، یک چرخه تکثیری می گویند. هر یک از این رشته های جدید DNA سنتز شده می توانند به عنوان یک الگو برای چرخه های بعدی تکثیر بکار روند. به طوری که توالی تکثیر شده یا توالی هدف یک چرخه پس از چرخه دیگر بصورت انتخابی تکثیر می شود. محصولات اولیه چرخه PCR در نتیج سنتز ناحیه ای از رشته DNA الگو حاصل می گردند. فراورده های چرخه اول و دوم PCR دارای طول نامشخصی می باشند، چراکه در این چرخه ها بعلت آنکه سنتز از روی رشته اصلی انجام می شود، این عمل آنقدر ادامه پیدا می کند که یا عمل آنزیم متوقف شود و یا چرخه های بعدی شروع گردد، و در نتیجه طول ناحیه تکثیر شده از طول ناحیه ای که باید تکثیر گردد، بیشتر می شود.
در چرخه دوم PCR نیز فراورده های دارای طول نامشخص و نامعین تولید می شوند، اما از چرخه سوم قطعه ای از DNA الگو یا هدف که طول آن معین می باشد و این طول برابر با ناحیه بین دو آغازگر بر روی DNA الگو است، تکثیر می گردد. از چرخه چهارم به بعد توالی هدف (Amplicon) به صورت کامل تکثیر می گردند. بنا بر این میزان تکثیر در PCR یا به عبارت دیگر تعداد نسجه های توالی هدف پس از PCR را می توان فرمول زیر محاسبه نمود:


(2n-2n)X


در این فرمول n برابر با تعداد چرخه ها، 2n فراورده های چرخه 1 و فراورده های دارای طول نامشخص در چرخه 2 و X تعداد نسخه های DNA الگو است. بعنوان مثال اگر بازدهی PCR در هر چرخه برابر با 100% باشد، آنگاه بعد از 20 چرخه PCR، 220 قطعه تکثیر شده به صورت بالقوه وجود خواهد داشت. بازدهی PCR از یک DNA الگو به یک DNA الگوی دیگر فرق می کند و همچنین بر اساس شرایط بهینه شدن واکنش تغییر می نماید.
عوامل متعددی علیه این واکنش وارد عمل می شوند و باعث می گردند تا بازدهی تکثیر در هر چرخه به 100% نرسد. این عوامل بیشتر در چرخه های پایانی PCR اثر خود را بروز می دهند. طبیعتا مقدار آنزیم پس از 30- 25چرخه انجام تکثیر، بعلت بالا بودن غلظت توالی های هدف کاهش پیدا می کند که این تعداد چرخه برابر 106 بار تکثیر می باشد. همچنین بعلت تخریب حرارتی ساختمان آنزیم ها فعالیت آنزیمی نیز طی این واکنش کاهش پیدا می کند. عامل دیگری که بازدهی و کارایی این واکنش را کاهش می دهد این است که هر گاه غلظت DNA در مخلوط واکنش زیاد باشد، رشته های DNA که حاوی توالی هدف هستند ممکن است پیش از اتصال آغازگر ها به آنها، بار دیگر به هم متصل شوند و DNA دو رشته ای را تشکیل دهند. برگشت مولکول های DNA به حالت دو رشته ای در مرحله هم سرشته سازی (Annealing) می تواند با اتصال آغازکر ها به رشته های الگو در این مرحله رقابت نماید. توجه به این امر در روش PCR برای به حداقل رسانیدن خطا مهم می باشد، که این تلاشی است در جهت آن که بازدهی واکنش های PCR به 100% برسد.

تاریحچه و دلیل استفاده از آنزیم پلیمراز Taq      
در ابتدای کشف PCR برای سنتز DNA در مرحله بسط (Extension) آنزیمی بنام Klenow Fragment DNA polymerase I که از E.Coli استخراج شده بود، مورد استفاده قرار می گرفت. اما اشکال این آنزیم آن بود که مقاوم به حرارت نبود و طی مراحل واسرسته سازی جرخه بعدی، بعلت بالا رفتن درجه حرارت تخریب می شود و از بین می رود. در نتیجه پژوهشگر ناچار است در هر چرخه از مراحل تکثیر PCR، قبل از مرحله بسط، آنزیم سالم جدیدی زا به لوله اضافه نماید. آنزیم Klenow در تکثیر قطعات کوچک DNA (کمتر از 200 جفت باز) به خوبی عمل می نماید، اما این آنزیم در تکثیر قطعات بزرگتر DNA چندان موثر واقع نمی شود. به این ترتیب که عملکرد PCR در این حالت بسیار پایین است و فراورده های حاصل نیز دارای اندازه های غیر یکنواختی می باشند. این امر احتمالا به دلیل آن است که هنگام استفاده از آنزیم Klenow برای PCR، درجه حرارت مرحله همسرشت سازی و بسط را باید پایین تر از حد معمول در نظر بگیریم (تقریبا 37 درجه)، تا انزیم بتواند فعالیت کاتالیکی را از خود نشان دهد.
آنزیم DNA پلیمراز مقاوم به حرارت است و از باکتریی بنام Thermus aquaticus (Taq)  استخراج گرئیئه است و مهمترین آنزیم مورد استفاده برای PCR نیز می باشد.
T. aquaticus اولین بار از یک چشمه آب گرم در پارک ملی یلواستون جدا گردید.در حال حاضز آنزیم DNA پلیمراز Taq توسط شرکت های مختلفی ساخته و به بازار عرضه می شود. سرعت سنتز آنزیم DNA پلیمراز Taq در حالت مطلوب و در درجه حرارت 80-70 درجه سانتیگراد برابر با 100-35 نوکلئوتید در هر ثانیه می باشد. درجه حرارت 80-70 درجه سانتیگراد، دانیه حرارتی مطلوب برای فعالیت این آنزیم می باشد. بنابر این در PCR که دمای بالا برای واسرشت شدن DNA نیاز است ساختمان آنزیم تخریب نمی شود.


سعادت مشکلانی



 
 
  بدون شرح

آزمايشگاه تشخيص مولكولي كسري اصفهان
مجهز به پيشرفته ترين دستگاه هاي PCR و Real-Time PCR

[بالاي صفحه]
 
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388ساعت 14:34  توسط می می  | 

 
 
 
         
 
       تمام اخبار  
  همايشها
  دوره هاي آموزشي
  مقالات
  اخبار
  اطلاعيه ها
  كتابخانه آن لاين
  درباره ما
  تماس با ما
  آلبوم تصاوير
  دكتر عباس دوستي
  پيوندهاي مفيد
  انجمن بيوتكنولوژي ايران
  تبليغات
  دانستنيها
  كارشناسي ارشد
 
 
 
دانستنيها
 

انواع PCR
شنبه, 03.07.2009, 03:38pm




واكنش زنجيره‌هاي پليمراز (‏PCR‏) روشي است براي تكثير اختصاصي قطعات ‏DNA‏ كه نخستين بار در سال 1985 توسط کری مولیس گزارش شد. در اين روش قطعه‌اي از ‏DNA‏ به طور انتخابي با به‌كارگيري دو پرايمر اوليگونوكلوئوتيدي و آنزيم پليمراز ‏Tag مي‌توان تا ده هزار برابر تكثير كرد. هريك از اين دو پرايمر به رشته‌هاي مخالفشان در روي ‏DNA‏ هدف متصل شده و مكان آنها به‌گونه‌اي است كه سنتز زنجيره ‏DNA‏ توسط آنزيم پليمراز تنها در ميان دو پرايمر انجام مي‌گيرد.

 
از آنجا كه زنجيره‌هاي تازه ساخته شده خود مكمل پرايمرها است، اين چرخه مي‌تواند پس از يك مرحله واسرشته شدن زنجيره‌هاي ‏DNA‏ از هم تكرار شود. به عبارتي ‏PCR‏ روشي است براي يك برنامه دوره‌اي مشتمل براي تكرار گرم و سرد كردن و ‏DNA‏ به‌كمك يك آنزيم ‏DNA‏ پليمراز مقاوم به گرما و يك جفت پرايمر تحت تكثير انتخابي قرار مي‌گيرد و از طريق اين روش ‏DNA‏ به صورت تصاعد هندسي زياد مي‌شود. امروزه روش ‏PCR‏ جايگاه بسيار مهمي را در جنبه‌هاي مختلف مهندسي ژنتيك، بيولوژي مولكولي، ميكروب‌شناسي تشخيصي، تشخيص سرطان و بيماري‌هاي ژنتيك، تشخيص هويت، جرم شناسي (پزشكي قانوني جهت تشخيص منشأ نمونه اسپرم، خون و ...) تعيين ترادف، باستان‌شناسي، مطالعات تكاملي موجودات و ... پيدا كرده است. كاربرد بيشتر و دقيق‌تر تكنيك ‏PCR‏ در تشخيص، روش‌هاي تغيير يافته‌اي از آن به وجود آمده است كه به تعدادي از آنها اشاره مي‌شود.


مالتيپلكس پي سي آر (‏Multiplex-PCR‏)‏

‏ يكي از روش‌هاي تغييريافته ‏PCR‏ است كه در آن تنها يك جايگاه ژني مورد بررسي قرار مي‌گيرد، با استفاده از پرايمرهاي مختلف مي‌توان چندين جايگاه را مورد بررسي قرار داد و از چندين جفت پرايمر اختصاصي جهت تكثير استفاده مي‌شود. كاربردهاي اين روش مي‌تواند شامل موارد زير باشد: ‏
1-  بخش‌هاي بزرگي از يك ‏DNA‏ (هدف)، جهت جست‌وجوي تغييرات مي‌تواند بررسي شود. براي مثال كشف نقص‌ها در بيماري ديستروفي عضلاني روشن يا كشف بخش‌هاي مختلف ‏IS6110‎‏ و ‏IS986‎‏ در مايكروباكتريوم توبر كلوزيس عامل بيماري سل، ‏
‏2-  بخش‌هاي غيرمربوط به هم در ژنوم هدف مي‌تواند مورد آزمايش واقع شود.‏
‏3-  مي‌توان از طريق اين روش با پرايمرهاي مختلف به جست‌وجوي عوامل مختلف پرداخت، مانند شناسايي عوامل شايع مننژيت. اين روش بيشتر براي شناسايي جايگاه‌هايي از ژن‌ها به كار مي‌رود كه انواع زيادي از جهش در آنها به وقوع مي‌پيوندد.‏


آرتي_پي‌سي آر (‏RT-PCR‏)‏

‏ اين روش به ‏PCR‏ نسخه‌برداري معكوس نيز معروف است كه ماده اوليه در آن ‏RNA‏ است. اولين مرحله در اين روش تبديل ‏RNA‏ به ‏DNA‏ (‏ DNAاي كه مكمل توايس‌هاي ‏mRNA‏ است) توسط آنزيم نسخه‌بردار معكوس می باشد (RT). برخي از موجودات مانند برخي از ويروس‌هاي ‏RNAدار، ژنومشان تنها از ‏RNA‏ ساخته شده است. بعضي از ويروس‌ها مانند ويروس هپاتيت ‏B‏ هرگز به شكل ‏DNA‏ مابين در اثر آنزيم نسخه‌بردار معكوس درنمي‌آيد. آنزيم نسخه‌بردار معكوس (‏RT‏) در اين روش از  "‏Avian Myeloblastosis Virus (AMV)‎‏" و "‏Moloney Murine Leu Kemia Virus (MMLV)‎‏ " به‌دست آمد.
كاربرد اين آنزيم به‌دليل آن‌كه آنزيم به حرارت حساس بود در ابتدا پايين بود ولي با كشف باكتري به نام "ترموس ترموفيلوس" يك ‏DNA‏ پليمر از مقاوم به نام )‏Tth‏( بهبود يافت كه در حضور يون ‏Mn+2‎‏ داراي فعاليت نسخه‌برداري معكوس است و در دماي 72 درجه سانتيگراد توسط اين آنزيم از روي ‏RNA، ‏DNA‏ ساخته مي‌شود و سپس ‏Mn+2‎‏ اضافي توسط اتيلن گليكول تترااستيك اسدي )‏EGTA‏) حذف مي‌شود و سپس اين آنزيم از ‏DNAاي كه خود ساخته استفاده و آن را تكثير مي‌كند.‏


آرمز پي‌سي‌آر (‏ARMS-PCR‏)‏

 اين روش تكثيري قدرتمند براي مشخص كردن جهش‌هاي نقطه‌اي است. در اين روش از پرايمرهاي جهش يافته و طبيعي در دو لوله جداگانه استفاده مي‌شود. اگر عمل پليمريزاسيون در لوله حاوي پرايمر طبيعي انجام شود، نشان‌دهنده نبود جهش نقطه‌اي در باز مورد نظر است و اگر عمل پليمريزاسيون در لوله‌ حاوي پرايمر جهش يافته انجام شود، نشان‌دهنده حضور جهش نقطه‌اي در باز مورد نظر است. اين روش نام‌هاي ديگري نيز دارد از جمله ‏MAMA-PCR‏ مخفف ‏Amplificatin Multation Assay‏ ‏Mismatch‏ و ‏COP-PCR‏ مخفف ‏Competitive Oligonucleotide Primming‏. ‏


نستد پي‌سي‌آر (‏Nested-PCR(

در اين روش از دو جفت پرايمر استفاده مي‌شود، طوري كه جفت دوم در بین جفت اول جاي مي‌گيرد. در اين روش ابتدا پرايمر بيروني توالي هدف در طول 30-15 چرخه تكثير مي‌شود، سپس محصول ‏PCR‏ حاصل به لوله‌اي ديگر منتقل مي‌شود و به‌عنوان الگو و با استفاده از جفت پرايمر داخلي مرحله دوم ‏PCR‏ انجام شده و ترادف كوچكتري از ‏DNA‏ كه درون ‏PCR‏ اولي است، به اندازه 40-15 چرخه تكثير مي‌شود.‏
مزاياي اين روش تغيير يافته ‏PCR‏ عبارت است از: 1- نياز به پروب (كاوشگر) و تأييدهاي بعدي كمتر است، 2- حساسيت در اين روش به ميزان زيادي بالاتر است 3- به دليل انتقال محصول ‏PCR‏ دور اول به لوله جديد، ممانعت كننده‌ها رقيق مي‌شود. اين روش در تعيين جنسيت جنين در سه ماهه اول بارداري استفاده شده و از اين طريق توانسته‌اند بيماري‌هاي وابسته به جنس را تعيين كرده و از تولد كودكان بيمار جلوگيري كنند.‏
همچنين ويروس "سيتومگالوويدوس" كه مي‌تواند سبب ناشنوايي در 1% از كودكان شود، توسط اين روش تشخيص داده شده و امكان درمان زودهنگام از اين طريق امكان‌پذير است. جنين‌هاي مبتلا به سندروم داون نيز در مرحله بارداري مادر با اين روش تشخيص داده شدند.


 Real-Time PCR

‏ به علت ورود نسل جديدي از ترموسايكلرها با سيستم فلورومتري كه اجازه پايش پيوسته خاصيت فلوئورسانس محصول ‏PCR‏ در زمان جمع شدن را مي‌دهد، اين روش ابداع شد. در اين روش از كاوشگرها يا پروب‌هاي هيبريداسيون نشان‌دار شده با رنگ‌هاي فلورسانس در انتهاي 5 يا 3 استفاده مي‌شود. كه امكان پايش پيوسته محصول ‏PCR‏ را بدون جداسازي آنها در روش‌هاي الكتروفورز در ژل آگاروز يا ژل پلي آكريل آميد مي‌دهد. اين سيستم در سال 1992 كشف شد. اين روش به دليل كاهش زمان سيلك‌هاي ‏PCR، حذف مرحله ‏Post-PCR‏ و كاربرد نشانگرهاي فلوروژنيك و روش‌هاي حساس آشكارسازي تابش آنها باعث افزايش سرعت اين سيستم نسبت به سيستم ‏PCR‏ معمولي شده است. سازندگان و كاربران اين روش سعي مي‌كنند محصول ‏PCR‏ كوچك‌تر طراحي كنند تا سرعت افزايش يابد اما تجربه نشان داده كه كاهش اندازه محصول لزوماً بازده ‏PCR‏ را بهينه نمي‌كند. البته اين روش داراي معايبي نيز است از جمله مي‌توان به عدم ناتواني در مشخص كردن اندازه محصول بدون باز كردن سيستم و ناسازگار بودن برخي پلت فرم‌ها با شيمي برخي رنگ‌هاي فلورژنيك اشاره كرد. براي شناسايي بسياري از ويروس‌هاي عامل بيماري‌هاي انسان از اين روش استفاده شده است. ‏

مراجع:‏
1. Guven.S,Yilmaz. E,kutby.H and eta. The Diagnostic Value of Polymerase chain Reaction (PCR) in Bronchialveolveolar Lavage. Eastern Journal of Medicine 9(1): 07-12, 2004
2. Maeda.S and etal. Helicobacter Pylori specific nested PCR assay for the detection of 23 S rRNA mutation associated with clarithomycin resistance. Gut.bmj.com.2007
3. Pusterla.N and etal. Real time polymerase chain Teaction: A Novel Molecular Diagnostic Tool for equine Infectious Disease. Journal vet International Medical; 20:3-12, 2006.
4. Salto‎-Telez M,etal. Multiplex RT-PCR for the Detection of Leukemia-Associated Translations. Journal of Molecular Diagnostic; 54):231-236, 2003.‎
5. Vakulenko.S.B and etal. Multiplex PCR for Detection of Aminoglycoside Redsistance Gene in Enterococci. Animicrobal agents and chemotherapy;‎ 47(4)1423, 2003.
6. Hajbeigi.H and Radpour.R. Gentic Terminology Book. First edition. 424 Page 2002.

منبع : مهندسي پزشكي

سعادت مشکلانی

مطالب مرتبط :

 




 
 
  بدون شرح

آزمايشگاه تشخيص مولكولي كسري اصفهان
مجهز به پيشرفته ترين دستگاه هاي PCR و Real-Time PCR

[بالاي صفحه]
 

نقل قول از اين پايگاه با ذكر منبع بلامانع است

پشتيباني : وت نيوز

 
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388ساعت 14:23  توسط می می  | 



واكنش زنجيرهء پليمراز (PCR)
تاریخ : شنبه، 24 تیر، 1385
موضوع : مقالات نشريه


واكنش زنجيرهء پليمراز

(PCR) و مكانيسم آن به زبان ساده

 چكيده

يكي از مهمترين پيشرفت ها در دو دههء اخير در زمينه بيولوژي مولكولي بويژه در كاربردهاي تشخيصي، واكنش زنجيرهء پليمراز (PCR) Polymerase Chain Reaction مي باشد، كه علاوه بر افزايش سرعت آزمونهاي وابسته بهDNA ، در اكثر موارد موجب افزايش حساسيت اينگونه آزمايش ها گرديده است. PCR به يك روش ازدياد مقادير جزيي DNA (يا RNA) تا حد مشاهده آنها توسط روشهاي ساده و رايج آزمايشگاهي اطلاق مي گردد.

 

شكل1 – توسعه پرايمر بوسيله DNA پليمراز



هر چرخه PCR شامل سه مرحله مي باشد:

1-مرحله تقليب يا تغيير ماهيت

(Denaturation Step) :

در اين مرحله مولكولهاي دو رشته اي DNA بوسيله حرارت بالا (حدود 94 درجه سانتيگراد) از همديگر جدا گرديده و به مولكولهاي تك رشته اي تبديل مي شوند.

2-مرحله پيوند زني

(Annealing or Hybridization Step) :

در اين مرحله كاهش دماي واكنش صورت مي گيرد تا اينكه پرايمرها بتوانند به مولكولهاي DNA تك رشته اي پيوند زده شوند. درجه حرارت مورد استفاده براي اين مرحله مي تواند از 30 درجه سانتيگراد تا 72 درجه سانتيگراد متغير باشد.

3-مرحله توسعه (Extension Step) :

در اين مرحله آنزيم Taq پليمراز (DNA پليمراز) پرايمرها را در روي DNA تك رشته اي امتداد مي دهد تا DNA دو رشته اي جديد بسازد. درجه حرارت لازم براي اين مرحله 72 درجه سانتيگراد مي باشد.

مقدمه

پيشرفت هاي دو دههء اخير در زمينه بيولوژي مولكولي موجب ارتقاء كارآيي و تكامل هر چه بيشتر آزمايش هاي وابسته به DNA در علوم باليني گرديده است. استفاده از ماركرهاي غير راديواكتيو و اوليگونوكلئوتيدهاي مكمل با ژن ها و يا مترادف هاي ويژه بازهاي آلي در DNA از جمله پيشرفت هاي مؤثر در بهبود و بكارگيري روزافزون تست هاي وابسته به DNA در طيف تشخيص باليني محسوب مي شود. يكي از مهمترين پيشرفت ها در زمينه بيولوژي مولكولي كه در عين حال كاربرد تشخيصي نيز دارد (PCR) Polymerase Chain Reaction مي باشد كه علاوه بر سريع نمودن آزمايش هاي وابسته به DNA در موارد متعدد موجب افزايش حساسيت اينگونه آزمايش ها گرديده است.

با توجه به پيشرفت روزافزون علوم پزشكي در جهان امروز و استفاده وسيع از PCR بعنوان يك روش حساس، سريع و دقيق تشخيصي در آزمايشگاههاي باليني، در اين گفتار سعي شده است تا PCR و مكانيسم آن به زباني ساده و بطور اجمالي بيان شود تا پزشكان و متخصصيني كه در عرصه هاي آزمايشگاهي از نزديك با اين تكنيك بسيار مفيد كار نكرده اند با چگونگي عملكرد آن آشنايي پيدا كنند. ذكر اين نكته ضروري است كه راه اندازي اين روش و يا روش هاي مشابه در زمينه بيولوژي مولكولي و بهره وري از آنها در مراكز آزمايشگاهي و تحقيقاتي، منجر به حصول نتايج چشمگير و سودمند در زمينه تشخيص آزمايشگاهي و همچنين مطالعات اپيدميولوژيك خواهد شد.

تعريف PCR

به طور كلي Polymerase Chain Reaction (PCR) به روش ازدياد مقادير جزيي DNA يا RNA (ازدياد RNA با روش RT-PCR امكان پذير است) تا حد مشاهدهء آنها توسط روش هاي ساده و رايج آزمايشگاهي اطلاق مي شود. قابليت PCR در ازدياد اسيدهاي نوكلئيك موجود در نمونه مورد آزمايش موجب شناسايي سريع و اختصاصي نوع سلول يا ميكروارگانيسم مورد نظر در نمونه مذكور مي گردد كه اين ويژگي علاوه بر بكارگيري PCR در تشخيص آزمايشگاهي بيماريها شناسايي انواع سلولها، آنرا به عنوان ابزاري مطمئن و حساس در زمينه پژوهش هاي علمي مطرح مي سازد.

از زمان معرفي PCR در سال 1985، بكارگيري آن در تحقيقات بيولوژيكي پايه و كاربردي موجب ايجاد تغييرات اساسي گرديده است. PCR يكي از جديدترين تكنولوژي هاي آزمايشگاهي است كه در تشخيص بيماريهاي عفوني، پزشكي قانوني و ناهنجاريهاي ژنتيكي مورد استفاده و توجه قرار گرفته است. در خصوص كارآيي اين روش در تشخيص به عنوان مثال مي توان تقليل مدت زمان تشخيص آزمايشگاهي اختصاصي باسيل سل در نمونه هاي كلينيكي را از 7-6 هفته به 7-6 ساعت حتي با وجود تعداد اندك باسيل در نمونهء آزمايشگاهي ذكر كرد. از نكات جالب توجه ديگر اينكه با استفاده از تكنيك حساس PCR ، DNA ميكروارگانيسم هايي نظير باسيل جذام و باسيل سل از نمونه هاي باستاني با قدمت بيش از 1000 سال شناسايي و جدا گرديده است كه نتايج حاصله گامي مهم در راه شناخت و مطالعه بيش از پيش تاريخچه علم پزشكي بوده ضمن آنكه اين موفقيت توانسته است راهگشاي ايجاد شاخه هاي ديگري از علوم نظير پالئوباكتريولوژي باشد.

 

شكل 2 - اولين چرخه ازدياد DNA بوسيله PCR مراحل سه گانة آن

 مكانيسم PCR

همانطوريكه مي دانيم DNA، يك مولكول مارپيچي دو رشته اي پلي نوكلئوتيدي است كه اين دو رشته در جهت مقابل هم قرار گرفته اند و بطور ويژه اي بوسيلهء پيوندهاي هيدروژني ميان بازهاي آلي مكمل بيكديگر متصل هستند (سيتوزين بوسيله سه پيوند هيدروژني به گوانين و آدنين بوسيله دو پيوند هيدروژني به تيمين اتصال پيدا مي كند). DNA دورشته اي مي تواند بوسيله حرارت از هم جدا شده و دو مولكول DNA تك رشته اي ايجاد كند كه اين مرحله بنام مرحلهء تغيير ماهيت (تقليب) شناخته مي شود. مولكولهاي DNA تك رشته اي از طريق واكنش هاي متقابل ويژه بين بازهاي مكمل به همديگر متصل شده كه حاصل آن ايجاد و آغاز مرحله اي بنام مرحله پيوندزني annealing) و يا (hybridization مي باشد. دو مرحلهء فوق الذكر براي Probe technology و همچنين PCR بكار مي رود. مرحله بعدي يا سوم كه براي PCR بوده و اين روش را از ساير تكنيك هاي مولكولي متمايز مي سازد مرحله توسعه (extension) مي باشد كه طي آن يك قطعه DNA تك رشته اي بوسيله DNA پليمراز توسعه پيدا مي كند. در اين مرحله يك قطعه DNA تك رشته اي كوتاه (primer) به يك مولكول DNA تك رشته اي طويل تر پيوند زده شده و DNA پليمراز Taq) پليمراز) قادر مي شود به انتهاي ¢3 مولكول كوتاهتر يا پرايمر متصل گرديده و با استفاده از داُكسي نوكلئوتيد تري فسفات ها آنرا امتداد داده و قطعه اي سنتز نمايد كه آن قطعه مكمل DNA تك رشته اي طويل تر باشد و بدين ترتيب DNA دو رشته اي جديد ساخته مي شود (شكل 1).

مولكولهاي DNA تك رشته اي كوتاه (اوليگونوكلئوتيدها) بوسيله تكنيك هاي شيميايي به صورت سريع و ارزان ساخته مي شوند. اوليگونوكلئوتيدها وقتي كه به DNA تغيير ماهيت داده (تقليب شده) افزوده مي شوند، به عنوان پرايمر براي DNA پليمراز عمل نموده و اجازه مي دهند تا DNA جديد در داخل آزمايشگاه سنتز شود. بنا به دليل فوق الذكر اوليگونوكلئوتيدها را پرايمر (primer) مي نامند. در PCR دو نوع پرايمر مورد استفاده قرار مي گيرد كه هر كدام از آنها به محل هاي ويژه در دو رشتهء مكمل مولكول DNA هدف پيوند مي شوند (شكل 2). پرايمرهاي مذكور به صورتي ساخته شده اند كه زمانيكه DNA پليمراز يك پرايمر را توسعه مي دهد، يك مولكول DNA بوجود مي آورد كه آن DNA داراي يك محل اتصال جديد براي پرايمر ديگر مي شود. اين رشتهء DNA جديد توليد شده نيز همينطور قادر خواهد بود به عنوان الگو (template) براي سنتز DNA از پرايمر ديگر در جريان چرخه هاي بعدي PCR، عمل نمايد.

بنابراين تا اينجا معلوم مي شود كه هر چرخهء PCR شامل سه مرحله مي باشد (شكل 2):1- مرحله تقليب يا تغيير ماهيت

(Denaturation Step)

در اين مرحله مولكولهاي دو رشته اي DNA بوسيلهء حرارت بالا (حدود 94 درجه سانتيگراد) از همديگر جدا گرديده و به مولكولهاي تك رشته اي تبديل مي شوند.2- مرحله پيوند زني

(Annealing or Hybridization Step)

در اين مرحله كاهش دماي واكنش صورت مي گيرد تا اينكه پرايمرها بتوانند به مولكولهاي DNA تك رشته اي پيوند زده شوند. درجه حرارت مورد استفاده براي اين مرحله مي تواند از 30 درجه سانتيگراد تا 72 درجه سانتيگراد متغير باشد.1-

 مرحله توسعه (Extension Step)

در اين مرحله كه آخرين مرحلهء يك چرخهء PCR مي باشد، آنزيمTaq پليمراز (كه DNA پليمرازي است مقاوم به حرارت و از يك باكتري ترموفيل بنام ترموس آكواتيكوس Thermus aquaticus استخراج مي شود) با استفاده از داُكسي نوكلئوتيد تري فسفاتها، پرايمر را در روي DNA تك رشته اي امتداد مي دهد تا DNA دو رشته اي جديد بسازد (شكل 1). درجه حرارت لازم براي اين مرحله72 درجه سانتيگراد مي‌باشد كه اين درجه حرارت براي آنزيم هاي مقاوم به حرارتي كه به طور عادي مورد استفاده قرار مي گيرند مناسب مي باشد.

هر چرخهء PCR نهايتاً با دو برابر شدن تعداد ترادف هاي DNA هدف همراه است كه تكرار چرخه بدفعات زياد (20 تا 50 بار) منجر به افزايش تواني در تعداد ترادف هاي DNA هدف و در نتيجه ازدياد DNA هدف به ميزان يك ميليون برابر يا بيشتر خواهد شد.

از زمان اختراع PCR، دو پيشرفت تكنيكي عمده به طور قابل توجهي روند PCR را اصلاح كرده است. اولين پيشرفت، بكارگيري و ترويج پليمرازهاي مقاوم به حرارت همانند Taq پليمراز بوده است كه اين آنزيم توانايي مقاومت در برابر مرحله تغيير ماهيت يا تقليب يعني حدود 94 درجه سانتيگراد را دارد. اين بدان معني است كه در حال حاضر مي توان بدون افزودن آنزيم پليمراز تازه بعد از هر مرحله تغيير ماهيت (تقليب) به لوله هاي PCR، آزمايش PCR را انجام داد. دومين پيشرفت عمده، توسعهء تجارتي بلوك هاي حرارتي قابل برنامه ريزي مي باشد كه اين بلوك ها به ترمال سايكلرها (Thermal cycler) معروف هستند. استفاده از ترمال سايكلر در انجام PCR باعث حذف مرحلهء خسته كننده و وقت گير انتقال لوله‌هاي PCR از يك بن ماري به بن ماري ديگر مي شود ، زيرا اين دستگاه كه قبلاً بوسيله خود آزمايش كننده تنظيم و برنامه ريزي شده است به طور اتوماتيك حرارتهاي لازم را براي مراحل سه گانه PCR توليد مي نمايد ضمن اينكه تعداد چرخه هاي مورد نياز نيز براي انجام PCR و ازدياد DNA بطور اتوماتيك در اين دستگاه بوقوع مي پيوندد.

با دو پيشرفت فوق الذكر اكنون ما مي توانيم تمامي اجزاء PCR را كه عبارتند از بافر PCR، دو نوع پرايمر، چهار نوع داُكسي نوكلئوتيد تري فسفات dCTP , dTTP , dATP) و (dGTP، آنزيم Taq پليمراز و DNA الگو (كه با روش هاي مختلف قابل استخراج مي باشد)، با همديگر در لوله هاي پلي پروپيلن مخلوط كرده (شكل 3) و پس از افزودن يك قطره روغن معدني بر سطح مخلوط ها، بدون حضور شخص آزمايش كننده لوله هاي PCR را به مدت چند ساعت در ترمال سايكلر برنامه ريزي شده از قبل قرار داد تا PCR انجام شود. واكنش هاي تكميل شده بر روي ژل آگارز برده شده و سپس محصولات PCR يا به عبارت ديگر DNAهاي ازدياد يافته در روي ترانسيلوميناتور ماوراء بنفش 302 نانومتر قابل رويت مي شوند.

در سالهاي اخير در زمينه اپيدميولوژي و تشخيص ميكروارگانيسم ها تغييراتي در PCR داده شده است. از جمله اين تغييرات، تكثير RNA 16S بجاي DNA باكتري است. 16S RNA يكي از انواع RNA ريبوزومي است. اين روش نسبت به تكثير DNA ميكروارگانيسم داراي برتري هايي است كه عبارتند از:

1- واكنش ايزوترمال است يعني در يك دما انجام مي‌گيرد. بدين ترتيب نيازي به استفاده از دستگاه ترمال سايكلر نيست.

2- از آنجائيكه هر باكتري داراي بيش از 2000 كپي RNA ريبوزومي است، حساسيت PCR افزايش مي يابد. بنابراين به جاي يك DNA در ميكروارگانيسم، هزاران هدف در يك باكتري وجود دارد.

3- محصولات PCR پايدار نيستند. در نتيجه خطر آلودگي به مراتب پائين است.

در تحقيقات اپيدميولوژيك، شناسايي دقيق سوش عامل بيماري با روش هاي مختلفي از جمله روش ريبوتايپينگ (Ribotyping) (كه در آن RNA ريبوزوم تكثير مي يابد) يا با تعيين الگوي انگشت نگاري DNA انجام مي گيرد.

انواع PCR

بمنظور نتيجه گيري بهتر، غير از PCR معمولي روش هاي جديدي از PCR ارائه شده است كه به صورت اجمالي به برخي از آنها اشاره مي شود.

1- آر تي _ پي سي آر (RT-PCR)

(Reverse Transcriptase-PCR)

الگوي اوليه در RT-PCR، مولكول RNA تك زنجيره اي است. از آنجائيكه DNA پليمراز قادر به استفاده از RNA بعنوان الگو نمي باشد، مرحله ديگري به PCR اضافه شده است. طي اين مرحله، با استفاده از آنزيم رورس ترانس كريپتاز (Reverse Transcriptase) RT ، از الگوي RNA، مكمل آن DNA‌C (complementary DNA)
سنتز مي شود و بوسيله تكنيك PCR تكثير مي يابد. بمنظور تعيين گونه و حساسيت دارويي در ويروس شناسي و مايكوباكتريولوژي، از اين روش براي تكثير RNA ريبوزومي استفاده مي شود
.

2- نستد – پي سي آر (Nested-PCR)

در اين روش بمنظور افزايش حساسيت PCR از دو جفت پرايمر استفاده مي شود. ابتدا با يك جفت پرايمر اول در طول 30-15 چرخه، قطعات مشخصي از DNA هدف تكثير مي يابند. سپس محصول PCR حاصل به لوله ديگري منتقل شده و بعنوان الگو استفاده مي شود و بوسيله جفت پرايمرهاي دوم مرحله دوم PCR انجام مي شود.

3 - مالتيپلكس – پي سي آر

(Multiplex-PCR)

در اين روش از چند جفت پرايمر اختصاصي براي هدف هاي مختلف استفاده مي شود. در ميكروب شناسي باليني، با استفاده از اين روش امكان شناسايي چندين عامل بيماري در يك نمونه بطور همزمان وجود دارد و مي توان عفونت هاي مخلوط را تشخيص داد.

آرمز – پي سي آر (ARMS-PCR)

(Amplification Refractory Mutation System-PCR)

روش آرمز _ پي سي آر (ARMS-PCR) براي تشخيص موتاسيون هاي نقطه اي بكار مي رود و از دو جفت پرايمر استفاده مي شود. در اين روش، واكنش در دو لوله جداگانه انجام مي شود كه يكي از آنها حاوي پرايمرهاي نوع موتاسيون يافته و ديگري حاوي پرايمرهاي نوع معمولي است. چنانچه تكثير در لوله حاوي پرايمر موتاسيون يافته انجام شود، در DNA هدف، موتاسيون اتفاق افتاده است و تكثير در لوله حاوي پرايمر معمولي، نشان دهنده آن است كه موتاسيوني اتفاق نيفتاده است. از اين متد مي توان در تشخيص موتاسيون هاي مولد مقاومت دارويي در باكتري‌ها استفاده كرد.

 

شكل 3 – اجزاي PCR در لولة پلي پروپيلن آماده براي انجام PCR در دستگاه Thermal cycler

منابع :

1) رفيع ع، مؤدب س ر. اصول مايكوباكتريولوژي. انتشارات ستوده. 1383؛ صص 305-297.

2) Boom R, Sol CJA, Salimans MMM, Jansen CL, Wertheim-Van Dillen PME, and Van Der Noordaa J. Rapid and simple method for purification of nucleic acids. J. Clin. Microbiol. 1990; 28: 495-503.

3) Erlich HA, Gelfand DH, and Sninsky JJ. Recent advances in the polymerase chain reaction. Sciences (Reprint Series). 1991; 252: 1643-1651.

4) Rafi A, Spigelman M, Stanford J, Lemma E, Donoghue H, Zias J. Mycobacterium leprae DNA from ancient bone detected by PCR. Lancet. 1994; 343: 1360-1361.







منبع این مقاله : ماهنامه علمي و پژوهشي پزشك و آزمايشگاه
http://www.med-labjour.com

آدرس این مطلب :


INP_Nuke © IranNuke.com
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388ساعت 14:23  توسط می می  | 

بسم الله الرحمن الرحيم


If you cannot read the text, or you want to see it much more beautiful, you should download these fonts,
and then decompress farsifonts-0.2.zip into the font directory of windows.




  • مقدمه
  • چه چیز را ارائه دهیم؟
    • موضوع چیست؟
      پیش از هر چیز باید دقت کنیم موضوعِ ارائه و توضیحاتی که درباره‌ی آن داده شده چیست. چون این، آن چیزی است که مخاطبان را به جلسه‌ی ارائه آورده است و همین است که تعیین می‌کند آن‌ها توقع دارند چه چیزی بشنوند. ممکن است ما در ارائه‌ی خود به خیلی چیزهای دیگر هم بپردازیم، اما حتماً باید به آن موضوعِ اصلی که پیش‌فرضِ مخاطبان هست نیز بپردازیم .
      یکی از مهم‌ترین قوانین این است که فقط زمانی باید به فکرِ ارائه بیفتیم که واقعاً چیزی برای گفتن داشته باشیم. جمله‌ی معروفی از جان ویدرسپون هست که می‌گوید: «هرگز حرف نزنید مگر این که حرفی برای گفتن داشته باشید، و هنگامی که آن را گفتید، کلام را خاتمه دهید.»
      برای داشتنِ یک ارائه‌ی خوب باید به موضوعِ آن کاملاً مسلط باشیم و تمامیِ ابعادِ ظریفِ آن را موردِ نظر قرار داده باشیم. بعد بیشترِ آن‌چه می‌دانیم را رها کنیم و فقط به نکاتِ مهم‌ترِ آن بپردازیم. چون انسان‌ها در یک جلسه تنها می‌توانند تعدادِ محدودی نکته را بفهمند و به خاطر بسپارند.
      بنابراین ارائه‌ی ما می‌بایست یک نکته‌ی محوری داشته باشد. دقیقاً آن چیزی که می‌خواهیم مخاطبان به خاطر بسپارند. اما ابتدا باید پرسش‌های مربوط به موضوعِ ارائه را در آن‌ها بیدار کنیم و نیازهایی در مخاطبان ایجاد کنیم که پاسخِ آن‌ها به طورِ طبیعی منجر به آن پیامِ محوریِ ارائه‌ی ما شود.
    • هدف چیست؟
      هدف از یک ارائه ممکن است دادنِ اطلاعات به مخاطبان باشد. اما در بیشترِ موارد هدفِ یک ارائه قانع کردنِ آن‌ها در موردِ چیزی، یا تربیت کردنِ آن‌ها و یا جذب کردن و برانگیختنِ مخاطبان در موردِ چیزی است. حتی گاهی هدفِ ارائه تنها سرگرم کردنِ آن‌ها می‌‌باشد. بنابراین طراحیِ یک ارائه را باید با توجه به هدفی که از آن انتظار داریم، انجام دهیم.
      شیوه‌ی نزدیک شدن به موضوع و طرحِ آن کاملاً نیازمندِ این است که بدانیم می‌خواهیم پس از اتمامِ ارائه، چه اثری بر مخاطبان گذاشته باشیم. هدف باید چیزی باشد که هم برای ما (ارائه دهنده) و هم برای مخاطبان مفید باشد و حتی بهتر است این موضوع را به مخاطبان هم منتقل کنیم.
      پس پیش از هر چیز فکر کنیم: چرا می‌خواهم چیزی را ارائه دهم؟
      این هدف چه چیزی کلی باشد و چه چیزی کاملاً دقیق و مشخص،‌ بهتر است در یک یا چند جمله نوشته شود. این کار باعث می‌شود تلاشِ ما در تنظیمِ ارائه‌مان جهت‌مندتر شود و امکانِ انتخابِ بهترِ محتوای ارائه و چک کردنِ نهاییِ آن فراهم شود.
    • مخاطب کیست؟
      خوب ارائه کردن فقط یعنی چگونگیِ روبه‌رو شدن با مخاطبان. برای آفریدنِ یک ارائه‌ی موفق نیاز داریم بدانیم چگونه آن را با مخاطبان سازگار کنیم، و سپس به صورتی اثربخش آن را ارائه کنیم.
      زرق‌وبرق‌های نرم‌افزارِ ارائه هرگز نباید باعث شود فراموش کنیم که در نهایت می‌خواهیم چیزی ارائه دهیم که مخاطبان را تحتِ تأثیر قرار دهیم. استفاده از گرافیک‌های فانتزی هیچ‌گاه جای طراحی و سازمان‌دهیِ ارائه برای مخاطبان را نمی‌گیرند.
      البته برای فهمیدنِ این‌که مخاطبان به چه چیز نیاز دارند لازم است درباره‌ی آن‌ها تحقیق شود. یک قانونِ اساسی برای ارائه این است که پیش از درست کردنِ اسلایدها هرچه می‌توانی درباره‌ی مخاطبان اطلاعات جمع کن. در بدنرین شرایط وقتی هیچ اطلاعاتی از مخاطبان در دسترس نیست، می‌توان در حینِ ورود به جلسه‌ی ارائه کمی با آن‌ها گپ زد و تا حد امکان اطلاعاتی به دست آورد تا ارائه را مناسب‌تر تنظیم کرد.
      ارائه‌ی شما باید سیرِ منطقیِ پرسش‌هایی که ناخودآگاه برای مخاطبان به وجود می‌آید را دنبال کند.
      مخاطبان معمولاً به لایه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:
      • بعضی کاملاً با جزئیاتِ آن‌چه شما می‌خواهید ارائه دهید آشنا هستند
      • بعضی تنها با کلیاتِ حوزه‌ای که قرار است ارائه شود، آشنا هستند
      • بعضی اصلاً هیچ نمی‌دانند یا مقداری بسیار اندک در جریان هستند
      برای دسته‌ی اول می‌توانید فقط اصلِ مطلب را بیان کنید، اما برای دو دسته‌ی دیگر باید در اول بیان کنید که قرار است با چه چیز مواجه شوند، و در آخر هم خلاصه‌ای از آن‌چه ارائه شد، بیان کنید. مطمئناٌ نمی‌خواهیم یک چیز را چندین و چند بار برای مخاطبان تکرار کنیم. بلکه می‌توانیم یک نکته‌ی مهم بیان کنیم و سپس نمایش‌های مختلفی از آن نکته را ارائه دهیم.
      چرا باید هر چیز را این‌قدر تکرار کنیم؟ چون اگر می‌خواهیم مخاطبان نکاتِ مهمِ پیامِ ما را به خاطر بسپارند، باید هر نکته را به ۳ تا ۶ روشِ مختلف بیان کنیم. بنابر تحقیقاتِ انجام‌شده، اگر نکته‌ای را یک بار بگویید در پایانِ ارائه تنها ۱۰٪ از مخاطبان آن را به خاطر می‌آورند. اما اگر ۶ بار تکرار شود این عدد به ۹۰٪ می‌رسد. بدونِ تکرار ۴۰٪ از مخاطبان تقریباٌ همه‌ی نکاتی که ارائه کرده‌اید را ظرفِ ۲۰ دقیقه پس از اتمامِ آن فراموش می‌کنند. ظرفِ ۲۴ ساعت ۷۰٪ از مخاطبان تقریباٌ ۱۰۰٪ ‍پیامِ شما را فراموش می‌کنند.
    • انواعِ ارائه:‌ کدام نوع مناسب‌تر است؟
      با توجه به جمیعِ موارد از قبیلِ موضوع، هدف، و مخاطبان باید فکر کنیم که نوعِ ارائه‌ی خود را تنظیم کنیم. به طورِ معمول ارائه در یکی از دسته‌های زیر قرار می‌گیرد:
      • نتایجِ یک کارِ پژوهشی: پیامِ اصلی که باید در این نوع ارائه‌ها منتقل شود، این است که کارِ پژوهشیِ انجام‌شده، چه نسبتی با کلِ پژوهش‌های انجام‌شده در آن حوزه دارد، و نکته‌ی جدید و اصلیِ این پژوهش چیست.
      • مقاله یا گزارشِ تکنیکی: در این نوع ارائه‌ها باید جمع‌بندی و نتایجِ به دست آمده از یک کارِ مطالعاتی را به روشنی بیان کنیم و مهم‌ترین نکاتِ آن را به مخاطبان منتقل کنیم. حاصلِ این گزارش ممکن است پیشنهادِ استفاده از روش‌ها یا ابزارهایی خاص برای انجامِ یک کار باشد.
      • گزارشِ پیشرفت: چیزی که در این نوع ارائه مهم است، این است که مخاطبان در جریانِ روندِ پیشرفت و مشکلاتِ یک پروژه (یک فرآیند) قرار بگیرند. ایجادِ احساسی واقع‌بینانه نسبت به وضعیتِ فعالیت‌های انجام‌گرفته و باقی‌مانده‌ی آن،‌ هدفِ اصلیِ این نوع ارائه است. یکی از انتظاراتِ مخاطبان در این نوع ارائه‌ها این است که بتوانند نسبت به چگونگیِ ادامه دادن یا متوقف کردنِ پروژه تصمیم بگیرند.
      • گزارشِ پروژه:‌ این نوع ارائه همان گزارشِ پیشرفت است با این تفاوت که در پایانِ پروژه ارائه می‌شود و شاملِ کلیه‌ی فازهای آن می‌شود.
      • آموزش (نُت‌های کلاسی):‌ ارائه‌ی محتوای آموزشی در یک کلاس، نوعی از ارائه است که در آن، بیشترِ اوقات بهتر است هدفِ ارائه کاملاً شفاف برای مخاطبان بیان شود.
      • پیشنهادنامه: یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین انواعِ ارائه است که در آن طرحِ پیشنهادی برای انجامِ یک پروژه با جزئیاتِ کامل معرفی می‌شود و اهداف و خروجی‌های آن مفصلاً بیان می‌شود. هدف از این ارائه، جذبِ سرمایه‌ی مخاطبان است. جذابیت و دقیق به نظر آمدنِ طرحِ پیشنهادی بسیار مهم است. چون در آن استراتژیِ پیشنهاد شده باید به عنوانِ منطقی‌ترین، مؤثرترین،‌ اقتصادی‌ترین، و قابلِ بازبینی‌ترین روش توجیه شود. در نهایت آن‌چه باید در ذهنِ مخاطبان قرار بگیرد این است که این پیشنهاد به نفعِ هردوطرف است، تیمِ پیشنهاددهنده توانایی‌ها و آمادگیِ قبلیِ لازم برای انجامِ پروژه را دارد، و زمان و قیمتِ پیشنهادشده برای آن معقول است.
      • معرفیِ محصول: در این نوع ارائه هدف معرفیِ جذابِ محصول یا خدماتی جدید است. تأکید بر قابلیت‌ها و مزیت‌های آن نسبت به محصولاتِ دیگر و بزرگ کردنِ ارزشِ آن برای مخاطبان بسیار مهم است.
      • غیره:‌ مهم‌ترین نوع از انواعِ ارائه است. به این دلیل که آدم از فردای خودش که خبر نداره. خواننده‌ی محترم که سرش رو کرده توی این نوشته‌ها یه وقت به خودش می‌آد که دیگه کار از کار گذشته و ارائه‌ای که باید به صورتِ غیره می‌داد، به شکلِ نتایجِ یک کارِ پژوهشی یا پیشنهادِ پروژه ارائه کرده و خُب خدا می‌دونه باید منتظرِ چه عاقبتی باشه. همین شد که ما هم برای این که از تغییراتِ سریعِ علم و تکنولوژی و غیره عقب نمونیم،‌ و شما جوون‌ها از این اًنگ‌ها به ما نزنین که شما قدیمی فکر می‌کنین، این غیره رو این‌جا نوشتیم!
      این تقسیم‌بندی‌های استاندارد کمک می‌کند منظم‌تر فکر کنیم و راحت‌تر نمونه‌های مشابهِ آن را پیدا کنیم و از آن‌ها یاد بگیریم.
  • چگونه اسلایدهای ارائه را حاضر کنیم؟
    • مقدمه
      در قرون و اعصار جدید(!) ارائه دادنِ یک موضوع تقریباً به معنیِ آماده کردنِ تعدادی اسلاید با برنامه‌ای مانند Microsoft Power Point یا برنامه‌های مشابهِ آن است. به همین دلیل در این بخش به بررسی نکاتیِ که در هنگام آماده کردنِ اسلایدها باید مدنظر قرار گرفته‌شوند می‌پردازیم.
      در هنگامِ ارائه، ابزارهایِ مختلفی در اختیار داریم که در واقع «اسباب‌بازی» هستند! این اسباب بازی‌ها در ارائه خیلی مفید هستند، به شرطی که باعث نشوند کنترل از دستِ ارائه‌کننده خارج شود. این ابزارها (اسباب‌بازی‌ها) چیزهای مختلفی هستند؛ چیزهای مانند شکل، نمودار، و در حالتِ کلی اسلایدها، یادداشت‌هایی که از سخنرانی به حاضران در جلسه داده‌می‌شود و ... . ارائه کنندگانِ زبده طریقه‌ی استفاده‌ از اسباب‌بازی‌هایشان را خوب می‌دانند.
      ارائه باید خیلی روان باشد. این را می‌توان با نظرخواهی از حاضرین جلسه فهمید. با یک نظرخواهیِ خوب، می‌توان ضعف‌های یک ارائه‌دهنده را در مهارت‌های اصلیِ ارائه‌دادن خیلی زود مشخص کرد. این روزها، شنوندگانِ سخنرانی‌ها خیلی پیچیده‌تر از قبل شده‌اند! با مرور زمان آنها همینطور بیشتر و بیشتر از ارائه‌دهندگان انتظار دارند، تازه می‌خواهند از ارائه‌دهنده چیزهایی هم یاد بگیرند. اگر مطلب زیاد باشد کسل می‌شوند و اگر تفریح زیاد باشد این سؤال برایشان پیش می‌آید که چیز به درد بخوری یادگرفته‌اند یا نه.
      سؤالِ مهمی که پاسخ دادن به آن برایمان مهم است این است که «مخاطبین چه چیزی از ما می‌خواهند؟». روشِ ارائه‌ی ما باید به مخاطبینِ جلسه و مطلبی که می‌خواهیم به آنها بگوییم بستگی داشته‌باشد. می‌خواهیم ارائه‌ی داشته باشیم که رویِ آنها اثرگذار باشد. به همین خاطر باید سه سؤال را در ذهنمان داشته‌باشیم: حاضرین چه می‌بینند؟ چه می‌شنوند؟ چه احساسی پیدا می‌کنند؟
    • ساختار
      خاصیت مهم ارائه‌ی شفاهی اینه که وقتی یه جمله‌ای رو می‌گین، شنونده دیگه نمی‌تونه دوباره اون جمله رو بشنوه. در صورتیکه موقعِ خوندن، اگه یه جمله‌ای رو متوجه نشیم، می‌تونیم برگردیم و دوباره بخونیمش. وقتی دارین صحبت می‌کنین شنونده باید بتونه منظور شما رو متوجه بشه و ضمناً باید بتونه کلام شما رو دنبال کنه. چون اگه وسط حرف‌های شما به فکر فرو بره از بقیه صحبت جا می‌مونه. به همین دلیل، برای اینکه به مخاطبینتون کمک کنین که ارائه‌تون رو دنبال کنن، باید طوری ساختار ارائه رو انتخاب کنید که مخاطب بتونه خیلی راحت دنبالش کنه.
      به همین دلیل پیشنهاد می‌شه این چیزا رو بگین:
      • معرفی (به مخاطبینتون بگین که در طول ارائه قصد دارین چه مطالبی رو بگین)
      • بدنه‌ی اصلی (مطالبتون رو بگین)
      • نتیجه گیری(به مخاطبینتون بگین بهشون چی گفتین!
      این تکرار تعمدی باعث می‌شه که مخاطبینتون راحت‌تر بتونن صحبتتون رو دنبال کنن و ضمناً بتونن راحت‌تر نکاتِ مهم رو به خاطر بسپرن.
      ساختارِ یک ارائه به شدت به نوعِ آن، و همچنین موضوعِ آن مربوط است. یک ارائه‌ی خوب ممکن است ساختاری مانند این داشته‌باشد:
      ۱. یک شروع که با جلبِ توجه همراه باشد
      ۲. مرور کوتاهی در موردِ موضوع
      ۳. مطرح کردنِ صورت مسأله، یا به عبارتِ دیگر مشکلی که وجود دارد، و نیاز به برطرف کردن آن است.
      ۴. توضیح اینکه راهِ حل شما چگونه این مشکل را برطرف می‌کند و چه مزیت‌هایی دارد.
      ۵. شرح اینکه چگونه می‌توان این راهِ حل را پیاده کرد. به عبارت دیگر قدم‌های پیاده‌سازی را بگویید.
      ۶. خلاصه‌ و نتیجه‌گیری

      خوب است شما هر تغییری که لازم می‌دانید در این ساختار بدهید.
      یک نکته‌ی خیلی مهم این است که قبل از ساختنِ اسلایدهای ارائه، برایِ دانستن اینکه مخاطبینتان به چه اطلاعاتی احتیاج دارند باید درباره‌ی آنها تحقیق کنید. یکی از اصولِ یک ارائه‌ی خوب این است که قبل از ارائه هر چه می‌توانید درباره‌ی مخاطبینتان اطلاعات به دست آورید. در حالتی که امکانِ این کار (از مدتی قبل از ارائه) وجود نداشته باشد، خوب است قبل از شروعِ ارائه صحبتی با مخاطبین داشته باشید که در همان زمان تا جایی که می‌توانید درباره‌ی مخاطبینتان اطلاعات به دست بیاورید.
      با سازماندهی اسلایدهای ارائه به صورتی شبیهِ آنچه بیان شد، می‌توانید مطمئن باشید که ارائه‌تان دارای یک روند منطقی است، به طوری که مخاطبین به راحتی می‌توانند آن را دنبال کنند. در ضمن، مطالب هر بخش باید ساده و سازماندهی شده باشند. بهترین راه برای جمع‌آوری اطلاعات و آماده کردن اسلایدها در power point استفاده از outline pane است. در قسمتِ outline pane می‌توانید اسلایدهای ارائه‌تان را آماده کنید بدونِ اینکه لازم باشد درباره‌ی ظاهر آن فکر کنید. با تمرکز روی متنِ اسلایدها در حالت outline، می‌توانید به راحتی ایده‌هاتان را جمع‌آوری کنید، روالِ کلیِ ارائه را در نظر بگیرید، و مطالب مختلف را جابه‌جا کنید تا روال منطقی‌تر شود. فراموش نکنید که مثال‌های لازم را در اسلایدهایتان بگنجانید. وقتی این کارها را انجام دادید، نه تنها یک روالِ منطقی خوب برایِ ارائه‌تان آماده‌کرده‌اید، بلکه powerpoint ارائه‌تان را آماده کرده‌است- اسلاید به اسلاید!
    • انتخاب نکات و عناوین
      ارائه معمولاً برای این است که تلاش‌هایی را که انجام داده‌اید به مخاطبین‌تان انتقال دهید. اینکه در ارائه، کمی از تاریخچه و کارهای دیگران بگویید خیلی خوب است، ولی این نکته را فراموش نکنید که این ارائه برای نشان دادن کارهای خودتان است. پس حجم زیادی از وقتِ ارائه را به توضیح کار خودتان اختصاص دهید.
      از سویِ دیگر جزئیاتِ خیلی زیاد، یا محاسباتِ پیچیده، ممکن است شنوندگان را شدیداً کسل کند. با توجه به میزانِ معلومات مخاطبینتان، طوری کارتان را توضیح دهید که هر کسی شهودی از کلیت کار پیدا کند. لازم نیست جزئیاتِ دقیق و کاملِ کارتان را بگویید. فقط روالِ منطقی و کلی کار کافیست. رویِ خاصیت‌ها، قابلیت‌ها و برتری‌های کارتان بر دیگر کارهای مشابه مانور کنید. کافیست جزئیات را در حدی توضیح دهید که شنوندگان علاقه‌مند شوند تا درباره‌ی آن مطالعه کنند، نه اینکه همه‌ی مطالبِ مربوطه را خودتان به آنها گفته‌بگویید! از فرمول‌ها و روابط بسیار پیچیده به عنوان دهان‌پرکن(!) می‌توانید استفاده کنید، ولی وقتِ زیادی برایِ آن تلف نکنید! در این حد که مثلاً: «برای به دست آوردنِ ضرایب قسمت قبل از این رابطه استفاده کردیم» و بعد از فقط چند ثانیه سکوت اسلاید را عوض کنید!
      قانونی با عنوانِ قانونِ بیست – هشتاد وجود دارد که چنین می‌گوید: «۲۰٪ مطالب ۸۰٪ اهمیت دارند و ۸۰٪ باقی‌مانده فقط ۲۰٪ اهمیت دارند.» چون معمولا زمانِ ارائه محدود است، و شما باید مثلاً نتایج یک کار ۵۰۰ ساعته را در ۲۰ دقیقه ارائه کنید، لازم است فقط به همان ۲۰٪ مهم مطالب بپردازید.
      درهنگامِ ارائه، همیشه نکاتی از کارتان را نگفته باقی بگذارید. این نکات لازم نکات بزرگی باشند، کافیست مثلاً چند نکته‌ی کوچکِ پیاده‌سازی را برای خود نگه‌دارید. این باعث می‌شود مطمئن باشید کسی کارتان را نمی‌دزدد!
      متنِ نوشته‌شده در اسلايدها به هیچ وجه نباید تمام گفته‌های شما در هنگام ارائه را در بر بگیرد. این نوشته‌ها برای آن است که اولاً چیزهایی را که می‌خواهید هنگام ارائه بگویید فراموش نکنید. ثانیاً مخاطبین بتوانند روالِ منطقی را دنبال کنند.

      انتخاب عناوین:
      عناوینی که برای ارائه‌ی خود، و همچنین قسمت‌های مختلفِ آن انتخاب می‌کنید اهمیت بالایی در اولین اثری که روی مخاطبین می‌گذارند، دارند. در واقع قبل از ارائه، مهم‌ترین عامل قضاوت دیگران درباره‌ی کار شما عنوانِ کارتان است. بنابراین در هنگام انتخاب این عنوان باید نکات مختلفی را رعایت کنید. عنوان باید:
      • دقیق و کوتاه و گویا باشد. (حداکثر ۱۰ الی ۱۲ کلمه)
      • نکاتِ اصلی کارتان را ذکر کند.
      • کلماتِ کلیدیِ کارتان را شامل شود.
      • تفاوتِ کار شما را با بقیه‌ی کارهای مشابه نشان دهد.
      • تا حد ممکن جذاب باشد.
    • طراحی
      سؤالِ اصلی اینه: می‌خواین بیننده اول چه چیزی رو ببینه؟
      فکرشو بکن... نشستی پشت کامپیوتر، از صبح مشغولِ سر هم کردن اسلایدهای یه ارائه بودی. کلافه‌ای. نه به خاطر پروژه. نه به خاطر اطلاعاتی که لازم داری. از این شاکی هستی که اسلایدهای این ارائه‌ت شده مثل ارائه‌های قبلیت، و ارائه‌ی قبل‌ترت، و قبلیش و قبلیش... !
      خوب حالا باید چه کار کنیم؟ اگه آموزش کافی در زمینه‌ی طراحی ندیده باشیم – که قاعدتا ندیدیم! – کارِ سختیه که بگیم چی رو باید کجا گذاشت تا اون پیغامی رو که می‌خوایم خوب و بدونِ‌ کم و کاست منتقل کنه. خوب البته هیچ‌کس در یک چشم به هم زدن گرافیست نمی‌شه(!) ولی دونستن چندتا اصل مهم می‌تونه کاری کنه که همون اسلایدهای مرده و بی‌روح به یک ارائه‌ی شاداب و پویا تبدیل بشه.
      نکته‌ی اساسی یک طراحی خوب، سلسله مراتبِ چیزهایی است که حاضرین جلسه در اسلایدها می‌بینن. به عبارت دیگه رده‌بندی کردن مطالبِ یه اسلاید بر اساس اهمیتشون خیلی مهمه. این همون نکته‌ی اساسیه که فقط یه جور می‌شه بهش رسید: هی از خودتون بپرسین «می‌خوام بیننده اول چه چیزی رو ببینه؟».
      قاعدتاً این نکته رو در نظر می‌گیرین که اولین چیزی که بیننده بهش توجه می‌کنه عنوانِ یک اسلایده. اما بقیه‌ی مطالبِ توی اسلاید چی؟ به همه‌شون به یه اندازه وزن دادین؟ مگه اهمیت همه‌شون یک اندازه‌ست؟ معلومه که نیست! به همین خاطره که باید یه روشی در پیش بگیرید که مطالب مختلف رو (توی یک اسلاید) بر اساس اهمیتشون از هم جدا کنین.
      روشی که می‌شه باهاش این کار رو انجام داد ایجاد کردن تفاوته. تفاوت‌های فاحش. (تفاوت‌های کوچیک به جای اینکه کمک کنن، معمولا باعث سردرگمی و کلافه کردنِ بیننده می‌شه) برای تفاوت ایجاد کردن راه‌های مختلفی وجود داره: گروه بندی و فاصله دادن، اندازه‌ی نوشته‌ها و شیوه‌ی اونها (bold یا italic یا ...) رنگ و ... .
      نکته‌ی خیلی مهمی که موقع درست کردنِ اینجور چیزا وجود داره اینه که سادگی رو فراموش نکنین. هر چی بیشتر سادگی رو مدنظر قرار بدین، اسلایدهاتون خواناتر می‌شن. برای اینکه این مطلب رو بهتر متوجه بشین به این نکته توجه کنین: وقتی می‌خواین یه آهنگ ملایم و لطیف بشنوین، اگه ولوم ضبط رو تا آخرِ آخر زیاد کنین، به جایِ آهنگ سر و صدا و خش و خش و پارازیت می‌شنوین! موقعِ بزک کردنِ اسلاید هم نباید زیاده‌روی کرد.
      خوب حالا شروع کنیم...
      اول از همه تمام نکته‌ها رو به ترتیب اهمیت مرتب کنین و تصمیم بگیرین که کدوم‌ها رو می‌خواین در اسلایدهاتون بگنجونین. این نکته رو به خاطر داشته باشین: فضای خالی روی اسلاید دوستِ شماست! سعی نکنین زورکی پُرش کنین! بعد نکته‌ها رو دسته بندی کنین. دسته‌بندی رو می‌تونین با bullet یا شماره‌گذاری، یا جدول، یا ... نشون بدین. جدا بودنِ دو دسته‌ی مختلف رو می‌شه با فاصله، یا کادر نشون داد. در یک دسته قرار دادن چندتا مطلب به بیننده ربطِ معنایی و منطقی بین اون مطالب رو نشون می‌ده. جدا کردن دسته‌ها هم تفاوت بین چندتا مطلب رو نشون می‌ده.
      خوب... حالا وقتشه که یه کاری کنیم بعضی چیزا با بقیه فرق داشته باشن!
      اولین ابزاری که برای این کار داریم اندازه‌ی متنه. البته شما ممکن باشه ترجیج بدین این ابزار رو بذارین واسه‌ی آخر کار. آخه با چندتا ترفندِ جالبِ دیگه هم می‌شه به اندازه‌ی کافی تفاوت ایجاد کرد. این نکته رو هم به خاطر داشته باشین: هیچ وقت نباید بیشتر از سه‌تا اندازه‌ی مختلف برای متنِ کل اسلایدهاتون داشته باشین. چون بیننده سردرگم می‌شه.
      ابزار بعدی شیوه‌ی نوشتنِ متنه. خوب... bold نوشتنِ متن یه راهه. راه‌های دیگه‌ای هم وجود داره مثلِ: italic کردن، یا استفاده از یه قلم دیگه. ولی اینا همه‌شون تقریبا یه کار رو می‌کنن!
      با رنگ هم خیلی خوب می‌شه تفاوت‌ها رو نشون داد. اون بخشی که رنگش با بقیه فرق می‌کنه، می‌خواد یه کلمه، یه عبارت، یه خط، یا حتی یه بخش باشه، خیلی خوب تفاوت رو نشون می‌ده. ولی وقتی رنگِ یه قسمتی رو عوض می‌کنین باید حسابی حواستون رو جمع کنین. اینو هم در نظر داشته باشین که بوضوح اگه زیاد این کار رو بکنین اصلاً خوب نیست. ضمناً رنگ‌ها رو یه جوری انتخاب کنین که به اندازه‌ی کافی با هم فرق داشته باشن.
      راهِ دیگه‌ای که خیلی خوب می‌شه باهاش تفاوت‌ها رو نشون داد اغراق کردنه. اغراق کردن در اندازه‌ی متن، در رنگ، در کادر بندی و ... . مثلاً وقتی اندازه‌ی عادی بزرگترین متن‌هاتون ۳۲ئه، یه کلمه رو با اندازه‌ی ۴۸ بنویسین! یا وسط یه متنِ کاملا سیاه و سفید یه کلمه رو بزرگ و قرمز بنویسین.
      رویِ یه چیز اغراق کنین؛ نه رویِ همه چی!
      وقتی همه‌ی این کارا رو انجام دادین، شاید دلتون بخواد روی چندتاشون اغراق کنین. اغراق کردن کمک می‌کنه که یه مطلب رو به عنوانِ مطلبِ اصلی معرفی کنین و نشون بدین که اون مطلب براتون خیلی مهمه. نکته‌ی خیلی مهم اینه که باید حساب شده و انتخابی کار کنین.
      مهمترین نکته اینه که اسلایدها باید جالب و مجذوب‌کننده باشن. اصلاً کی گفته که همیشه باید عنوان بالای اسلاید باشه؟ هر جوری دلتون می‌خواد مطالب رو بچینین. اگه دسته بندی و تأکید کافی روی مطالب باشه، بیننده خودش مهمترین مطلب رو اول می‌بینه! ولی یه نکته‌ای رو مد نظر داشته باشین. اینکه وقتی یه طراحی رو در پیش گرفتین، در تمام اسلایدهایِ ارائه‌تون همون طراحی رو استفاده کنین!
      در نظر گرفتن و عمل کردن به این نکات (رده بندی مطالب، ایجاد تفاوت، دسته‌بندی مطالب مربوط و جدا کردن مطالب نامربوط از هم، تغییر رنگ، شیوه‌ی متن، و اغراق کردن) شما رو یه گرافیست و طراح حرفه‌ای نمی‌کنه. ولی یه کاری می‌کنه که ارائه‌تون جالب‌تر بشه :)
    • نکاتِ هنری
      فرض کنید روی اسلایدهای یک ارائه‌ی خیلی مهم کار می‌کنید. تمامِ کارهای لازم را انجام داده‌اید. اطلاعاتِ لازم را جمع‌آوری و دسته‌بندی کرده‌اید. عکس‌ها و نمودارها را در جای خودشان قرار داده‌اید. همه‌چیز سر جای خودش است. اما اسلایدها بی‌رنگ و رو هستند- به نوعی مرده!
      تصمیم می‌گیرید: اسلایدها به رنگ احتیاج دارند. رنگ باعث می‌شود که اطلاعات به چشم بیایند. این رنگ است که اطلاعات شما را به خوبی نشان می‌دهد. این رنگ است که باعث می‌شود مخاطبین ارائه به شما توجه کنند – چه بخواهند، چه نخواهند!
      به اسلایدها رنگ اضافه‌ می‌کنید. قرمز، سبز، و بعضی جاها آبی. و البته نارنجی! همیشه از نارنجی خوشتان می‌آمده‌است. پس از پایانِ کارتان اسلایدهای ارائه شبیهِ سیرک می‌شوند!! به جای اینکه روی مطالب مورد نظر شما تأکید کند، باعثِ گیج‌شدن مخاطبین می‌شود.
      کجای کار خراب است؟!
      بیشتر مردم – یا حداقل آنهایی که پیش زمینه‌ای درباره‌ی هنر ندارند – نمی‌دانند که بیشتر از خودِ رنگ‌ها رابطه‌ی بینِ آنها مهم است. بعضی از رنگ‌ها به هم می‌آیند، و بعضی اینطور نیستند. نکته‌ی مهم به دست آوردنِ رابطه‌ی مناسب بین رنگ‌هاست.
      رنگ هیچ‌گاه به تنهایی مورد قضاوت قرار نمی‌گیرد. بلکه همیشه محیط هم در آن اثر دارد. رنگ‌ها از رنگ‌های اطرافشان اثر می‌پذیرند. مثلاً اگر یک توپ زرد را در اتاقِ بچه قرار دهید، کاملاً با محیط در تناسب خواهد بود. اما اگر همان توپ را در اتاق هیئت مدیره قرار دهید، شما یک... یک... یک اتاقِ هیئت مدیره با یک توپ زرد خواهید داشت!
      خوب. حال چگونه بفهميم کدام رنگ‌ها به هم می‌آیند؟ چگونه رنگ‌های مناسب را انتخاب کنیم که مطلب را به خوبی منتقل کند؟ چگونه‌ رابطه‌ی مناسب بین رنگ‌های انتخابی بوجود بیاوریم؟ راهِ حل خیلی ساده‌است. پنجره را باز کنید و نگاهی به بیرون بیندازید!
      وقتی می‌خواهید مجموعه‌ی رنگ مورد نظر برای اسلایدهایتان را انتخاب کنید، به رنگ‌هایی که در طبیعت در کنار هم می‌آیند فکر کنید. رنگ‌های کناره‌ی ساحل در تابستان: ترکیب آبی دریا و سبزی درختانِ انبوه کنار ساحل، شن‌های ساحل و آبیِ آسمان... . یا رنگ‌های دشت در اول زمستان: زرد کم رنگ و طلایی، سبز ملایم زمين و خاکستریِ آسمان... . این رنگ‌ها کاملاً با هم تناسب دارند. این رنگ‌ها با هم یک احساس را منتقل می‌کنند. به عبارتِ دیگر این رنگ‌ها به هم می‌آیند!
      هنگامی که رنگ‌های مورد نظر را انتخاب می‌کنید باید هدف داشته‌باشید. سلیقه‌ی شخصی نباید مبنای انتخاب رنگ‌ها باشد. «من این رنگ‌ها را دوست دارم» معیار کافی‌ای برای انتخاب مجموعه‌ی رنگ‌ها نیست. باید برای این کار برنامه‌ای داشته‌باشید.
      رنگ‌ها نوعی احساس دما را منتقل می‌کنند. رنگ‌هایی مانند قرمز و نارنجی رنگ‌های گرم هستند و رنگ‌هایی مانند آبی و سبز رنگ‌های سرد هستند. اول از همه تصمیم بگیرید که می‌خواهید از رنگ‌های سرد استفاده‌کنید یا از رنگ‌های گرم. برای انتخاب مجموعه‌ی رنگ‌ها یک یا دو رنگ اصلی انتخاب کنید. بقیه‌ی رنگ‌ها با تیره یا روشن کردنِ این رنگ‌ها بدست می‌آیند.
      مهمترین قاعده در هنگام انتخاب رنگ‌ها این است که مجموعه‌ی رنگ‌ها را ساده نگهدارید. در ضمن، هیچ گاه این نکته را فراموش نکنید که رنگ‌های انتخابی‌تان، مخصوصاً رنگ متن با رنگ زمینه به حد خوبی تفاوت داشته باشند تا خوانایی اسلایدها از بین نرود.
      فراموش نکنید: فقط یک یا دو رنگ را به عنوان رنگ اصلی در نظر بگیرید. همین اصل‌های ساده کمک می‌کند که اسلایدهای ارائه‌ی شما اثربخش و خوانا شوند.
      استفاده از عکس برای پشت‌زمینه کار خوبی‌است، به شرطی که از خوانایی متن نکاهد و حواسِ مخاطبین را منحرف نکند.
      متحرک‌کردن متن و اشکال در اسلایدها، و استفاده از رنگ و پشت زمینه به شدت به زیبایی اسلایدها می‌افزاید و به نوعی وسوسه کننده‌است، اما باید به این نکته دقت کنید که این زیبایی از کارآیی اسلایدهایتان نکاهد!
    • راهنمایی‌هایی برای آماده کردنِ اسلایدهای ارائه
  • هنگامِ ارائه چه کار کنیم؟
    • چه نکاتی باید شفاهی ارائه شوند؟
      شنوندگان فقط یک بار شانسِ شنیدنِ حرف‌های ما را دارند و نمی‌توانند اگر نفهمیدند و گیج شدند دوباره به آن گوش بدهند. آن‌ها چیزهای زیادی شنیده‌اند و چیزهای زیادی هم خواهند شنید. به خصوص اگر مخاطبان نتوانند در طولِ ارائه سؤال کنند، شفاف بودن خیلی اهمیت دارد. دو روشِ شناخته‌شده برای انتقالِ خوبِ‌ نکاتِ اصلی وجود دارد:
      1. آن را خیلی ساده بیان کنیم: روی یک الی سه نکته‌ی اصلی تأکید کنیم و آن‌قدر ساده بیان کنیم که به نظرمان احمقانه بیاید.
      2. ایده‌های اصلی را زیاد تکرار کنیم: کافی است به این فکر کنیم که چه‌قدر از ارائه‌ای که یک هفته پیش شنیده‌ایم را به خاطر داریم. بنابراین بگوییم که چه می‌خواهیم بگوییم،‌ بعد آن را بگوییم، بعد بگوییم که چه گفتیم!

      به یک چیز باید خیلی توجه کرد. قرار نیست همه‌ی نکاتِ مهم را بگوییم. در یک ارائه‌ی خوب فقط باید تصویری کاملاً روشن از اصلِ مطلب یا سرنخ‌های آن را طوری بیان کنیم که مخاطبان خودشان بروند و گزارشاتِ مفصلِ آن را بخوانند. بنابراین در یک ارائه‌ی شفاهی تأکید بر وسوسه کردن و تحریکِ مخاطبان است و نه بیانِ‌ جزئیاتِ مطلب.

      اگر می‌خواهیم مخاطبان از ما آزرده نشوند، باید توجه کنیم آن‌ها نیامده‌اند تا همان عبارت‌های اسلایدها را بشنوند. پس هیچ‌گاه نباید اسلایدها را عیناً بخوانیم. بلکه در عوض باید سعی کنیم چیزهایی بگوییم که یا در اسلایدها نیامده باشد یا آن‌چه در اسلایدها و یادداشت‌های حاضران آمده را بامعنی‌تر یا تکمیل کند.

      متوجه باشیم که ۶۵٪ از هر پیامی که در یک ارائه‌ی شفاهی منتقل می‌شود، از طریقِ مسایلِ غیرِ شنیداریِ آن اتفاق می‌افتد. برای مثال در یک ارائه‌ی شفاهی ی‌توانیم با نگاه کردن به چهره‌ها یا حتی پرسیدن از جمع، تخمینی از وضعیتِ‌ مخاطبان به دست آوریم و در صورتِ نیاز در طولِ‌ ارائه، نحوه‌ی ارائه را مجدداً تنظیم کنیم. در یک ارائه‌ی شفاهی زبانِ بدن هم بسیار مهم است. ارتباطِ چشمی با مخاطبان باعث می‌شود بهتر به سخنانِ ما گوش بدهند و هرکس احساس کند به طرزِ ویژه‌ای موردِ توجه است. حرکاتِِ دست‌ها، قدم زدن، تغییرِ لحنِ صدا،‌ و ژست چیزهایی است که در تحتِ تأثیر قرار دادنِ مخاطبان بسیار مفید است.

      استفاده از شوخی هر چند دقیقه خوب است. اما باید خیلی دقت کنیم که با وضعِ مخاطبان و جلسه سازگار باشد.
      در کل صحبت کردن در جمع کارِ ساده‌ای نیست. باید تمرین کنیم.
    • چگونه برای ارائه آماده شویم؟
      یک مثالِ نسبتاً مشهور وجود دارد که می‌گوید آماده شدن برای یک ارائه شبیهِ بستنِ‌ یک کوله‌پشتی برای کوه‌نوردی است. برنامه‌ریزی کردن، اهداف را مرور کردن، و برای مواجهه با مواردِ اورژانسی و پیش‌بینی‌نشده برنامه‌ریزی کردن. بعد یک لحظه بعد از زمانی که کاملاً آماده شدی، کوله‌پشتی را باز کن و نصفِ محتویاتِ آن را خالی کن. آن‌وقت کوله را به دوش بنداز و راه بیفت به طرفِ کوه. این جوری هم ماهیچه‌هات انرژیِ بیشتری خواهد داشت، هم اگر دچارِ دردسر شدی برگشتن ساده‌تر خواهد بود.
      مطمئن باشیم که درباره‌ی چیزِ خاصی که می‌خواهیم ارائه دهیم از همه قوی‌تر هستیم. در واقع فقط ما هستیم که به طورِ متمرکز روی آن کار کرده‌ایم. پس به خودمان اعتماد داشته باشیم.
      حتماً باید ارائه‌ی خود را از قبل تمرین کنیم و سعی کنیم کلمات و عبارت‌های مناسب را پیدا کنیم. مثال‌ها حتماً باید پیش از ارائه طرح شده باشند. هنگامِ ارائه وقتِ‌ مثال ساختن نیست.
      هنگامِ ارائه‌ی شفاهی پاهایمان را کمی بیشتر از حد معمول از هم باز کنیم. چون این کار به حاضران نوعی احساسِ تسلط داشتن القا می‌کند. هنگامِ ارائه زیاد قدم نزنیم. این کار مخاطبان را ناراحت می‌کند.
      وقتِ ارائه زمانِ آن نیست که به کسی که دوستش داریم (یا هر سَر و سِرِ دیگری با او داریم) بیشتر نگاه کنیم! به همه نگاه کنیم و همه را مخاطبِ گفتارِ خود بدانیم.
      طوری بایستید که جلوی نورِ پرژکتور را نگیرید. ولی اگر چاره‌ای نیست، گهگاه جای خود را عوض کنید تا همیشه یک جای آن قرار نگرفته باشید.
    • راهنمایی‌هایی برای ارائه‌کننده
      • سؤالات را پیش‌بینی کنید و پاسخ‌های مناسب را از قبل آماده کنید. حتی اگر می‌خواهید کارِ کامل و بی‌نقصی انجام دهید، چند اسلاید برای پاسخ به سؤالاتی که پیش‌بینی می‌کنید به وجود می‌آید تهیه کنید.
      • خوش بگذرانید و از کارِ خودتان لذت ببرید.
      • انرژی بدهید، سرگرم کنید، و آموزش دهید.
      • طوری بایستید که بدنتان کاملاً رو به مخاطبان باشد.
      • زمین را زیرِ پای خودتان احساس کنید!
      • نفسِ عمیق بکشید!
  • گام به گام یک ارائه را آماده کنیم (با استفاده از نرم‌افزارِ PowerPoint)
    • درسِ اول: انتخابِ الگو و آماده‌کردن محیطِ Power Point برایِ ایجادِ اسلایدهای فارسی
      (اندازه‌ی فایل: 1.4MB، تقریباً ۵ دقیقه با مودمِ 56k)
      پیشنهاد می‌کنم قبل از اینکه آماده کردنِ اسلایدها رو شروع کنید، الگوی(template) خودتون رو انتخاب کنید. چون ممکنه بعدش مجبور بشین عکس‌ها و متن‌های اسلایدهاتونو جابه‌جا کنین که درست نشون داده بشن. با انتخابِ template رنگ‌هایِ مورد استفاده‌تون هم تا حدی مشخص می‌شن.
      بعد از انتخابِ الگو، می‌تونین از بخشِ slide master قلم، رنگ و اندازه‌ی متن‌ِ تمامِ اسلایدها رو عوض کنین. اگر می‌خواین اسلایدهای خودتون رو فارسی بنویسین، باید حتماً برین توی این قسمت و تمامِ بخش‌ها رو Right to left کنین. اثر این کار رو با امتحان‌کردن خیلی راحت می‌تونین ببینین، مخصوصاً اگه توی‌ اسلایدهاتون هم انگلیسی بنویسین هم فارسی. باور نمی‌کنید؟ امتحانش مجانیه!
      اگر روی کامپیوترِ خودتون، تویِ نوارابزارِ (toolbar) بالایِ برنامه‌ی power point، همه‌ی iconهایی که توی فیلم می‌بینین نیست، روی اون فلش کوچولوی انتهای سمتِ راستِ نوار ابزار کلیک کنید و Show buttons on two rows رو انتخاب کنید.
      اگر اون قسمتِ سمتِ راستِ صفحه (اونجایی که نوشته slide layout) تویِ power pointتون نشون داده نمی‌شه، از منویِ view گزینه‌ی Task pane‌رو انتخاب کنین.
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس دوم: ایجادِ یک اسلایدِ ساده برای عنوانِ ارائه
      (اندازه‌ی فایل: 1.1MB، تقریباً ۵/۳ دقیقه با مودمِ 56K)
      اگه فونت‌هایی که در این بخش انتخاب می‌شه رو ندارید، خیلی ناراحت نباشین. این فونت‌ها فقط برایِ زیباتر کردنِ قلم‌های موجود در اسلایدها هستند. یعنی اگه اونا رو ندارین اتفاقِ خیلی بدی نمی‌افته!
      اگه دلتون می‌خواد می‌تونین قلم‌ها رو از اینجا بگیرین. بعدش bfonts.exe رو اجرا کنین و پوشه‌ی fonts از پوشه‌ی windowsتون رو انتخاب کنین.
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس سوم: قابلیت‌های پایه‌ی نرم افزار(لیست‌های شماره‌دار، گذاشتنِ عکس)
      (اندازه‌ی فایل: 1.9MB، تقریباً ۶ دقیقه با مودمِ 56k)
      وقتی تویِ لیست‌ها دارین موردهای مختلفِ یه لیست رو وارد می‌کنین، اگه enter بزنین این مورد تموم می‌شه و موردِ بعدی شروع می‌شه. با tab و shift+tab هم می‌شه زیرمورد اضافه کرد، یا موردهای قبلی رو ادامه داد. خودتون امتحان کنین، متوجه می‌شین!
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس چهارم: قابلیت‌های پیشرفته‌تر(گذاشتنِ جدول و سایه‌دادن به متن).
      (اندازه‌ی فایل: 2.8MB، تقریباً ۵/۸ دقیقه با مودمِ 56k)
      اون شکلِ S کلفتی که تویِ toolbar هست، مالِ اینه که واسه‌ی متن سایه بذارین.
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس پنجم: ایجادِ انیمیشن(۱): مقدماتی
      (اندازه‌ی فایل: 0.7MB، تقریباً ۲ دقیقه با مودمِ 56k)
      تویِ بخشِ Slide Design - Animation Schemes می‌تونین بگین که کلاً دوست دارین بخش‌های مختلفِ یه اسلایدتون چه‌جوری واردِ صفحه‌بشن، یا از صفحه خارج بشن، یا ... .
      برای قرار دادنِ یه عکسِ دلخواه تویِ اسلایدتون برین به منویِ Insert|Picture|From File…
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس ششم: ایجادِ انیمیشن(۲): پیشرفته
      (اندازه‌ی فایل: 1.7MB، تقریباً ۶ دقیقه با مودمِ 56k)
      تویِ بخشِ Slide Design – Custom Animation می‌تونین دقیقاً مشخص کنین هر کدوم از چیزایِ یه اسلایدتون چه انیمیشنی داشته باشه. اون شماره‌هایی که کنارِ چیزایِ مختلف هست، ترتیبِ ورودشونه.
      دیدنِ درس download کردن درس
    • درس هفتم: حرفِ آخر!
      (اندازه‌ی فایل: 4.1MB، تقریباً ۵/۱۲ دقیقه با مودمِ 56k)
      خودتون download کنین ببینین چیه!
      دیدنِ درس download کردن درس
  • چند نمونه‌ی زیبا
  • لینک‌های مفید
© Copyleft MCMXCVIII-MMIV by CyberThink Management Consulting Firm.
No rights reserved.
هر جوری دلتون خواست از این صفحه استفاده کنین :)
فقط اگه خواستین جای دیگه ازش استفاده کنین، مرامی بگین از کجا این مطالب رو برداشتین.
+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم فروردین 1388ساعت 9:3  توسط می می  | 

تركه با زنش رفته بوده سينما، تو فيلم يهو يه گاوه شروع مي‌كنه دويدن طرف تماشاچيا. تركه يهو ميپره زير صندلي، زنش ميگه: ‌بابا خجالت بكش! اين فيلمه. تركه ميگه: زن! من و تو مي‌دونيم فيلمه، گاوه كه نمي‌دونه!

102- تركه مي‌خواسته گردو بشكنه، گردو رو ميگذاره زير پاش، با آجر ميزنه تو سرش!

103- تركه ميره آمريكا پيش رفيقش. از قضا همون موقع كنسرت ابي بوده، رفيقش ميگه پاشو بريم يك حالي بكنيم. جلو در سالن، يك بابايي واستاده‌ بوده سي‌دي‌ مي‌فروخته، ‌هي داد مي‌‌زده: ‌سي‌دي ابي، سي‌دي‌ ابي. تركه يك نگاهي به يارو مي‌كنه، به رفيقش ميگه: ببين توروخدا مردم چه خنگن! اين يارو اين همه سال تو آمريكا بوده،‌ هنوز اِي بي سي دي رو ياد نگرفته!

104- تركه ميره بقالي،‌ مي‌بينه رو ديوار بزرگ نوشتن: علي با ماست! حسن با ماست! حسين با ماست! ميگه: ببخشيد اقا، شما ماست خالي نداريد؟!

105- دو تا برادره آخره شر بودن و پدر محل رو درآورده بودن، ديگه هروقت هرجا يك خراب كاريي ميشده، ملت ميدونستن زير سر اين دوتاست. خلاصه آخر بابا ننشون شاكي ميشن، ميرن پيش كشيشِ محل، ميگن:‌ تورو خدا يكم اين بچه‌هاي مارو نصيحت كنيد،‌ پدر مارو درآوردن. كشيشه ميگه: ‌باشه، ولي من زورم به جفتِ اينا نميده، بايد يكي يكي بياريدشون. خلاصه اول داداش كوچيكه رو ميارن، كشيشه ازش ميپرسه: پسرم، ‌مي‌دوني خدا كجاست؟ پسره جوابشو نمي‌ده، همين جور در و ديوار ر و نگاه مي‌كنه. باز يارو مي‌پرسه: پسرجان، مي‌دوني خدا كجاست؟ دوباره پسره به روش نمياره. خلاصه دو سه بار كشيشه همينو مي‌پرسه و پسره هم بروش نمياره، آخر كشيشه شاكي ميشه، داد ميزنه: بهت گفتم خدا كجاست؟! پسره مي‌زنه زير گريه و در ميره تو اتاقش، در رو هم پشتش مي‌بنده. داداش بزرگه ازش مي‌پرسه: چي شده؟ پسره ميگه: بدبخت شديم! خدا گم شده، همه فكر مي‌كنن ما برش داشتيم!

106- تركه هر روز زنگ يك كليسا رو مي‌زده و در مي‌رفته. آخر پدر روحاني شاكي ميشه،‌ يك روز پشت در كمين مي‌كنه، تا تركه زنگ مي‌زنه، ‌خرشو مي‌گيره و مي‌پرسه چيكار داري؟ تركه حول ميشه،‌ با تتپته ميگه: ببخشيد، ‌عيسي هست؟!

107- تركه ميره ساندويچي، ميگه: ببخشيد بندري داريد؟ يارو ميگه: بعله. تركه ميگه: پس قربون دستت، ‌بگذار يك حالي بكنيم!

108- وسط اردبيل يه چاهي بوده، ‌هي ملت مي‌افتادن توش،‌زخم و زيلي مي‌شدن. ميان تو شهرداري يك جلسه برگذار مي‌كنن كه واسه اين مشكل يك راه حلي پيدا كنن. يكي از مهندسا پا ميشه ميگه: يافتم! ما يك آمبولانس مي‌گذاريم بغل اين چاه، ‌هركي افتاد توش رو سريع ببره بيمارستان. ملت همه هورا مي‌كشن..آفرين! ايول! دمت گرم!‌ يك مهندس ديگه پا ميشه ميگه: الحق كه همتون نفهميد!‌ آخه اينم شد راه حل؟! ملت ميگن، خوب تو ميگي چي‌كار كنيم؟ يارو ميگه: بابا تا اون آمبولانس طرف رو برسونه بيمارستان، كه بدبخت جون داده. ما بايد يك بيمارستان كنار اين چاه بسازيم، كه همه بهش سريع دسترسي داشته باشن! ملت ديگه خيلي حال مي‌كنن، كف مي‌زنن سوت مي‌كشن، كه ايول بابا تو چه مخي داري!‌ يهو يه مهندس ديگه پا ميشه ميگه: الحق هرچي بهمون ميگن خر، حقمونه! آخه اين شد راه حل؟! اين همه خرج كنيم يك بيمارستان بسازيم كنار چاه كه چي بشه؟ مردم تعجب مي‌كنن،‌ميگن: خوب تو ميگي چيكار كنيم؟ يارو ميگه: بابا اين كه واضحه، ما اين چاهو پر مي‌كنيم، ميريم نزديك يك بيمارستان يك چاه مي‌زنيم!

109- تركه ميره حموم، آب جوش بوده با نعلبكي دوش ميگيره!

110- تركه مهم ميشه زيرش خط ميكشن، تو امتحان مياد!

111- عربه ميره داروخونه ميگه:‌ ولك هزار تا ميخ داري؟! يارو ميگه: ‌نه. دوباره فردا مياد ميگه: ولك هزار تا ميخ داري؟! باز يارو ميگه: نه برادر، ‌اينجا داروخونس، ميخ فروشي كه نيست! هي چند روز اين اتفاق ميفته، يارو با خودش ميگه:‌ بگذار برم هزار تا ميخ بخرم‌،‌ يه سود حسابي بكنم. فرداش دوباره عربه مياد ميگه:‌ ولك هزار تا ميخ داري؟! يارو ميگه:‌ آره، 3 تا كارتون ميخ مي‌گذاره جلو عربه... عربه يك نگاه مي‌كنه ميگه::‌اََاَ....ه! ولك توچقدر ميخ داري!

112- تركه وزير مخابرات ميشه بعد از يه هفته مخابرات ورشكسته ميشه! از طرف دولت هيئتِ تحقيق تشكيل‌ميدن، مي‌بينن براي رفاه حال جامعه ورداشته همه گوشي‌هاي ‌تلفناي همگاني رو بيسيم كرده!

113- تركه ساندويچ‌فروشي داشته، ‌يك روز يك بابايي مياد ميگه: ‌قربون يك ككتل بده، ‌فقط بي‌زحمت توش گوجه نگذار. تركه ميگه: آقا امروز اصلا گوجه نداريم، ميخواي خيارشور نگذارم؟!

114- به تركه ميگن چند تا بچه داري؟ ميگه 2 تا . مي‌پرسن: كدومش بزرگتره؟ ميگه: خوب اوليش!‌

115- تركه ميره ماه عسل، يادش ميره زنش رو ببره!

116- تركه دوتا دزد مي‌گيره، زنگ مي‌زنه به 220!

117- از تركه ميپرسن آرزوت چيه؟ ميگه:‌ كاشكي تبريز پايتخت بود! ميگن: چرا؟! ميگه: آخه اون وقت به ماميگفتن بچه تهرون!

118- اردبيل زلزله مياد،‌ تركه زنگ ميزنه مسئوليتش رو بر عهده ميگيره!

119- تركه كنار يه چاهي وايساده بوده، هي ميگفته:‌ سيزده،..سيزده،..سيزده.. يكي از اونجا رد ميشده، مي‌پرسه: ببخشيد قربان، مي‌تونم بپرسم داريد چيكار مي‌كنيد؟ تركه يقه يارو رو ميگيره، پرتش مي‌كنه تو چاه، ميگه: چهارده،...چهارده،...چهارده!

120- به تركه ميگن: چند تا حيوون نام ببر كه پرواز كنه. ميگه:‌ كبوتر، كلاغ، خر! بهش ميگن: بابا خر كه پرواز نميكنه! ميگه: بابا خره ديگه، يهو ديدي پرواز كرد!

121- تركه از يكي ميپرسه قبله كدوم طرفه؟! يارو نشونش ميده، تركه ميگه:‌ بايد خيلي برم؟!

122- آمريكاييه داشته تو رودخونه غرق ميشده،‌ هي داد ميزده: help me, hellllp! تركه از اونجا رد ميشده ميگه:‌ احمق جون اگه جاي كلاس زبان كلاس شنا رفته بودي الان غرق نميشدي!

123- تمساحه ميره گدايي،‌ ميگه:‌به من بدبختِ مارمولك كمك كنيد!

124- تركه سربازيش تموم ميشه، وقتي كارت پايان خدمتشو بهش ميدن، نگاه ميكنه ميگه: ‌اي بابا، من كه ازينا چهارتا دارم!

125- تركه چراغ جادو پيدا ميكنه، دست ميكشه روش غولش در مياد ميگه: ‌دو تا آرزو بكن. تركه ميگه: يه نوشابه خنك ميخوام كه هيچ وقت تموم نشه. غوله بهش ميده، تركه يكم ميخوره ميگه: ‌به به! چقدر خنكه! يكي ديگه هم بده!

126- تركه يه بسته هزار تومني ميشمره، 250 تومن كم مياره!

127- به تركه ميگن خيلي آقايي. ميگه: ما بيشتر!

128- به لره ميگن: ببخشيد شما لريد؟‌ ميگه: نه پس انم با اين سبيل پهنم؟!

129- از تركه مي‌پرسن: بلدي پيانو بزني؟! ميگه: نه. ولي يه داداش دارم... اونم نه!

130- يك بابايي يه ماهي تو پاكت دستش بوده، رفيقش ميبيندش، ازش مي‌پرسه: جريان ‌اين ماهيه چيه؟ ميگه: ‌دارم براي شام مي‌برمش خونه. ماهيه ميگه: مرسي من شام خوردم، منو ببر سينما!

131- به تركه ميگن چي شد ترك شدي؟! ميگه:‌ والله من اولش كه ترك نبودم، ‌تو بيمارستان با يه بچه ترك عوض شدم!

132- تركه تو اتوبوس يه دختره خوشگل رو ميبينه،‌ پياده كه ميشه شماره اتوبوس رو بر ميداره!

133- تركه مياد تهران،‌ يه دختر خوشگل ميبينه،‌ بهش ميگه:‌ خانم اين دوست دختر كه ميگن شمايين؟!

134- تركه يه سكه اززير خاك پيدا ميكنه، روش نوشته بوده تاريخِ ضرب: 200 سال قبل از ميلاد!

135- قزوينيه ميره خونه يك ميليونره، ‌دويست ميليون نقد مي‌دزده. بعد زنگ ميزنه خونه يارو ميگه: بچه رو بيارين پولارو ببرين!

136- يك گروه از محققين انسان شناسي داشتن روي تفاوت مغز نژادهاي مختلف انسان تحقيق مي‌كردند، اول مغز يك آمريكاييه رو باز مي‌كنند، مي‌بينند اي بابا اينا اينقدر با الكترونيك و كامپيوتر ور رفتن كه تو مغزشون پر شده از IC و مدارهاي الكترونيكي. خلاصه مي‌ترسن دست به يك چيزي بزنند خراب شه، زود مغز يارو رو مي‌بندند. بعد مغز يك ژاپنيه رو باز مي‌كنند، مي‌بينند اي بابا اين وضعش از آمريكاييه هم خراب تره و مغزش شده پر از مداراي نوري و چيزاي عجيب غريب، خلاصه مغز اين رو هم جرات نمي‌كنند دست بزنند. بعد جمجمه يك تركه رو باز مي‌كنند، مي‌بينند تو ش فقط يدونه سيم ازين ور جمجه رفته اونور. باخودشون مي‌گن: خوب ما اينو قطع مي‌كنيم، اگه دييدم خيلي ضايع شد، فوقش دوباره وصلش مي‌كنيم! خلاصه سيمه رو قطع مي‌كنند، يهو گوشاي تركه ميافته!

137- تركه زنگ ميزنه 118، ميگه: ببخشيد شماره تلفن غضنفر رو دارين؟! يارو ميگه: نه. تركه ميگه: پس من ميخونم يادداشت كنين!

138- تركه مجري مسابقه بيست سوالي ميشه، يارو ازش ميپرسه، جانداره؟ ميگه: نه. ميپرسه: تو جيب جا ميشه؟ تركه كلي فكر ميكنه، بعد ميگه:‌ تو جيب جا ميشه اما اگه تو جيبت بريزي، جيبت ماستي ميشه!

139- تركه ميره حرم امام رضا، ميگه:‌ امام رضا قربونت برم، تو كه ضامن آهو شدي، ضامن من يابو هم بشو!

140- تركه پسرش رو ميفرسته ژيمناستيك، بعد از يه مدتي ميبينه پسرش روز به روز جاي اينكه پيشرفت كنه هي داره پسرفت مي‌كنه. يك روز ميره سر جلسه تمرينشون ببينه چه خبره، ميبينه از بچش به عنوان خرك استفاده مي‌كنند!

141- تركه ميخواسته به فلسطينيا كمك كنه، براشون سنگ پست ميكنه!

142- تركه مرده شور بوده، بعد از يه مدتي ميگيرنش دهنش رو سرويس ميكنن. رفيقاش ميپرسن بابا مگه اين بيچاره چي كار كرده بود؟ ميگن: اين پدرسوخته سوالاي شب اول قبر رو تكثير كرده بود بين مرده‌ها تقسيم مي‌كرد!

143- چندنفر داشتن ميرفتن كوه، سرپرستشون (كه از قضا لكنت زبون هم داشته) از وسط راه شروع مي‌كنه ميگه: چ چ چ.... ملت اول يكم نگاش مي‌كنن ببينن چي‌ميخواد بگه،‌ بعد مي‌بينن نمي‌تونه حرفش رو بزنه، بي‌خيال ميشن و راه ميافتن، اين بابا هم همه مسير همينجور هي ‌ميگفته چ..چ..چ.. وقتي ميرسن بالا ميخواستن چادر بزنن سرپرسته بالاخره ميگه: ‌چ..چ..چا..چا..چا..چادر يادم رفت! ملت ميگن اي بابا رودتر مي‌گفتي، حالا بايد برگرديم پايين! تو راه برگشت سر پرسته هي ميگفته: ش ش ش.. ولي ملت ديگه شاكي بودن و كسي توجه نمي‌كرده، وقتي مي‌رسن پايين يارو بالاخره ميگه: ش..ش..ش..شو..شو..شوخي كردم!

144- از تركه ميپرسن شما همتون اينقدر ساده اين؟ ميگه: نه بابا، راه‌راهمون تو آفريقاست!

145- تركه سوار اتوبوس ميشه، ميره يك گوشه واميسته. راننده بهش ميگه: آقا اين همه صندلي خالي، چرا نميشيني؟ تركه ميگه: حالا صبر كن، دو دقيقه ديگه همين يك ذره جا هم پيدا نميشه!

146- از تركه ميپرسن شما تهراني هستين؟ ميگه: نه چشماتون قشنگ ميبينه!

147- تركه تو مانور شركت ميكنه، اسير ميشه!

148- تركه ميره مغازه ميگه: آقا يه بيسكويت خوب بدين. بقاله ميگه: ساقه طلايي خوبه؟ تركه ميگه نه. ميگه: ويفر خوبه؟ ميگه نه . ميگه گرجي خوبه؟ ميگه نه. ميگه: مادر خوبه؟ تركه ميگه: قربان شما، دست بوسن!

149- تركه بچش نميخوابيده، بهش ژل ميزنه!

150- ترياكيه پيغام‌گير ميخره، پيغامشو ميذاره: هَشتم... ولي خَشتَم!

به يك تركه ميگن: 2*2 چند مي‌شه؟ ميگه: 5 تا! مي‌گن: برو بابا، 4 تا ميشه! ميگه: آخه من از يه راه ديگه رفتم!

152- تركه فيلم جيمز باند ميبينه خيلي خوشش مياد. يكي ازش ميپرسه اسمت چيه ميگه: فَر...گضن فر!

153- تركه و تهرونيه دعواشون ميشه، ميبرنشون كلانتري. افسرنگهبان از تهرونيه ميپرسه: اسمت چيه؟ يارو با بيخيالي ميگه: فِري... افسره حسابي چپ و راستش ميكنه، ميگه: بي پدر فكر كردي اينجا خونه خالست خودموني شدي؟ گفتم اسمت چيه؟ تهرونيه كه حساب دستش اومده بوده ميگه: فريدون قربان! افسره برمي‌گرده به تركه ميگه اسم توچيه؟! تركه اسمش قلي بوده، يكم فكر ميكنه بعد با ترس جواب ميده: قوليدون!

154- تو جزيره آدم‌خورا يك بابايي ميره ساندويچ فروشي، يك ساندويچ مغز سفارش ميده. ساندويچيه ميگه: ميشه 2 تومن. مرده عصباني ميشه ميگه: يعني چي؟ مگه سَرِ گردنست؟! هفته پيش يك تومن بود! ساندويچيه ميگه: آخه اين مغز تهرونيه، بابا ‌بالاخره يك كلاس خاص خودشو داره. مردك هم ساندويچش رو ميخوره و چيزي نمي‌گه. هفته ديگه مياد دوباره يك ساندويچ مغز سفارش ميده، اين دفعه ساندويچيه ميگه:‌شد 10 تومن! يارو خيلي شاكي ميشه، ميگه‌: بابا چه خبرته؟! ساندويچيه ميگه: آخه عزيز من،‌اين دفعه مغز رشتيه، كلي فسفر داره به جان تو! باز طرف چيزي نمي‌گه و پول و ميده و ساندويچش رو مي‌خوره. هفته بعد دوباره مياد و يك ساندويچ مغز سفارش ميده، اين دفعه ساندويچيه ميگه: ميشه 100 تومن! يارو ديگه پاك شاكي ميشه و ساندويچ رو مي‌كوبه رو ميز داد ميزنه: اين چه مسخره بازيه دراوردي؟! ساندوچيه ميگه:‌آخه عزيز من،‌اين يكي مغز تركه،‌ بايد 100 تا كله بشكنيم تا ازش يك ساندويچ دربياد!!

155- تركه زمين ميخوره، براي اينكه سه نشه تا خونه سينه خيز ميره!

156- يه بار تو آبادان مسابقه تقليد صداي داريوش برگزار ميشه، داريوش مياد چهارم ميشه!

157- تركه پسرش رفته بوده زير ماشين، با سنگ ميزنه درش بياره!

158- تركه ميخواسته زيردريايي آمريكاييا تو خليج فارس رو غرق كنه، در ميزنه فرار ميكنه!

159- تركه ميخواسته بره هر چي راهزنه اطراف تبريزه  دهنشون رو سرويس كنه. ملت هم ميان هر كي يه چيزي براش ميارن، يكي شمشير مياره يكي خنجر مياره و حسابي مسلحش ميكنن. خلاصه تركه راه ميفته و بعد از يك هفته خونين و مالين برمي‌گرده. مردم دورش جمع ميشن، مي‌پرسند: چي شد؟ چي كار كردي؟ تركه پاميشه يا حال زار ميگه: بابا يه دستم شمشير بود يه دستم خنجر، با دندونام مي‌جنگيدم؟!

160- تركه به دوستش ميگه: اصغر، قربون دستت، برو عقب ماشين ببين چراغ راهنما ماشين كار ميكنه يا نه. اصغر ميره عقب ماشين، ميگه: كار مي‌كنه، كار نَمي‌كنه، كار مي‌كنه، كار نَمي‌كنه...!

161- به تركه ميگن سه تا ميوه نام ببركه با سين شروع بشه ميگه: سيب، سير، سحر! ميگن: سحر كه ميوه نيست؟! ميگه: نميدوني چه هلوييه!

162- تركه ميره شكار خرگوش، صداي هويج در مياره!

163- تركه تو كليسا نشسته بوده، يهو مي‌بينه يه دختر خيلي ميزون مياد تو. ميدوه ميره پشتِ يه مجسمه قايم ميشه. دختره مياد ميشينه جلوي محراب و ميگه: اي خدا! تو به من همه چي دادي، پول دادي، قيافه دادي، خانواده خوب دادي...فقط ازت يه چيز ديگه ميخوام..اونم يه شوهر خوبه ...يا حضرت مسيح‌! خودت كمكم كن! تركه از پشت مجسمه مياد بيرون ميگه: عيسي هل نده!‌ خودم ميرم!

164- آويني تو جنگ كشته‌ميشه، به تركه ميگن برو يه جوري به خانوادش خبربده. تركه ميره دم خونشون زنگ ميزنه، زن يارو ميگه: كيه؟ تركه ميگه: ببخشيد،‌ منزل شهيد آويني؟!

165- تركه زنگ ميزنه خونه رفيقش ميگه: غضنفر! من لهجي دارم؟ رفيقش ميگه: آره!‌ ميگه: پس گحط كن دوباره ميگيرم!

166- يارو تركه عرق ميخوره مي‌برنش كلانتري شلاقش بزنن. افسرِ چند تا شلاق ميزنه، بعد شلاقو مي‌ده به يكي ديگه ميگه: برادر حسين! بيا شماهم يه فيضي ببر!‌ يارو هم چند تا ميزنه و ميده به اونيكي ميگه: برادر اكبر شما هم بيا يه فيضي ببر! خلاصه چند نفري دهن يارو رو .... بعد كه كارشون تموم ميشه ميان از اتاق برن بيرون، تركه ميگه: برادر‌ا! لااقل درِ فيضيه رو ببندين!

167- اواهه ميخوره زمين، ميگه: اِوا! تو هم جاذبه!

168- تركه با ماشين ميره تو دره، بهش ميگن: چي شد بابا؟ چرا افتادي تو دره؟ ميگه: والله ما داشتيم تو جاده با ماشين ميرفتيم، هي جاده پيچيد، من پيچيدم، ‌دوباره جاده پيچيد، باز من پيچيدم،‌ يهو جاده پيچيد، من نپيچيدم!

169- تركه و زنش دعواشون شده بوده، ‌با هم حرف نمي‌زدند. زن تركه وقتي شب ميره بخوابه، يك يادداشت براي تركه مي‌گذاره كه: منو فردا ساعت 6 بيدار كن. صبح زنه ساعت 10 از خواب پا ميشه، ‌مي‌بينه تركه براش يك يادداشت گذاشته كه: پاشو زنيكه خر! ساعت شيشه!

170- تركه از ساختمون ده طبقه ميفته پايين، همه جمع ميشن دورش، ازش ميپرسن: آقا چي شده؟ ميگه: والله منم تازه رسيدم!

171- تركه ميفته تو جزيره آدم خورا، آدم خورا مي‌گيرنش، رئيسشون ميگه: اينا رو پوستشون رو ميكنيم باهاش قايق درست ميكنيم. تركه هم يه چاقو ور ميداره مي‌گذاره رو شكمش، ميگه: جلو نيايد وگرنه ‌قايقتونو سوراخ ميكنم!

172- تلويزيون داشته گل خداداد عزيزي رو به استراليا نشون ميداده، تركه تماشا مي‌كرده. دو سه بار كه صحنه آهسته گل رو نشون ميدن، تركه شاكي ميشه، ميگه: ‌حالا اونقدر نشون بده تا اون دروازه بان بگيردش!

174- تركه خودشو دار مي‌زنه، بعلت ضربه مغزي مي‌ميره! ميان مي‌بينند با كِش خودشو دار زده!

175- يه جايي جشن بوده، تركه همينجوري ميره تو و شروع ميكنه به رقصيدن و بخور بخور. يكي ازش ميپرسه: ببخشيد! شما رو كي دعوت كرده؟ تركه ميگه: من از خونواده عروسم. يارو ميگه: ببخشيد، ولي اينجا جشن تولده!

176- تركه تو مسابقه بيست سوالي شركت ميكنه، قبلش بهش ميگن جواب بيسكويته، ولي تو همون اول نگو، اولش يه چند تا سوال كن كه ضايع نشه. تركه ميگه باشه و ميره تو مسابقه، ميپرسه: آقا، يك كويته؟! يارو ميگه: نه. ميگه: دوكويته؟ همينجوري ميگه تا ميرسه به نوزده كويت! يارو ميگه: من يه راهنمايي بهتون ميكنم، با چايي هم ميخورنش. تركه ميگه: آاااهان پس بگو، ‌قنده؟!

177- تركه ميره امام رضا احساساتي ميشه ميگه:‌ امام علي قربون لب تشنت برم پس كي ظهور ميكني؟!

178- يارو زبونش ميگرفته ميره داروخونه ميگه: آقا اشپيل داري؟ ميگه: اشپيل ديگه چيه؟ ميگه: بابا اشپيل ديگه. يارو ميگه: يعني چي؟ درست تلفظ كنين من بفهمم. يارو ميگه: بابا جان اشپيل، ديگه! يارو ميگه: آقا من كه نميفهمم شما چي ميگين، بگذارين به همكارم بگم شايد اون بفهمه. رفيق يارو هم زبونش ميگرفته، مياد. بهش ميگه: آقا اشپيل دارين، يارو هم ميره براش يه چيزي مياره بهش ميده و ميره، بعد همكاراي يارو ازش ميپرسن: اين چي ميخواست؟ ميگه: اشپيل! ميگن: بابااين اشپيل ديگه چه كوفتيه!؟ اصلاً برو يكم از اين اشپيل ور دار بيار ببينيم چيه. يارو ميره و بر ميگرده ميگه: اشپيل تموم شد!

179- عربه ميره مغازه با لهجه ميگه:‌آقا رُبععع دارين؟ يارو ميگه:‌ داريم، ولي نه به اين غليظي!

180- تركه زنگ ميزنه خونه دوست دخترش، ميگه: عزيزم من لهجه دارم؟ دختره ميگه: آره. تركه ميگه: پس من قطع ميكنم دوباره ميگيرم!

181- تركه زنگ ميزنه خونه دوست دخترش، باباش ور ميداره، هول ميشه ميگه: ببخشيد توپمون افتاده!

182- تركه ميره تو خواربار فروشي ميگه: نيم كيلو پنير بدين، يارو بهش ميگه: ببخشيد، شما تركين‌؟ ميگه: از كجا فهميدين؟ ميگه: از لهجتون. تركه با خودش ميگه: من بايد اين لهجمو درست كنم. پا ميشه ميره خارج بعد از ده سال برميگرده، ميره همون جا ميگه: آقا نيم كيلو پنير بدين. يارو باز ميگه: آقا شما تركين؟ ميگه: اِاِا... از كجا فهميدي؟ مگه من هنوز لهجه دارم. يارو ميگه: نه، ولي آخه اينجا پنج ساله كه بانك شده!

183- شيره‌ايه ميخواسته تاكسي بگيره، ‌به يك تاكسي ميگه: مُشتقيم! تاكسيه،‌ پنج متر جلو تر نگه ميداره. يارو ميگه:‌ اي بـابـا! من كه مي‌خواستم اونجا پياده شم!

184- تركه تو مسابقه بيست سوالي شركت ميكنه، قبل از مسابقه بهش ميگن: ببين جواب ژاندارمريه ولي همون اول نگي كه ضايع بشه، يه چند تا سوال اولش بكن بعد جوابو بگو. مسابقه شروع ميشه، تركه ميپرسه: جانداره؟ مجريه ميگه: نه. تركه ميگه: مِريه؟ ميگه: نه. تركه ميگه: جاندارمريه؟

185- به تركه ميگن: ‌نظرتون راجع به سريال امام علي چيه؟ ميگه: خيلي عاليه، فقط اگه ميشه يخورده قطام شو بيشتر كنيد!

186- تركه رفته بوده استخر، مسؤول اونجا مي‌خواسته واسه شاشيدن تو آب جريمش كنه. تركه داد و بيداد مي‌كنه كه:‌ خوب بابا همه تو آب مي‌شاشند! يارو ميگه: ‌آره، ولي نه از رو دايو!

187- تركه تو اتوبوس واستاده بوده، يهو ميبينه بند كفشش بازه. به كنار دستيش ميگه: آقا قربون دستت، ‌يك دقيقه اين ميله رو نگردار من بند كفشم رو ببندم!

188- تركه زنگ ميزنه به صدا سيما، ميگه: بابا اين چه وضعيه؟! اين چه تصاويره مستهجني بود كه تو ان سريال امام علي نشون داديد؟! يارو بهش ميگه: قربان ما كه فقط پاها رو نشون داديم. تركه ميگه: بابا تلوزيون من پرش داشت، همه جاشو ديديم!

189- تركه زنگ ميزنه به صدا سيما، ميگه: بابا اين چه وضعيه؟! اين سريال امام علي كه همش بدآموزي داره! يارو ميگه:‌چرا آقا؟‌ براي چي؟ تركه ميگه:‌ بابا الان دو هفته‌ست هروقت ميام پسرمو تنبيه كنم،‌ ميدوه ميره تو كوچه لخت ميشه!

190- يارو تركه تو جبهه پشت ضد هوايي بوده ميزنه يه هواپيما رو ميندازه. خلبانه با چتر نجات ميپره بيرون، تركه ميگه: بچه‌ها در رين صاحابش اومد!

191- عربه هي ميگوزيده، بعدش يك ليوان آب ميخورده. ازش ميپرسن: چرا هي بعد از گوزيدن آب ميخوري؟ ميگه: ولك، اگه آب نخورم كه گرد و خاك ميشه!

192- تركه ميره راهپيمايي، مي‌بينه شلوغه برميگرده!

193- تركه 19 تا بچه داشته،‌ بهش ميگن: چرا يك بچه ديگه نمياري، رُند شه؟! ميگه: فرزند كمتر، زندگي بهتر!

194- تركه ميره كله پاچه فروشي، يارو بهش ميگه: قربون چشم بگذارم؟ تركه ميگه: نه آقا! حداقل صبر كن من برم قايم شم!

195- دو تا تركه ميرن يك رستوران كلاس بالا، ‌دو تا كوكا سفارش ميدند‌، بعد هم يكي يك ساندويچ از كيفشون درميارند، ‌شروع مي‌كنند به خوردن. گارسونه مياد ميگه: ‌ببخشيد،‌شما نمي‌تونيد اينجا ساندويچ خودتونو بخوريد. تركا يك نگاهي به هم مي‌كنند، ‌ساندويچاشونو باهم عوض مي‌كنند!

196- تركه 10 تومن ميندازه تو صندوق صداقات، هنوز دوقدم رد نشده بوده،‌ يك ماشين ميزنه بهش، درب و داغونش ميكنه. همون وقت يك باباي ديگه‌اي داشته يك پولي مينداخته تو همون صندوق، ‌تركه با حال زار پاميشه، ‌ميگه: آقا پولتو اونتو ننداز، اون صندوقش خرابه!

197- تركه زنگ ميزنه خونه دوست دخترش،‌ باباي طرف گوشي رو برميداره، هول ميشه ميگه: ‌ساعت شانزده و پنجاه و چهار دقيقه!

198- تركه كفترشو گم ميكنه، تو روزنامه آگهي ميده: بيه بيه!

199- كرده تو كردستان پونزده نفرو مي‌كشه، تو دادگاه به حداكثر مجازات محكوم ميشه. مي‌گيرن شلوارشو درميارن،‌ پاش استرچ مي‌كنند!

200- سياه پوسته ميگوزه، زنش تا يه هفته داشته از رو زمين دوده جمع ميكرده!

351- زن و شوهري به سينما رفتند. در اواخر فيلم، زن، شوهرش را صدا زد و گفت: اين كسي كه بغل دست من نشسته از اول فيلم تا حالا خواب است. مرد با ناراحتي جواب داد: به درك كه خواب است. حالا چرا منو از خواب بيدار كردي؟

352- زن: اگه امشب نيايي بريم خونه مامانم ديگه منو نمي‌بيني! مرد: براي چي؟ زن: واسه اينكه چشمهاتو درمي‌آورم!

353- مرد: قسم مي‌خوري كه منو به خاطر پولهايم دوست نداري؟ زن: هزارتومن بده تا قسم بخورم!

354- ديوانه اولي: ببينم، مگه تو كري كه جواب سلام منو نمي‌دي؟! ديوانه دومي: نه اون احمد داداشمه كه كره، من لالم!

355- صاحبخانه: هر وقت مي‌گويم اجاره را بده، مي‌گويي: بگذار حقوق بگيرم، پس كي حقوق مي‌گيري؟ مستاجر: هر وقت كه استخدام شدم!

356- پسر كوچولو رو به مادرش كرد و گفت: من نمي‌دانم چرا شب‌ها كه دلم نمي‌خواهد بخوابم به زور مرا مي‌فرستي بخوابم ولي صبح‌ها كه دلم نمي‌خواهد از خواب بيدار شوم به زور مرا بيدار مي‌كني؟

357- احمق كسي است كه به همه چيز اطمينان كامل داشته باشد. مطمئني؟ صددرصد!

358- زن: من بر خلاف تو هميشه موقع شنا سرم از آب بيرونه. شوهر: آخه عزيزم، چيز سبك هميشه روي آب مي‌مونه!

359- مشتري: آقا چرا ديگه مي‌خواهي توي حلقم را كيسه بكشي؟ دلاك: آخه خودتون گفتين گلوتون چرك كرده!

360- دو ديوانه با هم گفتگو مي‌كردند. اولي: اگر گفتي فرق كلاغ چيه؟ دومي: خوب معلومه! اين بالش از اون بالش مساوي‌تره!

361- مرد خسيسي كه سي سال قبل از يك فروشگاه كفشي خريده بود، دوباره وارد همان مغازه شد و گفت: ما باز آمديم!

362- اولي به دومي: آن دو نفر را مي‌بيني؟ ده سال است كه ازدواج كرده‌اند و به قدري يكديگر را دوست دارند كه آدم فكر مي‌كند اصلا ازدواجي بين‌شان صورت نگرفته است!

363- چرا با جوراب خوابيدي؟ آخه اينطوري راحت‌تر مي‌خوابم! واسه چي؟ واسه اينكه ديشب با كفش خوابيدم، خوابم نبرد!

364- شنيدم مادرت به رحمت خدا رفته؟ آره! مگه بيماريش چي بود؟ سرماخوردگي. يعني بر اثر سرماخوردگي فوت كرد؟ آره، آخه وسط خيابون يهو عطسه‌اش ميگيره، تا مي‌ايسته عطسه كنه يه ماشين بهش مي‌زنه!

365- تركه تي‌شرت تايتانيك مي‌پوشه، مي‌ره دريا غرق مي‌شه!

366- رئيس: خجالت نمي‌كشي تو اداره داري جدول حل مي‌كني؟ كارمند: چكار كنيم قربان، اين سروصداي ماشينها كه نمي‌ذاره آدم بخوابه!

367- مردي در خانه‌اي مي‌رود و از پسر صاحبخانه طلب آب مي‌كند. پسر كاسه‌اي پر از آب آورده، به دست مرد مي‌دهد. ناگهان كاسه از دست مرد مي‌افتد و مي‌شكند. مرد خجل و شرمنده شروع به عذرخواهي مي‌كند. پسرك هم براي اينكه دل او را به دست آورد مي‌گويد: عيب نداره، به بابام مي‌گم يه كاسه ديگه واسه سگمون بخره!

368- بچه‌اي از پدرس پرسيد: فرق تفنگ و مسلسل چيست؟ پدرش جواب داد: پسرم وقتي من و مادرت حرف مي‌زنيم بيا گوش كن. آن وقت مي‌فهمي فرقش چيه!

369- معتادي كه در حال كشيدن سيگار بود، مي‌گويد: يه ژمين لرژه هم نمياد كه خاكشتر شيگارم بيفته!

370- سه نفر به جزيره آدم‌خوارها رفتند. آدمخوارها آنها را گرفتند و در ديگ آب جوش انداختند. كمي بعد در اولين ديگ را برداشتند ديدند اولي از ترس مرده. در ديگ دومي را برداشتند ديدند از ترس بيهوش شده. در ديگ سوم را برداشتند، تركه كه توي ديگ بود، در حالي كه بدنش را مالش مي‌داد گفت: ببخشيد روشور داريد؟

371- راستي فهميدي ديشب خانه ما دزد آمد و الان دزده تو بيمارستانه؟ نه مگه چطور شد؟ هيچي، زنم فكر كرد، كه دير اومدم خونه!

372- وقتي زنت خونه نيست چه كار مي‌كني؟ استراحت. وقتي هست چي؟ استقامت!

373- تركه مي‌ره سيگار فروشي: آقا سيگار برگ دارين؟ خير. پس يك بسته كوبيده بدين!

374- روزي راننده كاميون به يك پيچ رسيد، دولا شد آن را برداشت!

375- تركه مي‌خوره زمين، كمونه مي‌كنه بعدش تو كلانتري مي‌گه: من رضايت نمي‌دهم!

376- يه تركه سرشو قيرگوني كرده بود، ميگن چرا اينجوري كردي؟ ميگه: بيني‌ام چكه مي‌كرد!

377- ببينم، داداش شما چيكاره است؟ راننده است، «روي» ماشين بابام كار مي‌كنه، داداش شما چطور؟ داداش من مكانيكه، «زير» ماشين مردم كار مي‌كنه!

378- تركه عينكش را دور دستش چرخاند و بعد به چشمش زد، سرش گيج رفت، نزديك بود بيفته!

379- در نيويورك خانم مستر اسميت رفت پيش وكيل دادگستري و گفت: من مي‌خوام از شوهرم طلاق بگيرم. وكيل گفت: بسيار خوب، مانعي ندارد... فعلا دوهزار دلار بدهيد تا ترتيب كارتان را بدهيم. خانم گفت: زكي! 500 دلار مي‌گيرند كه او را بكشند، چرا دو هزار دلار بدهم؟

380- تركه نبض بيمار را گرفت و گفت: نمي‌دانم مريض مرده يا ساعت من خوابيده!

381- تركه چهار تا قالب صابون مي‌خوره تا به مرز خودكفايي برسه!

382- موشه وارد داروخانه شد و گفت: آقا مرگ من داريد؟

383- تركه خبر داغ مي‌شنود، گوشش مي‌سوزد!

384- دوتا پسر حوصله‌شان سر رفته بود. يكي از آنها گفت: بيا شير يا خط بيندازيم. اگر شير شد ميريم دوچرخه سواري، اگر خط شد ميريم ماهواره نگاه مي‌كنيم و اگر سكه روي لبه‌اش ايستاد ميريم درس مي‌خونيم!

385- معلم: الفباي فارسي رو بگو ببينم. شاگرد: الف – ب – پ – ت – ث – چهار – پنج – شش – هفت... معلم: الفباي انگليسي رو بگو ببينم. شاگرد: ا – بي – سي – چهل – پنجاه – شصت – هفتاد... معلم: الفباي يوناني رو بگو ببينم. شاگرد: آلفا – بتا – ستا – چهارتا – پنج‌تا ... معلم: نخواستم بابا يه شعر بگو. شاگرد: نابرده رنج گنج – پنج – شش – هفت...

386- تركه مي‌رسه، مي‌خورنش.

387- لره داشته پشت بوم خونش رو آسفالت ميكرده،‌ آسفالت زياد مياره،‌ سرعت گير ميذاره!

388- جواد عطسه كرد. بهش گفتند: عافيت باشه. گفت: يه بار ديگه زرت و پرت كني مي‏زنم پك و پوز تو خورد مي‏كنم.

389- مرد: بازهم كه پارچه خريدي؟ زن: مي‏خوام برات دستمال بدوزم. مرد: اين كه چهار متر پارچه است؟ زن با بقيه‏اش هم براي خودم يه پيرهن مي‏دوزم.

390- غضنفر يه نفر رو تو خيابون ديد و پرسيد: شما علي پسر ممدآقا پاسبان نيستي كه توي ابهر سر كوچه چراغي مأمور بود؟ پسر گفت: چرا!؟ غضنفر گفت: ببخشيد! عوضي گرفتم.

391- از يه امريكايي و يه آفريقايي و يه ايراني می پرسن: نظرتون راجع به کوپن گوشت چيه؟آمريکايي می‌گه: کوپن چيه؟ آفريقايي مي‌گه: گوشت چيه؟ ايرانيه مي‌گه: نظر چيه؟!

392- آرنولد ميره آبادان، همون شب اول آبادانيه تو خيابون بهش گير ميده كه: ولك تورو جون بوات.. تو رو جون ننت، فردا ما رو تو خيابون ديدي بهم سلام كن! خلاصه اونقدر التماس ميكنه، تا آخر آرنولد قبول ميكنه. فرداش آبادانيه داشته با دو سه تا از رفيقاش تو خيابون ‌چرخ ميزده، يهو ارنولد مياد ميگه: سلام عبود! آبادانيه ميگه: اَاه‌ه‌ ... باز اين سيريش اومد!

393- باباهه (حواسش نبوده که کلاهش سرشه) به بچه‌اش می‌گه برو کلاه منو بيار. بچه می‌گه: بابا کلاهت که رو سرته! باباهه می‌گه: اه...پس...نمی‌خواد بری بياريش!

394- به غضنفر ميگن چرا زن نميگيري؟ ميگه: اي بابا، كي مياد زنش رو بده به ما؟!

395- غضنفر عقب عقب راه ميرفته، ازش ميپرسند: چرا اينجوري راه ميري؟ ميگه:آخه بچه‌ها ميگن از پشت شبيه آلن دلوني!

396- بهمن و علی(اصفهانی) سرباز بودن. بهمن ميميره، علی ميره برای خانواده بهمن تلگراف بزنه که بهمن مرده. مسئول تلگراف‌خونه می‌گه: هر کلمه هزار تومان، برای تاريخ و امضا هم پول نمی‌گيريم. علی می‌گه بنويس: بهمن تير خرداد مرداد !

397- اصفهانيه موز می‌خوره معده‌اش تعجب می کنه !

398- غضنفر دو تا بلوك سيماني رو گذاشته بوده رو دوشش،‌ داشته مي‌برده بالاي ساختمون. صاحب‌كارش بهش ميگه: تو كه فرقون داري،‌ چرا اينا رو ميگذاري رو كولت؟! غضنفر ميگه: ‌اون دفعه با فرقون بردم، اون چرخش پشتم رو اذيت مي‌كرد!

399- به غضنفر گفتند: ۱۷ شهريور چه روزيه؟ کمی فکر کرد و گفت: فکر می کنم ۱۵ خرداد باشه!

400- دو نفر در طول مهماني كنار هم نشسته بودند و در طول دو ساعت يك كلمه هم با هم حرف زدند. پس از دو ساعت يكي از آنها به ديگري گفت: پيشنهاد مي‏كنم حالا در مورد موضوع ديگري سكوت كنيم!

¤ نوشته شده در ساعت <#time#> توسط

   
 

پيام‌هاى ديگران ( منتظرم )

 

چهارشنبه، 11 شهریور، 1383

 
   

                                                     from paniz

 I like your site very much ,i never site like it you have the best site in the world

could you put your picture in it?! where do you live in . bye to my beloved father's brother

to arman  

¤ نوشته شده در ساعت <#time#> توسط

   
 

پيام‌هاى ديگران ( منتظرم )

 

جمعه، 9 امرداد، 1383

 
   

خوب دوستان عزيز سلام گفتم شايد وبلاگم یک نواخت شده پس کمي نتوع بد نيست.

حالا شعر را بخونید و نظر هم بدين(شايد سبک وبلاگ را عوض کردم).

                                    جنگ رستم و افراسياب

 کنون رزم ويروس و رستم شنو                    دگرها شنيدی اين هم شنو

که اسفنديارش یکی دیسک داد                    بگفتا به رستم که ای نيکزاد

در این دیسک باشد یکی فایل ناب                 که بگرفتم از سایت افراسیاب

برو خرمی کن بدین دیسک هان                    که هم نون و هم آب باشد در آن

در آن تهمتن روان شد سوی خانه اش            شتابان به ديدار رايانه اش

در آن ديسک ديدش يکی فايل بود                  بزد اينتر آن و واجرا نمود

به ناگه چنان سيستمش هنگ کرد                که رستم در آن ماند مبهوت و منگ

تهمتن کلافه شد و داد زد                             ز بخت بد خويش فرياد زد

چو تهمينه فرياد رستم شنود                         بيامد که ليسانس رايانه بود

بدو گفت: رستم همه مشکلش                    وزان ديسک و برنامه قابلش

چو رستم بدو داد قيچی و ريش                    يکی ديسک bootable آورد پيش         

دگر صبر و آرام و طاقت نداشت                     و آن دیسک را در درايوش گذاشت

نکرد هیچ صبر و نداد هيچ لفت                     يکی هم کپی از همان دیسک گرفت

به ناگه یکی رمز ویروس يافت                       پی حفظ امضای ایشان شتافت

به خاک اندر افکند ويروس را                         تهمتن به رايانه زد بوس را

چنین گفت تهمينه با شوهرش                     که اين بار بگذشت از پل خرش

دگر بار برنامه زین سان مکن                        ز رایانه اصلا تو صحبت مکن

قسم خورد رستم همی باشتاب                  نگيرد دگر ديسک ز افراسياب

 

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم فروردین 1388ساعت 9:0  توسط می می  | 

پاور پوينت  Power Point :

    نرم افزار ساخت اسلايد و برنامه هاي نمايشي (Presentation ) جهت سمينارها و جلسات است . همچنين قادر است كه صفحات توليد شده را با قالب هاي مختلف از جمله صفحات تحت اينترنت و براي چاپ ارسال نمايد .

براي اجراي برنامه پس از نصب آفيس كافيست از منوي Start در ويندوز و زير منوي Programs روي نام Microsoft Power Point با ماوس كليك كنيد .

در صورت نصب كامل برنامه ، دستيار آفيس ( Office Assistant ) كه به شكل يك گيرة كليپس كارتوني است به نمايش در مي آيد . اين كاراكتر در مراحل مختلف كار ، پيشنهادات مفيدي را براي بهينه سازي به ما ارائه مي دهد . همچنين ما در صورت بروز اشكال مي توانيم از آن سوالاتي را بپرسيم ( با تايپ در كار ظاهر شده ) . اين كاراكتر با فشار كليد F1  ظاهر مي شود .  براي خداحافظي با آن نيز كافيست گزينه Hide Office Assistant    را از منوي Help  انتخاب كنيد .

 

محيط پاورپوينت :

 

 

 

فضاي كار

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمايش و اجرا

نوار عنوان

نوار منو

نوار ابزار

نوارقالب بندي

 

قاب وظايف

فقط    

 در آفيس XP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوار طراحي

نوار وضعيت

 

 


 

 

      در پاورپوينت نيز مانند تمام برنامه هاي تحت ويندوز علامت * باعث بسته شدن پنجره هاي اصلي و فرعي و خروج از هر بخش مي شود . معمولاً براي بازگرداندن پنجره هاي فرعي از منوي View  در نوار منو بهره مي گيريم . علامت -  در نوار عنوان نيز باعث كمينه شدن و انتقال پنجره به ميله نوار وظايف ويندوز يا Taskbar مي شود .


 

شروع به كار :

 

        ايجاد يك پرونده جديد به چند طريق ممكن است . روش استاندارد انتخاب گزينة New از منوي File است . در قاب وظايف يا پنجره مربوطه عبارات زير به چشم مي خورند :

 

   Blank Presentation : جهت ايجاد يك محيط خام براي ايجاد برنامة نمايشي .

   From Design Temp : اجراي كار با كمك صفحات از قبل تهيه شدة نمونه .

    From Auto Wizard : اجراي كار با استفاده از كادرهاي خودكار پرسشنامه اي .

 

Wizard : ويزارد در لغت به معناي جادوگر است . در برنامه هاي رايانه اي به روندهاي خودكاري گفته مي شود كه به كمك آنها مي توان به سرعت اقدام به ايجاد اسناد مختلف با قالب هاي عمومي نمود .

 

درج عناصر مختلف بر روي صفحه :

     درج عناصر و آبجكت هاي مختلف مانند متن ، تصاوير و غيره از طريق منوي Insert ميسر مي گردد . همچنين به منظور تسهيل در انتخاب سريع هر عنصر مي توانيم نوار Drawing را از آدرس زير فعال كنيم :       View   à  Toolbars à   Drawing

حروف زير خط دار در منوها نشانة اين مطلب هستند كه اين حروف با همراهي كليد Alt از صفحه كليد باعث گشودن منوي مربوطه مي شوند . دانستن كليدهاي ميانبر براي كاربران حرفه اي ضروري است و باعث افزايش سرعت توليد مي شود . همچنين در مقابل برخي از دستورات پركاربرد مانند آنچه كه در منوي File ديده مي شود كليدهاي ميانبر نوشته شده اند . مثلاً CTRT+N اجراي دستور New است .

 

در منوي Insert با اين دستورات و عناوين روبرو مي شويم :

New Slide : ايجاديك صفحه اسلايد جديد به مجموعة اسلايدهاي پرونده .

Duplicate Slide : ايجاد يك رونوشت از اسلايد جاري .

Slide Number : درج شماره براي اسلايدها مانند شماره صفحات كتاب .

Date and Time : تاريخ و زمان .

Comment : ايجاد مكاني براي درج توضيحات مربوط به عناصر روي صفحه بدون نمايش در پروژه نهايي .

Slides from Files : دريافت اسلايد از طريق پرونده هاي ديگر پاورپونيت

Slides from Outlines : دريافت اسلايد از طريق پرونده هاي نرم افزارهاي ديگر آفيس يا ويندوز

Pictures : انتخاب و درج تصاوير كه از طريق زير منوهاي اين بخش صورت مي گيرد .

o      Clipart                 : بخشي براي تهية آرشيو از تصاوير موجود بر روي هارد

o      From file                 : انتخاب و انتقال فايل تصويري از هر مسير مشخص .

o      From Scanner or Camera                 : از طريق دوربين ديجيتالي يا اسكنر .

Text Box : ايجاد جعبة متن براي ورود متون .

Movie & Sound : درج صدا و فيلم با قالب هاي رايج در ويندوز .

Chart : نمودار و گراف هاي آمار با امكان ورود اطلاعات و ساخت مستقيم .

Table : ايجاد جداول براي ورود مرتب اطلاعات .

 

اجراي يك نمايش :

 

      كليد ميانبر F5 در صفحه كليد و يا انتخــاب گــزينة View Show  از منوي Slide Show باعث اجراي تمام صفحه ( Full Screen ) از پرونده مي شود . پس از اجرا به صورت پيش فرض با فشار كليك سمت چپ ماوس اسلايدها به صورت خودكار به نمايش در مي آيند و به ترتيب ديده مي شوند . براي خروج از اين حالت كافيست كه كليد Esc را بزنيم .

 

ذخيره و بازيابي پرونده ها :

 

    كليه عمليات مربوط به ايجاد ، ذخيره و بازيابي فايل ها از طريق منوي فايل صورت مي گيرد : جهت فعال كردن منوها بدون ماوس از كليد Alt استفاده مي كنيم و به كمك كليدهاي فلش دار مكان نما در آنها حركت و با Enter دستورات مورد نظر را برمي گزينيم .

New : ايجاد يك پرونده جديد كه از طريق نمايش قاب وظايف صورت مي گيرد .

Open : بازيابي يك پروندة ذخيره شده

Close : خروج و بستن پروندة باز شدة جاري

Save : ذخيرة پروندة جاري ، اين دستور كه با كليدهاي ميانبر CTRL+S  از پركاربردترين دستورات است در هر مرحله از تكميل پروژه مورد استفاده قرار مي گيرد و بعد از يك بار ذخيره سازي با تعيين محل ، به صورت خودكار آخرين تغييرات را در فايل جاري ثبت مي كند .

Save as : اگر خواسته باشيم كه تغييرات ايجاد شده در پرونده در فايل جديدي ذخيره و نگهداري شود و فايل باز شده قبلي بدون تغيير باقي بماند از اين دستور بهره مي گيريم .

Save as Web Page : پرونده جاري را به صورت صفحات تحت اينترنت ذخيره مي كند و توسط برنامة Internet Explorer  امكان مشاهده آنها وجود خواهد داشت .

Search : جستجوي يك عبارت در داخل متون وارد شده در اسلايدها .

Web Page Preview : پيش نمايش تحت اينترنت اسلايدها .

Page Setup : تعيين مشخصاتي براي صفحات از جمله افقي يا عمودي بودن يا سايز كاغذ چاپ به صورتهاي مختلف .

Print Preview : پيش نمايش چاپ قبل از انجام آن كه بسته به سايز كاغذ و نوع چاپگر است .

Print : چاپ اسلايدها كه مي تواند بسته به كاربرد آنها در سايزهاي مختلف و بر روي انواع كاغذ يا طلق صورت بگيرد .

Send to : امكانات متنوعي براي ارسال و صدور فايل به بخش هاي مختلف از جمله نرم افزار Word فراهم مي كند .

Exit : خروج از برنامة Power Point  ، در صورتي كه سند جاري ذخيره شده نشده باشد برنامه قبل از خروج از شما پرسش زير را خواهد پرسيد :

Do you want to save the changes?

در صورت انتخاب گزينة Yes مراحل ذخيره سازي صورت مي گيرد و No بدون ذخيره سازي از برنامه خارج مي شود . Cancel بدون هيچ اقدامي ما را به برنامه باز مي گرداند .

 

ايجاد تغييرات :

 

منوي Edit امكانات بسياري را براي ويرايش فايل فراهم مي كند :

 

   Ctrl+Z = Undo برگشت به حالت هاي قبل از تغييرات با انتخاب مكرر .

  Ctrl+Y = Redo عكس Undo عمل مي كند .

 

  Ctrl+C = Copy ذخيرة يك عنصريا شي در حافظه موقت براي انتقال به بخشهاي ديگر .

 Ctrl+V = Paste انتقال عنصر ذخيره شده توسط دستور Copy به يك محل .

      Ctrl+X = Cut حذف و انتقال يك عنصر در حافظه براي Past نمودن در جايي ديگر . 

                     Clear : يا كليد ميانبر Delete باعث حذف يك شئي مي گردد .

 

           Select All : تمام عناصر موجود بر روي صفحه را انتخاب مي كند .

    Delete Slide : اسلايد جاري را از پرونده حذف مي كند .

                       Find : يافتن يك عبارت متني در فايل باز شده جاري .

              Replace : جابجايي يك عبارت با عبارت ديگر كه خصوصاً در متون حجيم كاربرد دارد و در همه جاي متن قابل اعمال است .

 

لازم به توضيح است كه هر گونه تغييراتي در فايل بدون استفاده از دستور Save در آن ثبت نمي شود .

 

 

ايجاد جلوه هاي ويژه :

 

        چشمگيرترين ويژگي برنامة پاورپونيت امكان ايجاد جلوه هاي ويژه در نمايش هاي توليد شده توسط آن است كه هم در تك تك اسلايدها و هم هنگام عبور از يك اسلايد به اسلايد ديگر قابل اعمال است . به منوي Slide show مراجعه كنيد . انتخاب دستور Slide Transition باعث نمايش قابليت هاي اين بخش در روي صفحه مي شود . به اين ترتيب شما مي توانيد نمايش يك صفحه را با افكت خاص همراه كنيد . همچنين سرعت هر يك از جلوه هاي ويژه قابل تنظيم بوده و نحوه انتقال را به صفحة بعد مي توان به صورت خودكار ( Automatically after ) بعد از يك زمان تعريف شده  تعيين كرد و يا آنرا به صورت پيش فرض با كليك ماوس ( On Mouse click ) قرار داد .

مي توان يك افكت را با انتخاب گزينة Apply to All slides به تمام صفحات و اسلايدها نسبت داد.

براي انتساب يك انيميشن يا جلوة حركتي به عناصر روي يك اسلايد ابتدا گزينه Animation Schemes را انتخاب مي كنيم . سپس عنصر يا شي مورد نظر اعم از متن يا گرافيك را انتخاب كرده و يكي از انيميشن هاي موجود در پنجرة ظاهر شده را كليك مي كنيم . پس از انتساب انيميشن ها مي توانيم تنظيماتي را اعم از سرعت اجرا يا اولويت بندي آنها در اسلايد را در بخش Custom Animation انجام دهيم . جهت تغيير ترتيب اجراي هر انيميشن كافيست كه در ليست ظاهر شده به كمك ماوس عناصر مختلف را گرفته و به محل مورد نظر در ليست منتقل كنيم تاترتيب اجراي آن تعيين شود . همچنين مي توان رَوند اجراي انيميشن را به صورت هاي زير تعيين نمود :

            On Click = با فشار كليك ماوس .

   With Previous = با ظهور اسلايد .

  After Previous = پس از ظهور اسلايد .

 


تنظيم نمايش منوها و دستورات برنامه بر روي صفحة كاري  :

 

         به منوي View مراجعه كنيد :

Toolbars : بخش نمايش ابزارهاي مختلف بر روي صفحه است . كافيست يكايك ابزارها را فعال كرده و از امكانات هر يك بهره ببريد . به عنوان مثال ابزارهاي Picture امكاناتي را براي ويرايش تصاوير در اختيار مي گذارد ويا Word Art بخشي براي توليد حروف فانتزي است .

Zoom = فضاي كاري را به نسبت صفحه بزرگ و كوچك مي كند .

Color/Gray Scale = نمايش هاي ما را به دو صورت رنگي يا سياه و سفيد در مي آورد .

Slide Sorter = نمايش تمام اسلايدها در فضاي كاري .

Normal = نمايش چيدمان معمولي صفحه و ابزارها .

 

قالب بندي اشياء :

     منوي Format به قالب بندي اشياء كمك مي كند . اگر شيئي از جنس حروف باشد مي توانيم وارد بخش Font شده و تنظيماتي را روي آن اعمال كنيم . و يا چيدمان اشياء را در بخش Alignment تغيير دهيم . در بخش Background مي توانيم رنگ زمينه را تعيين كنيم . علاوه بر اين بر روي ميله ابزار استاندارد برنامه ابزار Format Painter به شكل يك برس ديده مي شود و ما را قادر مي سازد تا به راحتي تمام تنظيمات انجام شده بر روي يك شي را بر روي اشياء ديگر منتقل كنيم . مثلاً اگر متني را با فونت Arial و سايز 48% داشته باشيم و بخواهيم كه متن هاي ديگر را نيز با همين قالب داشته باشيم كافيست ابتدا شي مذكور را انتخاب كرده ، روي علامت Format Painter زده و پس از انتخاب هر متن ديگر توسط ماوس قالب آن شي در شي جديد اعمال مي شود .

 

ابزارهاي جانبي :

 

      در بخش Tools امكاناتي مانند غلط ياب املائي ، تعيين زبان برنامه ، ماكروها ( براي انجام اعمال تكراري ) به چشم مي خورند . آخرين گزينه از اين منو Options است كه تمامي تنظيمات برنامه پاورپوينت در آن صورت مي گيرد . تنظيماتي مانند مشخصات كاربر در برگ نشان General از اين دستور .

 

قالب هاي فايل صادره از پاورپونيت :

 

      پرونده هاي ساخته شده از طريق پاورپونيت داراي تنوع زيادي هستند ، هنگام ذخيره سازي از طريق Save as در انتهاي پنجرة ظاهر شده جعبة بازشوندة Save as type را بگشائيد تا تمام قالب ها را ببينيد به عنوان مثال  :

* . ppt ( Power.Point.templates ) = فايلهاي معمولي برنامه       .

       * . pps ( Power.Point.show ) = فايلهاي نمايشي كه بدون درنگ اجرا مي شوند .

همينطور مواردي مربوط به صفحات وب يا

 قالبهاي گرافيكي معروف مانند jpg   و gif  ديده مي شود  ˜

 

 

 

ايجاد آلبوم عكس در پاورپوينت

1- در منوي Insert زير منوي Picture گزينه New photo album را كليك نماييد .

2- عكس هاي خود را از اسكنر , دوربين و يا پرونده خاص در آلبوم قرار دهيد.

3- پس از ايجاد تنظيمات دلخواه خود , دكمه Create  را كليك نماييد .

4- آلبوم را با نام دلخواه خود ذخيره نماييد .


استفاده از ويدئوي ديجيتال در PowerPoint  

هنگامي كه ويدئو ديجيتال پا ب عرصه نهاد ، وضوح عادي در بيشتر مانيتورها 480 × 640 بود.

بنابراين ويدئوهايي كه با وضوح 240 × 320 ايجاد مي شدند، يك چهارم صفحه اي بودند و اين مقدار در اكثر ارائه ها كفايت مي كرد. اما در كامپيوتر هاي امروزي كه داراي وضوح هاي 1024 × 1280 و بالاتر مي باشند. ويدئوهايي با وضوح 240× 320 به تمبرهاي پستي شبيه ترند و اين خود باعث بدنامي ويدئو هاي كامپيوتري مي شود .
اگر مي خواهيد براي ارائه خود از ويدئو استفاده كنيد، وقت آنست كه بيشترين وضوح ممكن را به كار ببريد ( كه براي بيشتر كاربردهاي 480×720 است ). همچنين مي بايست درباره تكنولوژي فشرده سازي نيز مطالعه بيشتري انجام دهيد . سال هاست كه تكنولوژي mpeg-2 بيشترين استفاده را در ويدئو هاي تمام صفحه داشته است ، اما مقايسه ها نشان داده كه ( WMN ) Windows Media Video مايكرو سافت و Real Video شركت Real Networks ، كيفيت بالاتري با همان نرخ بيتي نسبت به mpeg-2 ارايه مي دهند . بنابراين در كامپيوترهاي روميزي ، وقت آن رسيده كه mpeg-2 را كنار بگذاريد. اما چه چيزي را بايد جايگزين آن كرد ؟

Windows Media و Real Video از لحاظ كيفيت همسان هستند ، اما Windows Media استفاده كمتري از پردازنده مي كند كه باعث مي شود در كامپيوترهايي با سرعت پردازنده پايين نيز تصاوير روانتري به نمايش در آيند . به علاوه ، فرمت WMV گزينه هاي بهتري براي به كار بردن ويدئو در پاور پوينت ارايه مي دهد. بعد از انتخاب فرمت ، نوبت به بهينه سازي ويدئو جهت نمايش در پاورپوينت مي رسد . بهترين وضوح 480 × 720 است ، اما اگر شما ويدئو را در اين وضوح ايجاد كنيد ، تصوير به صورت كشيده به نظر مي رسد ، زيار بر خلاف دستگاه هاي تلويزيون كه ويدئو ر در راستاي افقي 11 درصد را فشرده مي كنند . نمايشگرهاي كامپيوتر ي چنين كري را انجام نمي دهند . براي پيشگيري از وقوع اين مشكل ويدئوي خود را با وضوح 480 × 640 ايجاد كنيد . گام بعدي تبديل ويدئو از فرمت interlaced به فرمت progressive است . دستگاه هاي تلويزيون از فرمت interlaced ( يك در ميان ) استفاده مي كنند . در اين فرمت به ازاي هر فريم 2 دو رشته به نمايش در مي آيد . خطوط فرد ( 1.3.5 ) در رشته اول و خطوط زوج (2.4.6 ) در رشته دوم. اما نمايشگرهاي كامپيوتري از فرمت progressive ( جلو رونده ) استفاده مي كنند . در اين فرمت هر فريم به طور كامل از بالا به پايين به نمايش در مي آيد. اگر يك ويدئوي interaced را در يك نمايشگر progressive به نمايش در آوريد ويدئو تكه تكه و مصنوعي به نظر مي رسد . اين اتفاق به خصوص در صحنه هايي كه تحرك بيشتري در آن ها وجود دارد رخ مي دهد . ولي با تبديل ويدئو به فرمت progressive از ميزان اين اثر كاسته مي شود .

اگر بخواهيد ويدئو را از فرمت interlaced به progressive تبديل كنيد خواهيد ديد كه بيشتر ويرايشگرها ي ويدئويي به طور خودكار ويدئوها را تفكيك (deinterlaced ) نمي كنند،بنابراين مي بايست ابتدا ويدئو را تفكيك نمود تا وضوح و روشني آن افزايش يابد. اين جاست كه استفاده از يك ابزار مناسب تفاوت را آشكار مي سازد . هنگامي كه فايل هاي MWN را جهت استفاده در پاورپوينت تبديل مي كنيم، 1/5mbps ، نرخ مناسبي براي آغاز كار است . آزمون هاي زيادي با اين نرخ ( 1/5mbps ) براي فرمت هاي مختلف انجام شده و نتايج بسيار خوبي نيز به دست آمده است. البته چنانچه كيفيت ويدئو به اندازه كافي نباشد همواره مي توانيد نرخ بيت را افزايش دهيد.

بعد از تبديل ويدئو، مطلب ديگري را به خصوص درباره ويدئو هاي طولاني تر، بايد مورد توجه قرار دهيد .windows Media Encodefile Editor ( كه بخشي از بسته قابل دريافت windows Media Encodefile Editor ) به شما اين امكان را ميدهد كه علامت هايي ( markers ) در نقاط كليدي ويدئوي خود اضافه كنيد. در هنگام نمايش، كاربر مي توانيد مستقيما” به هر يك از اين بخش ها رفته و آن را ببينيد.
در پاورپوينت دست كم 3 راه براي اضافه كردن ويدئو به ارائه وجود دارد. بهترين اين راه ها استفاده از دستور lnsert Movies and sounds مي باشد كه يك پنجره ويدئو در داخل پاورپوينت كافي است روي پنجره كليك كنيد.

انتخاب ديگر براي اضافه كردن ويدئو، استفاده از دستور lnsert object و انتخاب Windows Media Player است حال كليد OK را زده و روي Media Player كليك راست كنيد . گزينه properties را انتخاب كرده و روي custom كليك كنيد. در اينجا شما مي توانيد فايل مورد نظر را انتخاب كرده و پارامترهاي نمايش از جمله قابليت اضافه كردن زير نويس را به دلخواه تنظيم كنيد. گزينه lnsert object قابليت هاي بيشتري در مورد player از جمله كنترل صدا را در اختيار شما مي گذارد. كليك كردن در داخل پاورپوينت در هنگام پخش ويدئو به شما اين امكان را مي دهد تا به كنترل هاي مربوط به زوم كردن ويدئو به حالت تمام صفحه و همچنين لينك هاي مربوط به علامت هايي (markers ) كه به آن ويدئو اضافه كرده ايد دسترسي داشته باشد.

همچنين بايد بدانيد كه با هيچ يك از دو روش ذكر شده نمي توانيد از فايل هاي Real Video يا Quick Time استفاده كنيد . براي به كار بردن اين دو فرمت و ساير فرمت هايي كه با روش هاي بالا همخواني ندارند ( يا چنان چه بخواهيد به چندين ويدئو از يك صفحه دسترسي داشته باشيد ) مي بايست يك Action Button از منو Slide Show اضافه كنيد. بدين ترتيب شما مي توانيد هر برنامه اي را از درون پاورپوينت باز كنيد كه شامل Quick Time و Real Video Player نيز مي شود. با كليك روي Action Button برنامه باز شده و فايل مورد نظر در آن به نمايش در خواهد آمد و كاربر به كنترل هاي نمايش دسترسي خواهد داشت، زيرا داشتني يك Player مجزا با نماي متفاوت به پيچيدگي كار مي افزايد.


منبع:

 Kapoun,Jim. ?The Use of PowerPoint in the Library Classroom: An Experiment in Learning Outcomes. Library  Philosophy and Practice, Vol. 6, no. 1 (Fall 2003).
Available: ( www.webpages.uidaho.edu/~mbolin/lppv6n1.htm )
ISSN 1522-0222

 منابع و مآخذ:

●   Dillon, Andrew; Gabbard, Ralph. ?Hypermedia as an Educational Technology: a Review
of the Quantitative Research Literature on Learner Comprehension, Control, and Style.?
Review of Educational Research, 68:3(Fall 1998):322-49.
 
 ●  Gatlin-Watts, Rebecca, Arn, Joe, Kordsmeier, William.. ?Multimedia as an Instructional
Tool: Perceptions of College Department Chairs.? Education, 20:1 (Fall 1999):190-
197.

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم فروردین 1388ساعت 8:55  توسط می می  | 

بررسی اثر تقويت كنندگي سيستم ايمني همورال عصاره هیدروالکلی و آبی اندام هوایی گیاه Astragalus brachy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بررسی اثر تقويت كنندگي سيستم ايمني همورال عصاره هیدروالکلی و آبی اندام هوایی گیاه  Astragalus brachycalix با استفاده از تست هماگلوتیناسیون 

 

زمینه و اهداف: در آزمایشات invitro و invivo مشخص شده است که بعضي  گیاهان جنس آستراگالوس قادر به تحریک سیستم ایمنی بدن می باشند. علاوه بر اين گياهان باعث تحریک ایمنی سلولار می شوند. در این راستا جز پلی ساکاریدی در  invitro،  فعالیت اینترلوکین-2 و رشد و فعالیت سلولهای کشنده و در invivo عصاره تام،  پاسخ آنتی بادی به آنتی ژن وابسته به سلولهای T را تحریک می کند، تحریک این پاسخ با یک افزایش در فعالیت سلولهای T- helper در موش های سوری نرمال و ایمنوساپرس شده همراه است. مطالعات invivo روی موش های سوری ایمنوساپرس شده با سیکلوفسفامید نشان مي دهدکه عصاره تام بعضي از گیاهان جنس آستراگالوس ممکن است سیستم ایمنی را بوسیله فعال کردن ماکروفاژها و لنفوسیت های طحال تحريك نمايد.براساس گزارشات فوق تصمیم گرفته شده که اثر این جنس گیاه (كه حدود 990 گونه آن بومی ایران بوده و تعداد قابل توجهي از آنها انحصاري فلات ايران مي باشد)بر روی سیستم همورال با استفاده از  تست هماگلوتنیاسیون در  موش سفیدکوچک بررسی نماييم.

.

روش کار:  ابتدا عصاره تام هیدروالکلی (به روش ماسیراسیون با متانول) و عصاره آبی(به روش سوکسله)از گیاه تهیه شد. برای بررسی اثرات تحریک کنندگی ایمنی همورال از تست هماگلوتیناسیون استفاده گرديد.

یافته ها: بدين منظور به سوريها عصاره 100 و mg/kg 500 روزانه بمدت يك ماه تزريق گرديد. هفته بعد از اولین تزریق عصاره، تعداد 107×2 SRBC به صورت زیر جلدی به تمام گروهها تزریق گرديد. بعد از آخرين روز تزريق مقدار 2- 5/1 میلی لیتر خون از حیوان گرفته شد و بعد از غیر فعالسازی سرم و رقتهای مختلف ( ) از آن در میکروپلیت  Uشکل قرار داده و سوسپانسیون 3 درصد SRBC هم حجم سرمها به آن ها اضافه گردید. بر اساس آگلوتیناسیون در میکرو پلیت تیتر آنتی بادی بر علیهSRBC تعیین شد.

 

نتیجه گیری:عصاره هیدروالکلی وآبی نسبت به گروه شاهد افزایش معنی داری روی تقویت  سیستم ایمنی نشان دادند.(p

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اسفند 1387ساعت 9:10  توسط می می  | 

 
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1387ساعت 11:32  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1387ساعت 11:27  توسط می می  | 

پيش گزيده در باره تخت سليمان

محوطه باستانی تخت سليمان در 45 كيلومتري شمال شرق شهرستان تكاب در جنوب استان آذربايجان غربي ، به مساحت 74 کيلومتر مربع چهارمين اثر تاريخي از ابران است كه در فهرست آثار جهاني يونسكو به ثبت رسيده است. تاريخ نظري اين مجموعه به دوره هخامنشي و اشكاني مي‌رسد ليكن حفاريهاي انجام شده تاكنون قدمت اين مجموعه را تا دوران ساساني به اثبات رسانده است ، آن زمان كه سه آتشكده بسيار مهم در ايران وجود داشت (در باره سه آتشكده و سه آتش مقدس مطلبي در حال تهيه است كه بعدا ارائه مي گردد) ليكن اكنون تنها آثاري از آتشكده آذر گشسب به جاي مانده و با نام تخت سليمان خوانده مي شود. آذر گشنسپ (آذر گشسپ) يا آتش سلطنتي در گنجك (گنزك يا شيز) واقع در آذربايجان بود. جكسن مي گويد اين آتشكده در جايي بر پا بود كه اكنون خرابه هاي تخت سليمان معروف هست و فاصله آن از اروميه و همدان يكي است.
اين آتشكده از نظر مسايل اعتقادي ، باورهاي ديني و نقشي كه در حيات سياسي و اجتماعي دوران ساسانيان داشت از اهميت بسياري برخوردار بود و نماد اقتدار حكومت ساسانيان محسوب مي شد بطوريكه پادشاهان ساساني در ايام سختي به زيارت اين معبد شتافته و زر و مال و ملك و غلام در آنجا نذر مي كردند ، وهرام پنجم سنگهاي قيمتي تاجي را كه از خاقان و زنش گرفته بود به اين آتشكده فرستاد ، خسرو اول نيز نظير اين را عطا كرد ، خسرو دوم نذر كرد كه اگر موفق شود به مغلوب نمودن وهرام چوبين شود زينتهاي زر و هديه هاي سيم به آتشكده آذرگشنسپ بفرستد و به وعده خويش وفا كرد.
اوج توجه به اين آتشكده پس از جنبش مزدكيان و شكل گيري آن در زمان خسرو انوشيروان بود كه وي به عمران و آبادي آتشكده به عنوان عامل وحدت ملي و يكسان سازي دين كشوري توجه ويژه اي كرد.
در زمان حمله روميان به ايران در سال 623 يا ۶۲۴ ميلادي و غلبه بر خسرو پرويز به ‌وسيله هراکليوس آتشكده آذرگشسب غارت و ويران شد و بعدها به طور كامل متروك و بدون هيچ كاربري رها شد.
حمله رومي ها ، اعراب و پذيرش دين اسلام از سوي ايرانيان تغييراتي در وضعيت آباداني آتشكده پديد آورد و اغتشاشات اواخر دوره ساسانيان نيز موجب شد هيچ تجديد بنايي در اين محل انجام نشود.

آتشکده آذرگشسب مجموعه‌اى است مشتمل بر يک سالن مرکزى مربع شکل با چهار جرز قطور آجرى که گنبد بزرگ آجرى آن‌را پوشانده است. مجاور اين مجموعه در بخش غربى مجموعه ديگرى است که از يک آتشکده صليبى شکل با ابعاد کوچکتر و دو تالار ستون‌دار با ستون‌هاى مدور چهارگوش و تعداد اتاق‌ها و فضاهاى جانبى‌ تشکيل يافته است.


«ابراهيم حيدري»، مسئول تهيه پرونده ثبتي تخت سليمان در فهرست آثار ملي، در باره چگونگي تغيير نام آتشكده آذر گشسب مي گويد: «اسم تخت سليمان در واقع از قرون هفت و هشت هجري قمري و از سوي اهالي منطقه كه اطلاعات تاريخي درستي از اين بنا نداشتند، انتخاب شد. در حالي كه اين نام صحيح نبوده و همان آتشكده آذرگشسب نام صحيح مجموعه است. اين نام در متون اوستايي ، كتاب هاي تاريخ ايران قديم و نوشته هاي مورخان يوناني ، ارمني و رومي بارها آمده است. در شاهنامه فردوسي نيز حدود 70 بار اسم آتشكده آذرگشسب ذكر شده است.»
وي تصريح مي كند: « در دوران صفويه اين مجموعه كاملا متروك ماند تا اين كه در قرن هاي 17 و 18 ميلادي ، شرق شناسان غربي به ايران آمدند و به بررسي مناطق تاريخي ايران پرداختند.»

طي سال هاي گذشته كاوش هاي باستان شناسي در محوطه تاريخي «تخت سليمان» بسياري از اطلاعات تازه را در اختيار كارشناسان قرار داده است. با اين وجود هنوز گمانه‌هاي باستان شناسان در اين محوطه باستاني براي يافتن شهر باستاني گنزك به جايي نرسيده است ، باستان‌شناسان احتمال مي‌دهند اين شهر زير درياچه مدفون شده باشد. يوسف مرادي ، سرپرست كاوش در تخت سليمان مي گويد : «تاريخ نويسان عرب ، ايراني ، بيزانسي و رومي در متون تاريخي خود از شهري بنام شيز يا گنزك نام برده‌اند كه پيرامون آتشكده آذرگشنسب بوده است. او گفت: هنوز اين سوال براي باستان‌شناسان باقي است كه شهر گنزك كجاست. شايد اين شهر در زير درياچه مدفون شده باشد كه در حال حاضر امكاناتي براي كاوش در زير درياچه وجود ندارد يا در لايه‌هاي رسوبي منطقه نهفته باشد كه كاوش در آن مشكل است.»
اما در آخرين كاوش هاي باستان شناسي در اين منطقه دو محوطه مربوط به دوران پارينه سنگي شناسايي و مشخص شد سنگ هاي مورد نياز براي ساخت تخت سليمان از اين محوطه ها تامين شده است.
«سامان حيدري»، كارشناس ارشد جغرافيا و پژوهشگر موزه ملي ايران و يكي از دو پژوهشگري كه پژوهش هايي را در محوطه تخت سليمان انجام داده است، پيش از اين به ميراث خبر گفته بود: «در جريان پژوهش هاي مربوط به دوران پارينه سنگي در تخت سليمان موفق به شناسايي دو محوطه باستاني شديم كه «تخت سليمان» دقيقا در وسط اين دو محوطه قرار گرفته است. محوطه «چال تپه»، استقرارگاه موقت دوران پارينه سنگي مياني بوده و محوطه «چخماق لي» نيز با آثاري از كارگاه ابزارسازي در اين محوطه شناسايي و كشف شد.»
به گفته وي، در «چال تپه»، تمامي مراحل توليد مصنوعات سنگي شناسي شد كه نشان مي داد مصنوعات سنگي در اين محوطه توليد شده و مورد مصرف قرار مي گرفته است. همچنين در محوطه «چخماق لي»، منابع سنگ و پراكندگي زياد مصنوعات نشان مي دهد كه سنگ تخت سليمان از اين دو محوطه به دست مي آمده است.
پس از بررسي هاي انجام شده توسط اين كارشناسان، مشخص شد كه نوع سنگ محوطه باستاني چال تپه با سنگ هاي به كار برده شده در تخت سليمان كاملا همخواني دارند. اين دو محوطه 3 كيلومتر با يكديگر فاصله داشته و هر كدام نيز به همين اندازه از تخت سليمان فاصله گرفته اند. چال تپه در يك بخش فلاتي شكل و مشرف چشمه تخت سليمان قرار دارد. صنايع سنگي اين مجموعه از انواع گوناگون سنگ ساخته شده اند كه عمدتا از «چرت جگري براق» و «چرت خاكستري» تشكيل مي شوند.
بخش طبيعي مجموعه تخت‌سليمان متشكل از يك كوه آهكي است كه در قله آن چشمه بسيار بزرگي (با درياچه‌اي به قطر حدود 100 متر) وجود دارد. اين كوه در طول هزاران سال در اثر رسوبات آهكي موجود در آب چشمه فوق شكل گرفته است. هم‌اينك در اطراف كوه تخت‌سليمان چندين تپه كوچك از اين نوع در اطراف چشمه‌هاي آهكي در حال شكل‌گيري است. كوه بلند زندان‌سليمان نيز يكي از همين كوه‌هاي رسوبي است كه در پنج كيلومتري تخت‌سليمان هزاران سال پيش شكل گرفته است. (البته در حال حاضر چشمه‌ي به‌وجودآورنده اين كوه و درياچه آن خشك شده است). بنابراين روند شكل‌گيري كوه‌هاي رسوبي در منطقه تخت‌سليمان امري طبيعي و مربوط به شكل خاص زمين و نوع املاح موجود در آب چشمه‌هاي منطقه است. مسئله مهم اين است كه بنا به گفته رودلف ناومان بپذيريم قشر رسوبات آهكي انباشته‌ شده چشمه‌ها جوان‌تر از ساختار دره‌اي هستند كه اكنون جزيي از آن شده‌اند.


چشمه تخت‌سليمان هزاران سال پيش شروع به جوشيدن كرده و به‌تدريج بر اثر لعاب حاصل از آهك موجود در آب آن ، لبه بيروني چشمه رسوب بسته و بالا آمده است. اين روند هزاران سال ادامه يافته و باعث شده كه آب چشمه گلداني در پيرامون خود بسازد به‌نحوي كه هم‌اينك ارتفاع تپه حاصل از روند فوق و همچنين عمق درياچه ناشي از جوشش آب چشمه به حدود 62 متر مي‌رسد. با توجه به اين كه ارتفاع رسوب دور درياچه از دوره ساساني تا كنون، يعني در طول 1400 سال گذشته 12/ 5 متر افزايش يافته است، مي‌توان گفت: به ارتفاع گلدان درياچه تقريبا سال 8/5 ميلي‌متر افزوده شده است. اين افزايش ارتفاع از سه طريق ممكن بوده‌است: اول اين‌كه به‌تدريج و لايه‌به‌لايه انجام شده باشد. ديگر اين‌كه هر چند سال درياچه فوران كرده و ناگهان افزايش سريعي در رسوبات رخ داده باشد. حالت ممكن ديگر اين‌است كه هر دوي اين اشكال اتفاق افتاده باشد. يعني در شرايط معمولي رسوب به‌وجودآمده كمتر از 5/8 ميلي‌متر در سال بوده، اما اين كمبود در فوران‌هاي ادواري جبران شده است. وجود لايه‌هاي رسوب نازك در بقاياي سنگ‌هاي كوه زندان‌سليمان، مويد فرضيه اول است، چرا كه در غير اين‌صورت لايه‌گذاري مي‌بايست به‌صورت عمودي و به شكل ريزش اشك در دامنه كوه صورت گيرد،‌ درحالي‌كه لايه‌گذاري شكل كاملا افقي دارد. از ديگر سو، لايه‌هاي ضخيمي كه بخشي از آثار دوران ساساني را در تخت‌سليمان دربرگرفته،‌ فرضيه دوم را ثابت مي‌كند. البته ممكن است خاك فوق به‌صورت مصنوعي ريخته شده باشد تا آثار مقدس از دستبرد دشمنان مصون بمانند. با توجه به مجموع عوامل فوق به‌نظر مي‌رسد كه اتفاق سوم افتاده باشد، يعني هم رسوب‌گذاري ادواري و هم فوران ناگهاني.
اين واقعيت كه ارتفاع مجموعه تخت‌سليمان از خط‌القعر محيطي كه در آن قرار دارد 62متر يعني برابر عمق درياچه است، ثابت مي‌كند كه كف درياچه به‌وسيله املاح آهكي رسوب‌گذاري نشده و در طول سال‌هاي شكل‌گيري آن ثابت بوده است. بنابراين در صورتي‌كه اشيايي در طول تاريخ به داخل درياچه پرت شده باشد، در داخل گل‌ولاي كف درياچه مدفون نشده و از طريق غواصي قابل كشف است. در اين مورد تنها ناحيه لبه دور كف درياچه استثنا است، همانطور كه در مقطع اراضي ارايه‌شده ملاحظه مي‌گردد، لبه بالايي درياچه داراي پيش‌رفتگي نازكي در داخل آب است،‌ اما باقي ديواره درياچه كاملا عمودي است. از اين بابت مشخص است كه در ادوار مختلف، لبه اضافي درياچه به‌تدريج شكل گرفته، بزرگ و بزرگتر شده و به‌همين دليل شكسته و به داخل درياچه افتاده است. بنابراين عمق ناحيه داخلي درياچه همان 62متر اوليه باقي مانده،‌ ليكن نواحي حاشيه‌اي كف آن شيب پيدا كرده است. ارتفاع اين شيب بين 46 تا49 متر است. از ديگر سو اگر بديهي بدانيم كه ريختن اشياء تاريخي در داخل درياچه از ساحل آن رخ داده باشد، اين اشياء مي‌بايست در حاشيه محيط دايره كف درياچه افتاده باشند. بنابراين به‌نظر مي‌رسد كه كشف منوط به لايروبي بخش حاشيه‌اي كف درياچه و برداشت مثلثي از خاك به ارتفاع حدود ده الي پانزده متر است. اين لايروبي مي‌بايست تا عمق 62متري ادامه يابد به‌شكلي كه كف حاشيه درياچه هم‌سطح مناطق مركزي آن شود.
سوال مهم اين است كه نتايج چنين عملياتي چه مي‌تواند باشد و انتظار پيداكردن چه اشيايي را در كف درياچه داريم؟ اولين گزارش مربوط به انداختن اشياء قيمتي در درياچه به دوران كورش كبير پادشاه هخامنشي باز مي‌گردد. طبق اين گزارش كورش ، پس از اين‌كه بر كروسوس پادشاه ليديه پيروز شد، شاه شكست خورده را به ايران آورد و در مكاني به‌نام بارن ، نزديك همدان اقامت داد و خزانه اشياء قيمتي او را به‌عنوان نذر در آب درياچه مقدس انداخت (547 قبل از ميلاد) . كروسوس، پادشاه ليدي، در تاريخ جهان به ثروتمند بودن معروف است. او اولين پادشاهي است كه به ضرب سكه پرداخت. ثروت او به اندازه‌اي بود كه هنوز هم اروپاييان اشخاص بسيار پولدار را به كروسوس تشبيه مي‌كنند. بنابراين اين در‌صورتي‌كه افسانه نذر كورش كبير واقعيت داشته باشد، با توجه به اين‌كه در هيچ دوره‌اي از تاريخ امكان دسترسي به عمق اين درياچه وجود نداشته،‌مي‌توان اميدوار بود كه اين گنج پيدا شود.

در دوره اشكاني نيز چندين گزارش از جنگ‌هاي بين امپراتوري روم و پادشاهي اشكاني گزارش شده است. بر طبق يكي از اين گزارشات ،. سردار رومي آنتونيو( داستان تاريخي كلئوپاترا و آنتوني در تاريخ روم ، مصر و جهان معروف است)، در سال 36 قبل از ميلاد به محاصره قلعه گنزك پرداخت. در جريان اين محاصرات نگهبانان آتشكده مقدس هر زمان كه احساس مي‌كردند امكان سقوط قلعه وجود دارد، اشياء قيمتي موجود در آتشكده و معبد ناهيد را به داخل درياچه مي‌انداختند. بنابراين مي‌توان اميدوار بود كه مقدار زيادي از نذورات دوره اشكاني در كف درياچه موجود باشد.

در دوره ساساني نيز دست‌كم يك‌بار قلعه تخت‌سليمان به‌وسيله نيروهاي روم شرقي به اشغال درآمده است. برطبق اين گزارش در جريان جنگ‌هاي خسروپرويز با هراكليوس ، امپراطور روم ، اين قلعه به تصرف نيروهاي رومي درمي‌آيد (624ميلادي) گمان مي‌رود كه موبدان آتشكده پيش از تصرف قلعه به‌وسيله نيروهاي متخاصم نذورات و گنج‌هاي موجود در آن را به داخل آب انداخته باشند. در اين صورت مقادير زيادي اشياء قيمتي دوره ساساني نيز در كف درياچه قابل اكتشاف است.

در جريان جنگ‌هاي صدر اسلام و تصرف ايران به‌وسيله اعراب نيز قلعه به محاصره نيروهاي اعزامي از طرف عمر خليفه دوم درمي‌آيد. بنابر گزارش منابع تاريخي ساكنان قلعه به‌شرط‌ اين‌كه اجازه انجام مراسم مذهبي و به‌خصوص رقص‌هاي آييني خود را داشته باشند، با قبول جزيه اقدام به صلح مي‌كنند. بعدها از انتقال آتش مقدس سخني به‌ميان نيامده و بعيد نيست كه اين گنج‌ها نيز به قعر درياچه ريخته شده باشند. به‌خصوص كه از نگاه موبدان زرتشتي اين درياچه متعلق به ناهيد (الهه مادر) بوده است. بنابراين ريختن اشياء نذري به داخل آن اصولا به‌منظور حفظ اين اشياء به‌وسيله صاحب آن تلقي مي‌شده و جايز و مباح بوده است.

اگرچه گزارش‌هايي دال بر استفاده از اين قلعه در دوره خلفاي عباسي در دست است ، ليكن تخت‌سليمان در اين زمان از اهميت زيادي برخوردار نبوده است.

بعدها در دوره پادشاهي ايلخانان مغول در زمان ((آباقاخان)) ، دومين پادشاه اين سلسله و برادرزاده هلاكوخان (680تا663 قمري) ، قصر و عمارتي در كنار اين درياچه بنا گرديد. خوشبختانه امراي مغول آثار ساساني را تخريب نكردند و ساختمان‌هاي خود را در كنار و يا برروي اين آثار بنا نمودند. از همين‌رو در حال حاضر بخشي از آثار دوره ساساني در زير آثار دوره ايلخاني مدفون است. وجود يا عدم وجود چنين آثاري را مي‌توان با حفر گمانه‌هاي آزمايشي معلوم كرد.بايد توجه داشت كه عمق اين گمانه‌ها دست‌كم مي‌بايست 5/12متر از سطح درياچه باشد.

با توجه به مجموعه موارد فوق بي‌ترديد كاوش در درياچه تخت‌سليمان بسيار بااهميت است و مي‌بايست به‌عنوان يك اقدام ملي در دستور كار سازمان‌هاي مربوط و به‌خصوص ميراث فرهنگي قرار گيرد. در بيان ارزش سرمايه‌گذاري در حفريات تخت‌سليمان همين بس كه اولين سرمايه‌گذاري انجام‌شده در اين مورد به‌وسيله بانك ((بورگهارت و بروكل‌شن – Burghard Brokelschen)) دورتموند آلمان انجام شده و كاملا جنبه اقتصادي داشته است. در حال حاضر مهم‌ترين مشكلي كه در جهت انجام اين مهم وجود دارد عبارت از عمق زياد درياچه است كه غواصي در آن را غيرممكن مي‌كند. در تلاش‌هايي كه به‌وسيله هيات‌هاي كاوش اروپايي انجام شد هيچ غواصي نتوانست در عمق بيش از 32متر غور كند و غواصي در عمق 62متري درياچه عملا غيرممكن مي‌نمايد. چرا كه فشار آب داخل آن بسيار زياد و همچنين آب داراي ملح غليظ و سنگين است.

به‌نظر مي‌رسد كه بهترين روش براي كاوش در قعر درياچه تخليه موقت آب آن باشد. اين كار از دو طريق ممكن است: اول اين‌كه به‌وسيله پمپ‌هاي شناور قوي با دبي بيشتر از فوران چشمه به تخليه آن بپردازند. طبق برآورد انجام‌شده در هر ثانيه حدود 100ليتر آب از چشمه كف درياچه فوران مي‌كند (راهنماي تخت‌سليمان، ص.12) . ديگر اين‌كه به‌وسيله حفر تونلي افقي از حاشيه تپه تخت‌سليمان آب درياچه را تخليه و پس از انجام عمليات كاوش تونل را ببندند تا دوباره آب به سرمنزل خود بازگردد. به‌نظر مي‌رسد راه حل دوم ساده و عملي باشد. طول اين تونل با توجه به نقشه توپوگرافي منطقه مي‌بايست حدود 200متر درنظرگرفته شود. چرا كه مقطع باريك تخت 320متر است كه نصف آن 160متر مي‌شود، از اين مقدار نيز بايد 50متر (شعاع دايره درياچه) كم شود. عرض تپه پيرامون ديوارهاي قلعه نيز كمتر از 100متر است . بنابراين با حفر كمتر از 200متر تونل افقي مي‌توان نسبت به تخليه آب درياچه اقدام كرد. راه حل سوم تلفيق دو راه حل فوق است، يعني استفاده از تونل افقي و پمپ‌هاي شناور در يك زمان، به اين ترتيب مي‌توان با هزينه و زمان كمتري به نتيجه رسيد. در ضمن پيشنهاد مي‌شود كه با استفاده از زيردريايي‌هاي اكتشافي كوچك (يك‌نفره) پيش از شروع عمليات كاوش ، كف درياچه به‌دقت مورد بازبيني و نقشه‌برداري قرار گيرد. استفاده از دوربين‌هاي زيرآبي داراي پروژكتور و كنترل از راه دور نيز براي انجام اين مقصود مفيد خواهد بود. هزينه اين عمليات نيز چندان زياد به‌نظر نمي‌رسد ، كافي است كه امتياز تهيه گزارش به موسسات تحقيقات بين‌المللي جغرافيا (مانند نشريه ناشنال جغرافي) داده شود تا ايشان نسبت به اعزام هيات اكتشافي و دوربين و زيردريايي اقدام كنند. پيش از اين نيز هيات كاوش آلماني از دوربين تلويزيوني و همچنين چنگك براي درآوردن اشياء باستاني از زير آب درياچه استفاده كرده‌اند، اما در گزارش هيات درباره موفقيت يا عدم موفقيت اين كار حرفي زده نشده است. چه‌بسا كه نخواسته‌اند ايرانيان از نتيجه كاوش كف درياچه باخبر شوند. در جريان اين كاوش، سطح كف درياچه داراي ناهمواري زيادي گزارش شده است. از آنجايي كه كف درياچه زندان‌سليمان كاملا مسطح است به‌نظر مي‌رسد كه ناهمواري گزارش‌شده مربوط به آثار تاريخي بيشماري باشد كه در كف درياچه افتاده است. هيات آلماني تلاش كرد كه به‌وسيله چنگك به درآوردن آثار از كف درياچه اقدام نمايد اما دو عدد از چنگك‌ها شكست و ظاهرا موفقيتي كسب نشد؟

منابع :

ايران در زمان ساسانيان ، آرتور كريستين سن ، ترجمه رشيد ياسمی
مقاله ، محمدصادق نظمي‌افشار
خبرگزاري ميراث فرهنگي
سايت شبكه دوم صدا و سيما
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1387ساعت 11:14  توسط می می  | 

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم دی 1387ساعت 11:12  توسط می می  |